Jean-Luc MÉLENCHON przedstawia 1069 propozycji na wybory 2027

Program Mélenchona na 2027 rok obejmuje 1069 propozycji, w tym 238 nowych. Francja Nieujarzmiona przed wyborami prezydenckimi 2027 roku przedstawia kolejną wersję „L’Avenir en commun”, łącząc postulaty społeczne z planowaniem ekologicznym. Publikacja otwiera również debatę o finansowaniu obietnic kandydata.

.6 listopada 2026 r. do francuskich księgarń trafia piąta edycja „L’Avenir en commun”, tym razem z podtytułem odwołującym się do „Nowej Francji”. Program przygotowany pod kierunkiem Clémence Guetté i Hadriena Cloueta ukazuje się nakładem wydawnictwa La Dispute w cenie 4,90 euro.

Programowi poświęcono wiec w Le Bourget 7 listopada 2026 r., podczas którego Mélenchon odrzucił wezwania do złagodzenia kursu. Według organizatorów spotkanie zgromadziło ponad 20 tys. osób. Najważniejsze wypowiedzi i polityczne znaczenie zgromadzenia przedstawiamy w analizie wiecu Mélenchona w Le Bourget.

Według komunikatu LFI spośród 1069 propozycji 238 jest nowych, a 118 zostało zmienionych lub doprecyzowanych. Ruch informuje o przeanalizowaniu 24 tys. uwag i sugestii oraz przeprowadzeniu około trzydziestu spotkań z ekspertami, związkowcami i przedstawicielami organizacji społecznych. Polityczne zaplecze autora programu, jego wcześniejsze kampanie oraz drogę do czwartej kandydatury przedstawia kompendium „Jean-Luc MÉLENCHON. Kim jest? 25 najważniejszych pytań i odpowiedzi”.

Program Mélenchona na 2027 rok i obietnice społeczne

Do najważniejszych postulatów należy podniesienie francuskiej płacy minimalnej SMIC do 1700 euro netto miesięcznie. LFI podtrzymuje również dążenie do emerytury w wieku 60 lat przy czterdziestoletnim okresie składkowym. Dokument budżetowy ruchu rozróżnia przy tym natychmiastowe uchylenie reformy podnoszącej wiek emerytalny do 64 lat od realizowanego w trakcie kadencji powrotu do granicy 60 lat.

Wśród utrzymanych propozycji znajdują się także blokowanie cen podstawowych produktów, rozszerzenie publicznego zabezpieczenia zdrowotnego i rzeczywista bezpłatność edukacji szkolnej. Projekt VI Republiki pozostaje częścią programu, choć w nowej prezentacji większą rolę odgrywa transformacja ekologiczna. LFI próbuje w ten sposób powiązać zmianę instytucji z obietnicą poprawy codziennych warunków życia.

Warto odróżnić poszczególne rodzaje zobowiązań. Podniesienie ustawowej płacy minimalnej wpływa bezpośrednio na koszty zatrudnienia, natomiast rozszerzanie świadczeń i usług publicznych wymaga określenia dodatkowych wydatków oraz źródeł ich pokrycia. Pełna ocena programu będzie więc wymagała osobnego spojrzenia na skutki dla pracowników, przedsiębiorstw i finansów państwa.

Ekologia ma organizować przebudowę państwa

Planowanie ekologiczne staje się zasadą porządkującą propozycje dotyczące produkcji, transportu, energii i zagospodarowania terytorium. W programie pozostaje postulat odejścia od energetyki jądrowej, a także konstytucyjna „zielona reguła”, ograniczająca eksploatację przyrody do jej zdolności odtwarzania zasobów. Powraca również koncepcja ekoregionów, wiążąca organizację przestrzeni z uwarunkowaniami przyrodniczymi, w tym gospodarką wodną.

Rozszerzenia obejmują także zagadnienia społeczne wykraczające poza tradycyjne postulaty płacowe. Jak opisuje „Politis”, LFI proponuje siedmiodniowy urlop po śmierci bliskiej osoby, obejmujący również relacje przyjacielskie, oraz rozwijanie praw związanych z opieką nad osobami bliskimi. W programie mocniej uwzględniono ponadto problemy związane ze sztuczną inteligencją, zanieczyszczeniami i ochroną zwierząt.

Z takiego zestawienia wynika kilka możliwych osi sporu wyborczego. W energetyce będzie to wybór sposobu zapewnienia stabilnych dostaw i sfinansowania transformacji, a w polityce społecznej zakres odpowiedzialności państwa za bezpieczeństwo materialne obywateli. Osobnej dyskusji wymagać będzie pogodzenie planowania na poziomie krajowym z kompetencjami samorządów oraz przedsiębiorstw.

Koszty programu i budżet na pierwszy rok

W opublikowanym wcześniej dokumencie dotyczącym finansów publicznych LFI przedstawia na 2027 rok 106,4 mld euro dodatkowych dochodów i 81,7 mld euro dodatkowych wydatków, co według jego autorów miałoby pozwolić zmniejszyć deficyt o 24,7 mld euro. Ruch wskazuje między innymi na opodatkowanie największych majątków, zmianę zasad opodatkowania spadków i ograniczenie ulg. Są to szacunki autorów propozycji, zależne od przyjęcia przewidzianych rozwiązań i uzyskania zakładanych wpływów.

Dokument wyraźnie zastrzega, że przedstawia kierunki polityki budżetowej na jeden rok, a nie pełną wycenę wieloletniego „L’Avenir en commun”. Część inwestycji miałaby być finansowana przez publiczny sektor bankowy, rozwijany jako narzędzie planowania gospodarczego. W odrębnym opracowaniu LFI opisuje wykorzystanie pożyczek, gwarancji i udziałów kapitałowych do wspierania przedsięwzięć uznanych za strategiczne.

Rozróżnienie między wydatkiem budżetowym a finansowaniem bankowym ma zasadnicze znaczenie dla oceny całej propozycji. Kredyt wymaga spłaty, a gwarancja oznacza zobowiązanie na wypadek wystąpienia określonego ryzyka. Dlatego rachunek programu powinien obejmować zarówno budżet państwa, jak i warunki działania instytucji finansujących inwestycje oraz harmonogram realizacji obietnic.

Co publikacja zmienia przed wyborami we Francji

Przedstawienie programu daje obozowi Mélenchona wspólny dokument, do którego mogą odwoływać się kandydat, parlamentarzyści i uczestnicy kampanii. Otwiera też możliwość porównywania konkretnych rozwiązań z ofertami konkurentów: wieku emerytalnego, podatków, polityki energetycznej czy kompetencji państwa. Szerszy kontekst tej rywalizacji porządkuje kompendium wyborów prezydenckich we Francji 2027.

Własny program nie rozstrzyga jednak problemu pozyskania większości wyborców. W pierwszej turze istotne będzie skupienie poparcia wystarczającego do awansu, a w ewentualnym finale przekonanie również osób, które wcześniej głosowały na innych kandydatów. Wyniki dotychczasowych badań, wraz z datami i konfiguracjami nazwisk, gromadzimy w zestawieniu sondaży wyborów prezydenckich we Francji 2027.

Publikacja „L’Avenir en commun” pozwala zatem postawić bardziej precyzyjne pytania o przyszłą prezydenturę Mélenchona. Które propozycje mogłyby zostać wdrożone w pierwszym roku, jakie wymagałyby większości parlamentarnej, a które przebudowy instytucji? Mechanikę wyborów i znaczenie obu tur wyjaśnia opracowanie „Wybory we Francji 2027. Najważniejsze pytania i odpowiedzi”.

Arkadiusz Jordan
Paryż