Szwedzki klan z epoki kamienia. Archeogenetyczna sensacja na Gotlandii

Zgodnie z najnowszymi badaniami archeogenetycznymi przeprowadzonymi przez naukowców z Uniwersytetu w Uppsali na bałtyckiej wyspie Gotlandia 5,5 tys. lat temu w epoce kamienia istniał wpływowy lokalnie klan.

Szwedzki klan z epoki kamienia

.Szwedzcy naukowcy przeprowadzili niedawno analizę szczątek, jakie zostały odkryte na terenie stanowiska Ajvide na Gotlandii we wschodniej Szwecji. Wyniki ich badania okazały się przełomowe. Okazuje się bowiem, że ta położona na Morzu Bałtyckim wyspa 5,5 tys. lat temu była domem dla społeczności klanowej. Zidentyfikowany za sprawą badań osteologicznych klan z epoki kamienia rzuca nowe światło na to jaką formę miały wspólnoty rodzinne oraz jak prezentował się stan pamięci międzypokoleniowej oraz więzi społeczne pośród północnoeuropejskich łowców zbieraczy.

Gotlandzki klan z epoki kamienia łupanego przynależał do szerszej kultury ceramiki dołkowo-grzebykowej, która charakteryzuje to, że była ona jedną z ostatnich społeczności łowców-zbieraczy zamieszkujących lesistą strefę Europy Północno-Wschodniej. Wyniki badania zrealizowanego przez naukowców z Uniwersytetu w Uppsali wykazały, że układ pochówków na terenie cmentarzyska Ajvide nie był przypadkowy pokrewieństwo biologiczne odgrywało decydującą rolę pośród tej społeczności – wykraczało ono przy tym poza najbliższą rodzinę, czyli rodziców, rodzeństwo i dziadków, a obejmowało również kuzynostwo, ciotki, wujostwo oraz wszelkiego typu innych krewnych.

Ustalenia szwedzkich naukowców z Uniwersytetu w Uppsali zostały opisane w czasopiśmie naukowym „Proceedings of the Royal Society B” w artykule zatytułowanym „Pokrewieństwo genetyczne miało kluczowe znaczenie w rytuale wspólnego pochówku neolitycznych łowców-zbieraczy”.

Prehistoryczna nekropolia Ajvide jest położona na zachodnim wybrzeżu wyspy Gotlandia. Stanowisko to jest jednym z największych i najlepiej zachowanych cmentarzysk z epoki kamienia w Europie Północnej. Na obszarze tej nekropolii badacze zidentyfikowali w sumie blisko 85 grobów, które zostały datowane na okres między około 3000 a 2500 rokiem p.n.e. W przeciwieństwie do społeczności rolniczych rozprzestrzeniających się w tym czasie w dużej części Europy, ludność Ajvide utrzymała morski, łowiecko-zbieracki styl życia, opierający się głównie na polowaniach na foki i na rybołówstwie.

.Chociaż archeolodzy od dawna badali wyposażenie grobów, ułożenie ciał i wzorce rytualne w Ajvide, te nowe badania dodają wymiar genetyczny. Sekwencjonując DNA dziesięciu nowo przeanalizowanych osób — głównie z pochówków podwójnych i potrójnych — oraz łącząc je z wcześniej opublikowanymi genomami z Gotlandii, badacze byli w stanie zbadać wzorce pokrewieństwa z niespotykaną dotąd dokładnością.

Marcin Jarzębski