Jean-Luc MÉLENCHON chce zmienić wszystko. Pokaz siły w Le Bourget

Wiec Mélenchona w Le Bourget zgromadził 7 listopada ponad 20 tys. osób według organizatorów. Kandydat Francji Nieujarzmionej odrzucił wezwania do złagodzenia kursu i przedstawił program radykalnej przebudowy państwa. Spotkanie pokazało również, na jakich warunkach chce skupiać wokół siebie francuską lewicę przed wyborami prezydenckimi 2027.

.„Trzeba wszystko zmienić” – oświadczył Jean-Luc Mélenchon, przedstawiając zasadnicze przesłanie swojej kampanii. Występując w podparyskim Le Bourget, zapowiedział, że nie zamierza łagodzić stanowiska, aby uchodzić za polityka mniej polaryzującego opinię publiczną. Jak relacjonuje Célestine Gentilhomme w „Le Figaro”, kandydat świadomie podtrzymuje radykalizm, który mobilizuje jego zwolenników, a zarazem pozostaje źródłem sporów wokół jego osoby.

To kolejny etap czwartej kampanii prezydenckiej polityka, który swoją pozycję zbudował na połączeniu rozbudowanego programu, sprawnej organizacji i zdolności przyciągania tłumów. Jego drogę od Partii Socjalistycznej do przywództwa radykalnej lewicy przedstawiamy w kompendium „Jean-Luc MÉLENCHON. Kim jest? 25 najważniejszych pytań i odpowiedzi”. W Le Bourget Mélenchon pokazał, jak zamierza wykorzystać te atuty w walce o Pałac Elizejski.

Co Mélenchon powiedział w Le Bourget

W przemówieniu ostro zaatakował bilans prezydentury Emmanuela Macrona, opisując jej końcową fazę jako agonię dotychczasowego porządku. Protesty społeczne przedstawiał jako świadectwo narastającego sprzeciwu wobec władzy, z którego może wyłonić się oczekiwana przez niego „rewolucja obywatelska”. Polityczny sens tej argumentacji polega na powiązaniu kampanii wyborczej z niezadowoleniem wyrażanym poza instytucjami państwa.

Wystąpienie rozpoczęło się od hołdu dla Pengo Bossio Wangiego, zabitego w rasistowskim zamachu w Trappes, oraz minuty ciszy. Mélenchon zapowiedział wykorzystanie istniejących instrumentów prawnych i wprowadzenie nowych rozwiązań do zwalczania rasizmu. Mówił również o przełamaniu dominacji medialnej grupy Vincenta Bollorégo, którą przedstawiał jako element szerszego konfliktu kulturowego.

W części międzynarodowej powróciły sprawa Palestyny, postulat wyjścia Francji z NATO oraz rozbrojenie nuklearne. Mélenchon opowiadał się za budową światowego porozumienia państw niezaangażowanych, opartego na poszanowaniu prawa międzynarodowego. Jego wystąpienie potwierdzało więc, że proponowana zmiana obejmuje także strategiczne położenie Francji. Polityczne źródła tych poglądów opisywała Katarzyna Stańko w tekście o Mélenchonie i jego stosunku do NATO.

Wśród konkretnych zapowiedzi znalazło się utworzenie publicznego podmiotu zajmującego się lekami. Mélenchon wystąpił również z postulatem moratorium dotyczącego sztucznej inteligencji i jej międzynarodowej regulacji, przestrzegając przed cyfrowym uzależnieniem Francji od Stanów Zjednoczonych. Podtrzymał projekt VI Republiki, którą wiąże z zasadą trwałego sprawowania suwerenności przez obywateli.

1069 propozycji i obraz przyszłego rządu

Wiec zorganizowano dzień po księgarskiej premierze nowej wersji „L’Avenir en commun”, obejmującej 1069 propozycji. Według oficjalnego komunikatu Francji Nieujarzmionej przygotowanie dokumentu poprzedziły konsultacje z ekspertami i organizacjami społecznymi oraz analiza 24 tys. uwag i sugestii. Program ma porządkować zarówno przekaz kandydata, jak i wystąpienia jego politycznego zaplecza.

Mélenchon mówił o pobudzaniu gospodarki przez konsumpcję gospodarstw domowych i odwróceniu dotychczasowej logiki polityki ekonomicznej. Wcześniej Manon Aubry zapowiadała zmiany podatkowe, które według LFI miałyby zmniejszyć obciążenia osób zarabiających poniżej 4 tys. euro miesięcznie. Mathilde Panot akcentowała prawo do godnego mieszkania. Były to obietnice przedstawiane przez uczestników wiecu, których skutki zależałyby od ostatecznego kształtu przepisów i sposobu finansowania.

W opublikowanym programie pozostają podniesienie płacy minimalnej SMIC do 1700 euro netto miesięcznie oraz cel powrotu do emerytury w wieku 60 lat przy czterdziestoletnim okresie składkowym. Ważne miejsce zajmuje planowanie ekologiczne, obejmujące przemysł, energetykę i organizację przestrzeni. Szczegóły tych propozycji oraz zakres przedstawionych wyliczeń finansowych omawiamy w analizie programu Mélenchona na wybory 2027.

Przekaz programowy wspierała forma spotkania, łącząca krótkie wystąpienia polityków z filmem i elementami widowiska. Obok Mélenchona eksponowano Manuela Bomparda, Mathilde Panot, Bally’ego Bagayoko i Rimę Hassan, przedstawiając zaplecze zdolne w przyszłości objąć odpowiedzialność za państwo. Reporter LCP opisywał również uczestników kupujących po kilka egzemplarzy programu, aby przekazywać je bliskim. Ten szczegół pokazuje, jak wiec ma przekładać się na dalszą pracę kampanijną poza salą zgromadzenia.

Jednoczenie lewicy na warunkach Mélenchona

Znaczącym elementem spotkania była obecność deputowanych komunistycznych, w tym Stéphane’a Peu i Elsy Faucillon, którzy poparli kandydaturę Mélenchona. Manuel Bompard podkreślał, że przyłączenie się do kampanii nie wymaga od nich rezygnacji z komunistycznej tożsamości. Można to odczytać jako ofertę poszerzania obozu wokół istniejącego programu i kandydata przy zachowaniu odrębności jego sojuszników.

Otwarta pozostaje sprawa ekologów, których członkowie mają rozstrzygać o swoim stanowisku w grudniu. Mélenchon wykorzystuje więc moment, w którym może pokazywać własną mobilizację i pozyskiwać kolejnych sojuszników, zanim zamkną się decyzje innych środowisk lewicy. W tej strategii demonstracja siły ma zwiększać polityczny koszt wystawiania konkurencyjnych kandydatur.

Zgromadzeniu towarzyszył jednak protest kolektywu Nous Vivrons, którego uczestnicy oskarżali Mélenchona i jego środowisko o antysemityzm. Zarzuty te pozostają jednym z istotnych konfliktów wokół Francji Nieujarzmionej. Le Bourget pokazało zatem zarówno zdolność mobilizacji zwolenników, jak i utrzymywanie się sporów, które mogą utrudniać pozyskiwanie szerszego poparcia.

Pierwsza tura nie rozstrzyga o zwycięstwie

Sondaż Ifop dla LCI, opublikowany 3 listopada, dawał Mélenchonowi od 17,5 do 18 proc. poparcia i drugie miejsce we wszystkich sprawdzanych konfiguracjach pierwszej tury. Marine Le Pen uzyskiwała od 35 do 37 proc. Są to wyniki poszczególnych wariantów badania, a nie zapowiedź ostatecznego składu finału. Zmieniający się układ sił przedstawiamy w zestawieniu sondaży wyborów prezydenckich we Francji 2027.

Ważnym punktem odniesienia pozostają wybory z 2022 r., w których Mélenchon otrzymał 7 712 520 głosów, czyli 21,95 proc. ważnie oddanych głosów w pierwszej turze. Przy niezmienionych wynikach pozostałych kandydatów do wyprzedzenia Marine Le Pen potrzebowałby 421 309 dodatkowych głosów, co można obliczyć na podstawie oficjalnych wyników francuskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Ta niewielka w skali kraju różnica pomaga zrozumieć wagę, jaką jego obóz przywiązuje do mobilizacji przed pierwszą turą.

Najważniejszy wniosek z Le Bourget dotyczy wybranego sposobu poszerzania poparcia: Mélenchon chce przekonywać do swojego programu i włączać kolejnych sojuszników do prowadzonej już kampanii. Jego otoczenie liczy, że rozmach zgromadzeń i szczegółowość propozycji przełożą się na wiarygodność kandydata. Ewentualny awans oznaczałby jednak potrzebę pozyskania znacznie szerszego elektoratu, a relacja AFP z wiecu przypomina o jego słabych wynikach w symulacjach finałowego starcia z Le Pen. Znaczenie obu etapów głosowania wyjaśniamy w opracowaniu „Wybory we Francji 2027. Najważniejsze pytania i odpowiedzi”.

Arkadiusz Jordan
Paryż