Sensacja archeologiczna z miasta Torżok. Złoty skarb sprzed stu lat
Podczas badań archeologicznych prowadzonych w mieście Torżok w obwodzie twerskim w północno-zachodniej Rosji przez naukowców został odkryty niezwykły złoty skarb, który obejmuje w sumie 409 monet. Według naukowców skarb ten został odkryty przed bolszewikami w związku z wybuchem rewolucji październikowej. Archeolodzy opisali to znalezisko jako najważniejsze odkrycie archeologiczne w najnowszej historii Rosji.
Złoty skarb sprzed stu lat
W ramach wykopalisk ratunkowych z 2025 r. obejmujących jeden z zabytkowych budynków w Torżoku przez archeologów zostało dokonane unikatowe i zaskakujące odkrycie sprzed stu lat. Badacze z Instytutu Archeologicznego Rosyjskiej Akademii Nauk we współpracy z Wszechrosyjskim Muzeum Historii i Etnografii zidentyfikowali złoty skarb pochodzący z początku XX wieku. Według specjalistów ten zaskakujący i cenny złoty skarb został ukryty w związku z wybuchem rewolucji październikowej w 1917 r.
Zbiór numizmatycznych przedmiotów znajdował się pod fundamentami wspomnianego zabytkowego domu z miasta Torżok, które jest położone nad dopływem Wołgi, jakim jest rzeka Twerca, i jest położone w obwodzie twerskim w północno-zachodniej Rosji. Realizowane w 2025 r. w Torżoku prace archeologiczne objęły obszar o powierzchni 252 metrów kwadratowych, który jest położony przy ulicy Sadovaya w historycznym centrum dawnego miasta Torżok, jakie znajdowało się na lewem brzegu rzeki Twerca.
Sam teren wykopalisk jest też położony w odległości 60 metrów od dawnej cerkwi św. Dymitra w Torżoku – świątynia ta istniała w tym mieście do lat 30. XX wieku, kiedy to została zburzona przez władze sowieckie wraz z całym szeregiem innych kościołów. W centrum zainteresowania archeologów realizujących prace badawcze w tym miejscu znajdował się budynek mieszkalny położony na tym obszarze, który został zniszczony w okresie II wojny światowej, a następnie odbudowany.
Podczas rozbiórki części fundamentów dobudówki do domu naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia. Ujawnione przez archeologów pod kamiennymi fundamentami budynku gliniane naczynie uległo pęknięciu, w wyniku czego następnie setki złotych monet wyleciały na zewnątrz. Według archeologów monety były pierwotnie przechowywane w małym ceramicznym naczyniu zwanym „kandjuszka”, które miało kształt kubka lub małego słoika z wąską szyjką i zaokrąglonym uchwytem. Naczynie było pokryte brązowo-żółtą glazurą, a fragmenty ceramiki pomogły specjalistom zidentyfikować jego rodzaj i kontekst historyczny.
Przeprowadzona przez archeologów analiza skarbu wykazała, że zawiera on 409 złotych monet, które zostały wybite pomiędzy 1848 i 1911 r. Najstarsze z odkrytych monet pochodziły z czasów panowania Mikołaja I Romanowa, który Polakom powinien kojarzyć się ze stłumieniem powstania listopadowego z lat 1830-1831. Największa liczba monet pochodziła jednak z czasów, gdy rosyjskim carem był Mikołaj II Romanow – ostatni monarcha Rosji.
Większość z tych numizmatycznych znalezisk to złote monety o nominale 10 rubli, które były w powszechnym obiegu pod koniec XIX i na początku XX wieku. Najnowsza moneta w kolekcji pochodzi z 1911 roku, co jest jednym z dowodów na to, że skarb ten został zakopany zaledwie kilka lat po wybiciu najmłodszej monety z tej kolekcji.
Zgodnie z ustaleniami badaczy złoty skarb sprzed stu lat z miasta Torżok został ukryty w okresie, kiedy Imperium Rosyjskie waliło się na skutek niepowodzeń wojennych, trudnej sytuacji gospodarczej, a następnie wybuchu dwóch rewolucji: lutowej i październikowej. To właśnie w tych chaotycznym okresie skarb zidentyfikowany w 2025 r. w mieście Torżok został ukryty, co miało związek najpewniej z obawami jego konfiskaty przez bolszewików.
Marcin Jarzębski
