Polskie muzea przyciągają miliony. Rekordowa frekwencja.
Polskie muzea odwiedziło w 2025 roku 46,2 mln osób, o 4,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Największym zainteresowaniem cieszą się muzea sztuki i historii, a niektóre instytucje biją kolejne rekordy frekwencji. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że muzea zajmują coraz ważniejsze miejsce w życiu kulturalnym Polaków. Zmienia się również ich rola. Obok wystaw coraz częściej oferują warsztaty, spotkania i wydarzenia edukacyjne.
Polskie muzea z rosnącą frekwencją
Z opublikowanego przez Główny Urząd Statystyczny raportu „Działalność muzeów w 2025 r.” wynika, że w Polsce działały 994 muzea i oddziały muzealne. Łącznie odnotowano w nich 46,2 mln odwiedzin, podczas gdy w 2024 roku było ich 44,4 mln.
Oznacza to wzrost frekwencji o 4,2 proc. w ciągu roku. Zwiększyła się również liczba samych instytucji. W 2024 roku działalność prowadziły 982 muzea i oddziały muzealne, a więc o 12 mniej niż rok później.
Największą popularnością w 2025 roku cieszyły się muzea sztuki. Według danych GUS odwiedziło je 17,7 mln osób, co stanowiło 38,4 proc. wszystkich wizyt muzealnych w Polsce. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również muzea historyczne.
Przykładem rosnącej frekwencji jest Muzeum Narodowe w Krakowie, które w 2025 roku odwiedziło ponad 2,2 mln osób. To o ponad 400 tys. więcej niż rok wcześniej. Szczególnie popularna była wystawa poświęcona Józefowi Chełmońskiemu, którą obejrzało blisko 125 tys. osób.
Warszawa i Kraków skupiają większość odwiedzin
Dane GUS pokazują również duże różnice między poszczególnymi regionami Polski. Najwięcej muzeów działało w województwie mazowieckim – 146, oraz małopolskim – 107. W obu regionach odnotowano łącznie aż 59,2 proc. wszystkich odwiedzin muzealnych w kraju.
Tak wysoki udział tych województw wiąże się między innymi z koncentracją najważniejszych instytucji kultury w Warszawie i Krakowie. Oba miasta należą również do najważniejszych ośrodków turystycznych w Polsce.
Na drugim biegunie znalazło się województwo lubuskie, w którym działało 17 muzeów. W całym 2025 roku odnotowano tam 287,2 tys. odwiedzin.
Różnice regionalne pokazują, jak duże znaczenie dla muzealnej frekwencji mają lokalizacja, liczba działających instytucji oraz ruch turystyczny. Nie można jednak na tej podstawie jednoznacznie oceniać zainteresowania kulturą mieszkańców poszczególnych województw. W największych ośrodkach istotną część publiczności stanowią bowiem turyści i inni przyjezdni.
Muzea coraz częściej stają się miejscami spotkań i edukacji
Rosnącej frekwencji towarzyszy rozwój oferty muzealnej. W 2025 roku polskie muzea zaprezentowały około 3 tys. wystaw stałych, o 5,5 proc. więcej niż rok wcześniej. Zorganizowały także 4,6 tys. wystaw czasowych.
Coraz ważniejszą częścią działalności muzeów są wydarzenia wykraczające poza tradycyjne zwiedzanie. W 2025 roku instytucje muzealne zorganizowały 158,7 tys. wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych, w których uczestniczyło 7,9 mln osób. Największą część stanowiły lekcje muzealne i warsztaty.
Pokazuje to, jak szeroka stała się współczesna oferta muzeów. Zwiedzający mogą dziś nie tylko oglądać dzieła sztuki i zabytki, ale również brać udział w zajęciach praktycznych, spotkaniach z ekspertami czy wydarzeniach przygotowywanych z myślą o dzieciach i rodzinach.
Ważnym elementem pozostaje także dostępność finansowa. W 2025 roku odnotowano 14,1 mln bezpłatnych odwiedzin muzealnych, a kolejne 7,4 mln wizyt odbyło się z wykorzystaniem biletów ulgowych.
Czy zainteresowanie muzeami będzie nadal wzrastać?
Mimo ogólnego wzrostu frekwencji nie wszystkie formy uczestnictwa w życiu muzeów przyciągały więcej osób niż wcześniej.
Przykładem jest Noc Muzeów. W 2025 roku wzięło w niej udział 625,8 tys. osób, o 21,3 proc. mniej niż rok wcześniej. Najwięcej uczestników tego wydarzenia, ponad 241 tys., odwiedziło muzea historyczne.
Jednocześnie dane dotyczące całorocznej działalności wskazują na coraz większą rolę instytucji muzealnych w polskiej kulturze. Oferta wystawiennicza jest rozbudowywana, przybywa wydarzeń edukacyjnych, a największe muzea przyciągają miliony odwiedzających.
Współczesne muzeum coraz częściej pełni więc funkcję miejsca spotkań, edukacji i wspólnego spędzania czasu. Obok ochrony dziedzictwa ważnym zadaniem staje się budowanie trwałej relacji z publicznością.
Wyzwaniem na kolejne lata pozostaje zapewnienie podobnych możliwości uczestnictwa w kulturze również poza największymi ośrodkami. Rosnąca frekwencja pokazuje potencjał polskich muzeów, ale jednocześnie uwidacznia różnice w dostępie do ich oferty w poszczególnych regionach kraju.
Nina Zientarzewska
