W Turcji odkryto najstarsze znane szczątki psów
Podczas wykopalisk prowadzonych na terenie stanowisk Pınarbaşı i Boncuklu przez archeologów zostały odkryte szczątki należące do jednych z najstarszych znanych psów w historii. Ich wiek został datowany na 15 tys. 800 lat. Są to najstarsze znane szczątki psów, których wiek potwierdzono genetycznie – informuje czasopismo naukowe „Nature”.
Pierwsze psy udomowiono w Turcji?
Najnowsze badania realizowane na obszarze dwóch prehistorycznych stanowisk Pınarbaşı i Boncuklu mogą okazać się istnym przełomem w naszym rozumieniu historii ewolucji i pochodzenia psów, a także tego jak przebiegało ich udomowienie. Wyniki badań archeologicznych i archeogenetycznych przeprowadzonych przez zespół naukowców, na czele którego stoi prof. Douglas Baird z Uniwersytetu w Liverpoolu, wyjaśniają obszerniej i bardziej szczegółowo to w jaki sposób psy tak szybko rozprzestrzeniły się na rozmaitych kontynentach.
Sukces ewolucyjny psów był ściśle powiązany z ludźmi, którzy to w końcu zresztą doprowadzili do wykształcenia się tego gatunku po udomowieniu wilka, co miało miejsce pomiędzy 30 a 15 tys. lat temu. To właśnie w tym długim przedziale czasu, liczącym 15 tys. lat, na pewno dokonała się finalnie przemiana pewnej populacji wilków w najlepszych przyjaciół ludzi, jakimi okazały się psy. To właśnie psy były pierwszymi zwierzętami udomowionymi przez ludzi.
Najstarsze znane psy, których wiek potwierdziły badania genetyczne
To właśnie z tego końcowego wskazanego przedziału czasowego pochodzą szczątki psów zidentyfikowane w Pınarbaşı oraz Boncuklu. W przypadku prehistorycznego schroniska skalnego Pınarbaşı ujawnione szczątki psów należały do szczeniąt.
Przeprowadzone za pomocą analizy wyekstrahowanych próbek jądrowego DNA datowanie szczątek wykazało, że zwierzęta te żyły 15 tys. 800 lat temu. Są to obecnie najstarsze znane szczątki, których wiek został bezpośrednio potwierdzony za pomocą metody analizy genetycznej.
Już prehistoryczni ludzie traktowali psy jako swoich przyjaciół
Jaskinia Pınarbaşı była zamieszkiwana przez mobilną społeczność łowców zbieraczy w mezolicie, który jest też określany jako epipaleolit lub środkowa epoka kamienia. To schronisko skalne stanowiło dla nich dom mniej więcej w okresie od 16 do 10 tys. lat temu.
Podczas wykopalisk prowadzonych na terenie tego stanowiska archeolodzy odkryli, że psy przynależące do tej społeczności nie tylko żyły obok ludzi, ale były także grzebane przez nich w miejscach pochówku, co wskazuje, że ludzie już wtedy mieli silnie emocjonalny stosunek wobec tych zwierząt, a także że ich pochówkom nadawano aspekt rytualny.
Psy z Pınarbaşı odżywiały się głównie rybami
W trakcie rozmowy z mediami prof. Douglas Baird stwierdził, że odkryte dowody archeologiczne wskazują, że pomiędzy ludźmi a psami występowały już bardzo bliskie relacje na wczesnym etapie udomowienia psów. „Badania archeologiczne wykazały w jasny sposób, że te psy były bliskimi kompanami tych ludzi. Tak jak ludzie zwierzęta te były starannie chowane w schronisku skalnym i wydaje się, że poddawano je rytuałom podobnym do tych stosowanych wobec ludzi” – powiedział Douglas Baird.
Głównym składnikiem diety psów ze środkowej Anatolii sprzed 15-16 tys. lat były ryby, które też stanowiły podstawowy element diety ludzie zamieszkujących tereny. Wyniki analizy izotopowej stanowią dodatkowy dowód na to jak bliskimi kompanami ludzi były psy już w mezolicie. Archeolodzy uważają, że psy miały duże znaczenie dla już łowców zbieraczy, ponieważ pomagały one w polowaniach oraz zapewniały ochronę – np. przed wilkami, czy lampartami. Psy wspierały również lokalnych myśliwych w polowaniach na dzikie owce oraz duże dzikie bydło.
Przełomowe odkrycie dla badań nad historią psów
Naukowcy z Muzeum Historii Naturalnej, Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz Uniwersytetu Monachijskiego specjalizujący się w analizach starożytnego DNA porównali tureckie psy z prehistorycznymi szczątkami psowatych odkrytymi w jaskini Gough. Pomimo ogromnej odległości geograficznej zwierzęta wykazały zaskakujące podobieństwo genetyczne. Sugeruje to, że wczesne populacje psów rozprzestrzeniły się z jednego krańca Europy na drugi w ciągu zaledwie kilku stuleci.
Badanie wykazało również obecność spokrewnionych wczesnych psów na stanowiskach archeologicznych w Niemczech, Włoszech i Szwajcarii, co dowodzi, że psy domowe były już szeroko rozpowszechnione w Europie i Anatolii co najmniej 14 tys. lat temu. Dr William Marsh, współautor badania, określił odkrycie jako przełomowe dla badań nad udomowieniem psów.
Marcin Jarzębski
