Rzymska willa i łaźnia. Niezwykłe odkrycie w Devon
W trakcie wykopalisk prowadzonych na wiejskich terenach hrabstwa Devon w południowo-zachodniej Anglii przez archeologów została odkryta rzymska willa i łaźnia. Odsłonięta starożytna rezydencja arystokraty wyróżnia się rzadkim charakterem, z kolei odkrytą łaźnię charakteryzują kunsztownie wykonane i liczne mozaiki.
Rzymska willa z Devon
To najnowsze niezwykłe odkrycie archeologiczne w Devon zostało dokonane podczas pierwszego sezonu prac badawczych prowadzonych w ramach pięcioletniego projektu archeologicznego realizowanego na terenach tego angielskiego hrabstwa, którym jest projekt Ochrony Starożytnego Rzymskiego Dziedzictwa w Haliburton.
Wykopaliska za sprawą których niedawno w Devon zostały odsłonięte rzymska willa i łaźnia są prowadzone przez archeologów z Uniwersytetu w Exeter oraz z organizacji Cotswold Archaeology. Odkryta rzymska willa powstała prawdopodobnie w II wieku n.e. i była użytkowana aż do IV wieku n.e. Budowlę wzniesiono w wyjątkowo eksponowanym miejscu, z którego roztaczał się widok na okoliczny devoński krajobraz.
W początkowej fazie budowla była stosunkowo niewielką, prostokątną konstrukcją, jednak wraz z upływem czasu była rozbudowywana. Ostatecznie rezydencja osiągnęła rozmiary około trzykrotnie większe od pierwotnych. Archeolodzy zidentyfikowali między innymi dodatkowe pomieszczenia po północnej i południowej stronie budynku, frontowy ganek oraz pozostałości systemu odprowadzającego wodę deszczową, czy fragmenty dawnych drewnianych schodów, które mogły prowadzić na piętro pod dwuspadowym dachem.
Unikatowa mozaika
Jedno z najbardziej interesujących odkryć pod kątem artystycznym dokonano we wspominanym niewielkim pomieszczeniu, które prawdopodobnie służyło jako jadalnia. Archeolodzy odkryli tam pozostałości misternej mozaiki podłogowej. W centrum mozaiki znajdowało się przedstawienie kwiatu złożonego z ośmiu nachodzących na siebie płatków w kształcie łez. Dekorację otaczała rama z przeplatających się kwadratów ozdobionych wzorem guilloché, charakterystycznym dla rzymskiej sztuki dekoracyjnej.
Odkrycie to ma szczególne znaczenie, ponieważ jest to zdaniem specjalistów najbardziej na zachód położony przykład polichromowanej mozaiki odkrytej w rzymskiej willi na terenie Wielkiej Brytanii. Jej obecność w odległym zakątku rzymskiej prowincji pokazuje jednocześnie, że mieszkańcy lokalnych elit uczestniczyli w kulturze materialnej rozwijającej się w całym Imperium Rzymskim.
Kompleks łaźni przy willi
W innym miejscu stanowiska archeolodzy odsłonili rozbudowany kompleks łaźni należący do willi. Znaleziono w nim dwa baseny do zanurzania się, wykonane z opus signinum – wodoodpornego materiału budowlanego powstającego z zaprawy wapiennej połączonej z rozdrobnioną ceramiką i fragmentami dachówek.
Oba baseny były wielokrotnie przebudowywane w czasie funkcjonowania obiektu. Ślady kolejnych zmian konstrukcyjnych pozwalają prześledzić, w jaki sposób właściciele rezydencji dostosowywali łaźnię do nowych potrzeb. Jeden z basenów został prawdopodobnie wycofany z użytkowania, a następnie przekształcony w element systemu ogrzewania podłogowego, co stanowił najpewniej element rozbudowy pomieszczenia służącego ogrzewaniu, które znajdowało się obrębie łaźni.
Drugi basen pierwotnie miał kształt kwadratowy, lecz później został przebudowany i powiększony, uzyskując formę prostokątną. Wieloetapowe przekształcenia kompleksu dostarczają archeologom cennych informacji na temat ewolucji prywatnych obiektów kąpielowych funkcjonujących przy rzymskich posiadłościach wiejskich w południowo-zachodniej Brytanii.
Marcin Jarzębski
