Neolityczny pochówek psa. Unikatowe odkrycie w Szwecji

Podczas prac archeologicznych realizowanych na mokradłach Logsjömossen położonych w pobliżu miejscowości Järna w środkowej Szwecji naukowcy odkryli wyjątkowo dobrze zachowany neolityczny pochówek psa. Zgodnie z datowaniem przeprowadzonym przez archeologów odsłonięte miejsce pochówku liczy 5 tys. lat.

Neolityczny pochówek psa

.Niezwykłe i unikatowe odkrycie z Logsjömossen zostało dokonane przez zespół archeologów z  Muzeum Historii Narodowej Szwecji w Sztokholmie. Znalezisko z tego położonego na południowy-zachód od stolicy Szwecji torfowiska obejmuje doskonale zachowany neolityczny pochówek psa. Co niezwykłe szkielet zwierzęcia zachował się w całości do współczesnych czasów. Pies ten przez swoich właścicieli z epoki kamienia łupanego został celowo złożony do tego miejsca pochówku wraz z wykonanym z kości pięknie wypolerowanym sztyletem.

Jak podkreślili naukowcy w rozmowie z mediami, psi pochówek z torfowiska Logsjömossen, to bardzo rzadkie odkrycie, które może całkowicie odmienić nasze rozumienie tego w jaki sposób wyglądały relacje pomiędzy ludźmi, a ich psimi pupilami w neolicie. Niezwykłe odkrycie zostało dokonane w ramach prowadzonych na dużą skalę prewencyjnych wykopalisk archeologicznych, które poprzedzają budowę w Gerstabergu w regionie Sztokholmu nowej linii kolei dużych prędkości.

Długi sztylet z kości łosia

.Odsłonięcie samego pochówka z w pełni zachowanym szkieletem psa z epoki kamienia byłoby już wystarczająco rzadkim znaleziskiem, ale odkrycie przy szczątkach psa sztyletu nadaje temu odkryciu całkowicie unikatowy charakter. Zidentyfikowany w grobowcu sztylet mierzy w sumie 25 cm długości. „„Odkrycie nienaruszonych szczątków psa z tego okresu jest bardzo rzadkim znaleziskiem, a fakt, że pies ten został pochowany wraz ze sztyletem czyni to znalezisko całkowicie wyjątkowym” – powiedział odpowiadający za wykopaliska w Linus Hagberg, archeolog z Arkeologerny, będącego działem archeologicznym Szwedzkiego Narodowego Muzeum Historycznego.

Nieszczęsny pies, który skończył jako ofiara neolitycznego rytuału?

.Sztylety tego typu miały duże znaczenie rytualne w epoce neolitu, a inne przykłady takich przedmiotów pochodzą z innych zbiorników wodnych lub ich pozostałości z południowej Szwecji. Co istotne wiadomo również, że psy były wykorzystywane w ofiarach rytualnych w tym okresie. Taki też los najprawdopodobniej spotkał psa, którego szczątki odkryto na mokradłach Logsjömossen. Zwierzę zapewne zostało złożone w ofierze przez mieszkańców tych nadjeziornych terenów w ramach rytuału.

Chociaż obecnie na sporą część terenów Gerstabergu składają się mokradła, to w czasach młodszej epoki kamienia, kiedy powstał ten pochówek, takie torfowisko Logsjömossen było lśniącym jeziorem, w którym lokalne społeczności łowców zbieraczy łowiły ryby. Pies pochowany w grobie z Logsjömossen był dużym i silnym samcem, który w kłębie mierzył nieco ponad pół metra wysokości. Jak wynika z badań naukowców, pies ten dożył wieku 3-6 lat i wiódł aktywne życie.

Pochówek w jeziorze

.Czaszka psa została zmiażdżona. Tuż obok łap zwierzęcia w momencie odkrycie znajdował się starannie wypolerowany sztylet, który został wykonany z kości łosia lub jelenia. Poza samą pogruchotaną czaszką, znajdującą się dalej niż reszta kości, to pozostałe wszystkie fragmenty szkieletu zwierzęcia znajdowały się tam gdzie powinny, w odpowiednich anatomicznie miejscach. Wygląda na to, że czaszka psa została zmiażdżona tuż zanim został on pochowany w wodach nieistniejącego obecnie jeziora Logsjömossen.

Zanim ciało zwierzęcia zostało wrzucone do jeziora, to najprawdopodobniej było zawinięte w organicznym materiale takim jak skórzana torba – ona zaś z kolei została obciążona kamieniami, a następnie zanurzono w jeziorze. Archeolodzy odkryli szczątki zwierzęcia w odległości  około 30–40 metrów od brzegu dawnego jeziora i było zanurzone najpewniej na głębokości około 1,5 metra.

Marcin Jarzębski