Większa różnorodność w diecie wydłuży życie

Od zarania dziejów człowiek szukał sposobów na to, by jeść lepiej i żyć dłużej. Współczesna nauka o żywieniu kontynuuje tę drogę, odkrywając coraz to nowe zależności między tym, co trafia na nasz talerz, a tym, jak długo i w jakiej kondycji żyjemy. Choć wiemy już sporo o równowadze kalorii, białek, tłuszczów, witamin czy minerałów, temat ten wciąż kryje w sobie wiele tajemnic.

Różnorodność w diecie i cztery filary zdrowego żywienia

.Zwykle słyszymy ostrzeżenia przed produktami szkodliwymi, których należy unikać, jednak równie istotne jest pytanie o to, co nam służy. I tu pojawia się pojęcie wyjątkowo ciekawe – bioróżnorodność żywieniowa, czyli różnorodność w diecie. Dietetycy od lat mówią o trzech fundamentach zdrowego odżywiania: równowadze, umiarze i odpowiedniej ilości pokarmu. Rzadziej wspomina się o filarze czwartym, równie istotnym: różnorodności. Oznacza to po prostu liczbę gatunków roślin i zwierząt, które wchodzą w skład naszej codziennej diety.

Łatwo to zobrazować prostym przykładem:
• Osoba A: zjadła pieczywo, ser parmezan, pomidora, wypiła mleko, zjadła stek wołowy i dwie jabłka – w sumie 4 różne gatunki.
• Osoba B: jej jadłospis obejmował pieczywo, ser, ryż, kurczaka, pomidora, bakłażana, cebulę, pomarańczę i banana – czyli aż 9 gatunków.

Obie osoby przyjęły mniej więcej tyle samo kalorii i podstawowych składników odżywczych, ale dieta drugiej była znacznie bardziej urozmaicona.

Dlaczego różnorodność w diecie ma znaczenie?

Różnorodność w diecie jest kluczowa z dwóch perspektyw:
1. Zdrowie człowieka – większa liczba gatunków oznacza większą podaż zróżnicowanych składników odżywczych i związków bioaktywnych, a także zdrowszą mikrobiotę jelitową.
2. Zdrowie planety – sięganie po więcej gatunków ogranicza presję na środowisko i pomaga spowolnić utratę bioróżnorodności.

Najważniejsze pytanie brzmi jednak: czy większa różnorodność w diecie może realnie przełożyć się na dłuższe życie? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwali naukowcy z Universitat Rovira i Virgili (URV) oraz Institut d’Investigació Sanitària Pere Virgili (IISPV). W ramach dużego projektu badawczego PREDIMED przeanalizowano związek między bioróżnorodnością diety a śmiertelnością w grupie ponad 7 200 osób w wieku od 60 do 80 lat, u których stwierdzono wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe.

Badanie trwało średnio sześć lat. Uczestnicy regularnie wypełniali szczegółowe kwestionariusze żywieniowe, a naukowcy opracowali wskaźnik nazwany Dietary Species Richness (DSR) – czyli Różnorodność Gatunkowa Diety. Pozwalał on oszacować, ile różnych gatunków roślin i zwierząt składa się na codzienne posiłki danej osoby.

Okazało się, że każdy dodatkowy gatunek spożywany regularnie zmniejszał ryzyko śmierci z jakiejkolwiek przyczyny o 9 procent. Przy bardziej szczegółowej analizie wyszło, że ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych spadało o 7 procent, a z powodu nowotworów – o 8 procent.

Co istotne, efekt ten był niezależny od jakości odżywczej diety. Innymi słowy, nawet osoby stosujące się do zasad diety śródziemnomorskiej nie zawsze czerpały korzyści, jeśli ich jadłospis był monotonny. Z kolei osoby, które jadły różnorodnie, zyskiwały dodatkową ochronę zdrowotną.

Mechanizm tej zależności nie został jeszcze w pełni poznany, ale istnieją przekonujące hipotezy:
• większa liczba gatunków oznacza większe zróżnicowanie składników odżywczych i substancji bioaktywnych;
• różnorodność pokarmów sprzyja bogatszej i bardziej zrównoważonej mikrobiocie jelitowej, co wpływa na układ odpornościowy i metabolizm.

Różnorodność w diecie, jako sekret długowieczności

.Wnioski badaczy są jednoznaczne: nawet jeśli dostarczamy sobie odpowiednią ilość kalorii i klasycznych grup pokarmowych, to zwiększając liczbę gatunków w diecie, zyskujemy dodatkowe korzyści zdrowotne. Bioróżnorodność żywieniowa to nie tylko wsparcie dla środowiska naturalnego, ale również potencjalny sposób na wydłużenie życia.

Dodatkowym atutem jest fakt, że różnorodna dieta czyni jedzenie ciekawszym i mniej monotonnym. Jak mówi znane angielskie powiedzenie: “variety is the spice of life” – czyli „różnorodność to przyprawa życia”. Teraz, dzięki nauce, możemy dodać: to także jeden z sekretów długowieczności.

Dieta i zdrowie

.Dyplomowany coach zdrowia, Agnieszka MIELCZAREK, na łamach „Wszystko co Najważniejsze” twierdzi, że: „Naukowcy z całego świata analizują dietę najdłużej żyjących społeczności na świecie. Francuzi, kiedyś Kreteńczycy czy Japończycy zamieszkujący wyspę Okinawa żyli i żyją w dobrej formie ponad 100 lat. Gdyby poszukać wspólnego mianownika ich diety, to na pewno znajdą się w niej świeże warzywa, niewielkie ilości mięsa, tłuszcze roślinne (oliwa z oliwek), resweratrol pochodzący głównie z czerwonego wina (z białego również, tylko w mniejszej ilości), kiszonki (u mieszkańców Okinawy), jedzenie małych porcji, wstawanie od posiłku z lekkim niedosytem.

O tym, jak ekonomia wpływa na nasze zdrowie, przekonali się Kreteńczycy. Kiedy wyspa była odcięta od częstych dostaw mięsa z kontynentu – jej mieszańcy bili rekordy długowieczności. Niestety wraz z otwarciem wyspy na świat i rosnącą zamożnością Kreteńczyków na talerze trafiło tanie i powszechnie dostępne mięso, zdecydowanie pogarszając fantastyczne statystyki długowieczności”.

„Walka ze starzeniem organizmu za pomocą diety jest nie tylko możliwa, ale skuteczna i tak naprawdę jedyna, co postaram się udowodnić w kolejnych rozdziałach mojej książki. Często w tym kontekście używamy określenia „walka z czasem”. Nic dziwnego, że przywołuje ono militarne skojarzenia. Organizm jest polem bitewnym, na którym co dzień walczą ze sobą armie wolnych rodników tlenowych (zwanych utleniaczami lub oksydantami) i antyoksydantów (przeciwutleniaczy). Aby nie dopuścić do tego, by rodniki dokonały w nim spustoszenia, musimy wzmocnić naszą naturalną, wewnętrzną broń, którą jest system odpornościowy. Pomaga on powstrzymać działanie szkodliwych czynników i zmobilizować organizm do szybkiej regeneracji komórek” – pisze Agnieszka MIELCZAREK w tekście „W poszukiwaniu energii życia„.

LINK DO TEKSTU: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/agnieszka-mielczarek-w-poszukiwaniu-energii-zycia/

Oprac. Laura Wieczorek