Obserwatorium ALMA pozwoliło lepiej poznać międzygwiazdową kometę 3I/ATLAS
Astronomowie dzięki obserwatorium ALMA odkryli, że międzygwiazdowa kometa 3I/ATLAS zawiera szczególnie dużą ilość metanolu, znacznie więcej niż większość podobnych obiektów w Układzie Słonecznym.
.W ramach nowego badania, naukowcy z National Radio Astronomy Observatory, wykorzystali znajdujące się w Chile, obserwatorium Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), do przyjrzenia się bliżej komecie 3I/ATLAS. Odkryli, że ten obiekt międzygwiazdowy zawiera niezwykle dużą ilość organicznej cząsteczki, znanej jako metanol, więcej niż prawie wszystkie znane komety w Układzie Słonecznym. Badanie zostało opublikowane w serwisie arXiv.
„Obserwowanie 3I/ATLAS było jak pobieranie odcisku palca z innego układu słonecznego. Analizy pozwoliły ujawnić, z czego kometa ta jest zbudowana. Odkryliśmy, że jest wypełniona metanolem, w ilości, której zwykle nie obserwujemy w kometach naszego Układu Słonecznego” – mówi Nathan Roth z American Universit.
Naukowcy wykorzystali obserwatorium ALMA do obserwacji 3I/ATLAS, gdy kometa zbliżała się do Słońca. Gdy światło ogrzewało jego lodową powierzchnię, obiekt uwalniał gaz i pył, tworząc świecącą otoczkę (komę) wokół swojego jądra. Analizując komę, astronomowie odkryli chemiczne „ślady” materiału, z którego jest zbudowana, co dostarczyło wskazówek, jak kometa mogła powstać w swoim układzie planetarnym.
Badacze skupili się na słabych sygnałach dwóch cząsteczek – metanolu (CH₃OH), rodzaju alkoholu, oraz cyjanowodoru (HCN), azotowej cząsteczki organicznej często obserwowanej w kometach. Jak opisują naukowcy, dane pozyskane przez ALMA wskazują, że 3I/ATLAS zawiera niezwykle dużo metanolu w porównaniu z cyjanowodorem, posiada go znacznie więcej niż typowe komety powstałe w Układzie Słonecznym. Astronomowie odkryli, że stosunek metanolu do cyjanowodoru jest na poziomie około 70 do 120, co sprawia, że 3I/ATLAS jest jedną z najbogatszych w metanol komet, jakie kiedykolwiek badano w Układzie Słonecznym.
Pomiary te sugerują, że lodowy materiał komety 3I/ATLAS powstał (lub był poddany na) w innych warunkach niż te, które ukształtowały większość komet w naszym kosmicznym sąsiedztwie. Wcześniejsze analizy wykonane przy użyciu Teleskopu Webba wykazały, że obiekt ten był zdominowany przez dwutlenek węgla, gdy znajdował się daleko od Słońca, a nowe obserwacje ALMA dodają metanol jako kolejny niezwykły element jego chemicznego składu.
Obserwatorium ALMA pozwoliło również astronomom zobaczyć, jak różne cząsteczki oddalają się od komety, co ujawniło zaskakujące różnice między metanolem a cyjanowodorem. Zdaniem naukowców cyjanowodór wydawał się pochodzić głównie bezpośrednio z jądra komety, co jest również typowe dla podobnych obiektów w Układzie Słonecznym. Metanol natomiast wydawał się pochodzić zarówno z jądra, jak i z lodowych cząstek w komie.
Jak opisują badacze, małe, lodowe ziarna otaczające obiekt przypominały mini-komety, gdy 3I/ATLAS zbliżała się do Słońca, gdzie lód zamieniał się w gaz, one również uwalniały metanol. Podobne zjawisko obserwowano w niektórych kometach naszego Układu Słonecznego, ale jest to pierwszy raz, gdy fizyka tak szczegółowego uwalniania gazów została uchwycona w obiekcie międzygwiazdowym.
.Kometa 3I/ATLAS jest dopiero trzecim potwierdzonym obiektem, który przelatuje przez nasz Układ Słoneczny z przestrzeni międzygwiezdnej. Odkrywanie ich i badanie, pozwala astronomom lepiej jak powstają inne układy planetarne.
Emil Gołoś
