 108 lat temu wspólnota narodowa odzyskała instrument do decydowania o sobie samej. Bo przecież istotą każdego niepodległego państwa jest z jednej strony zapewnianie wolności i suwerenności obywateli, z drugiej strony zapewnianie bezpieczeństwa i dobrobytu wszystkich obywateli. ![Eryk MISTEWICZ: Donald Tusk próbuje dokonać siłowego przewrotu w Polsce, lecz nie godzą się na to ani Prezydent, ani większość Polaków [„Le Figaro”]](https://ci3.googleusercontent.com/meips/ADKq_NYDeWonIcMGRELYj5XwrjffAZLnZkijTBUEeR7hMHijjxrW7Je2MlTBcRzDXskKmmJa4xgTBVD2Jg9Qje16bL4Z8NoqyXsZ1A29QaM7XqLtqe633q_bmDVChwWN8gOGrjK-GqKFTssZDm_n70X8cMOqK4rEe-6uFTY-P_6wHPZcDA=s0-d-e1-ft#https://s3.us-west-004.backblazeb2.com/wcn-media/2026/11/Donald-Tusk-i-Trybunal-Konstytucyjny--1000x563.jpg) Traktaty nie mają pierwszeństwa przed polską Konstytucją: dla konstytucjonalistów to oczywistość, lecz nie dla Donalda Tuska, który chce dziś przekroczyć wszelkie granice. Publikujemy polskie tłumaczenie tekstu Eryka MISTEWICZA „Donald Tusk tente un coup de force en Pologne, mais ni le président ni la majorité des Polonais n’y consentent” opublikowanego przez dziennik „Le Figaro”.  Czy politycy chcą być mężami stanu, czy tylko politycznymi graczami? Mąż stanu musi widzieć dalej niż tylko po horyzont własnych, partykularnych i siłą rzeczy bardzo ograniczonych interesów. Dla niego dobro wspólne nie jest wyświechtanym cytatem z konstytucji. Polityczny gracz zaś jest cynikiem, celem jego działań są jedynie najbliższe wybory, a potem – gdy już wygra – delektowanie się władzą.  Wybory parlamentarne w 2027 r. zapewne się odbędą, ale nie kończy to pytań o ich przebieg. Spór o uznanie wyniku wyborów 2027 może rozpocząć się jeszcze przed głosowaniem, już przy rejestracji komitetów. Decydujące znaczenie będą miały relacje między Państwową Komisją Wyborczą a Sądem Najwyższym.  Tragedia ofiar i bohaterstwo tych, którzy próbowali powstrzymać sprawcę, powinny pozostać w centrum naszej uwagi. Pozostaje pytanie: co z tym zrobimy? Jakie wnioski wyciągnie z tego państwo? Żyjemy przecież w coraz bardziej niebezpiecznym świecie. W świecie, w którym radykałowie po jednej stronie żądają od nas jednego, a radykałowie po drugiej — czegoś przeciwnego. Potrzebujemy trzeźwego myślenia i poczucia wspólnoty.  Czas pokaże, czy krakowski zamach był tylko przejawem szaleństwa, choroby psychicznej, czy może miał jakieś konotacje polityczne, czy też był przejawem tzw. ekstremizmu nihilistycznego, o czym wspominał min. Bartosz Grodecki, szef prezydenckiego Biura Bezpieczeństwa Narodowego.  Dezinformacja po zamachu w Krakowie nie kończy się wraz ze sprostowaniem liczby ofiar. Maciej ŚWIRSKI analizuje dziewięćdziesiąt jeden wiadomości z pięciu dni i stawia tezę, że pierwsza interpretacja państwa może przetrwać nawet wtedy, gdy późniejsze ustalenia do niej nie pasują. Dlaczego pierwsza wersja wydarzeń zostaje z nami najdłużej? Najnowszy, 77., numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei  Najnowsze wydanie „Wszystko co Najważniejsze” rozpoczynamy od pytania o sztuczną inteligencję, lecz w gruncie rzeczy niemal wszystkie publikowane teksty dotyczą jednego problemu: jak zachować ludzką sprawczość w świecie przyspieszających zmian? Redaktor naczelny prof. Michał KLEIBER w édito wskazuje kilka głównych osi wydania: rozwój AI i niedostateczne przygotowanie społeczeństw na jego konsekwencje, słabość europejskiej polityki, kryzys demokracji i praworządności, relacje polsko-ukraińskie, migrację, edukację, naukę i kulturę. Zwraca również uwagę na przemiany szkolnictwa wyższego oraz problem przekazywania dziedzictwa kulturowego w epoce mediów społecznościowych i sztucznej inteligencji.  Brak specjalnego wysłannika i niesformułowanie przez rządy europejskie mandatu do negocjacji skończy się nieuchronnie tym, czym musi się skończyć. A więc tak jak zwykle, jakiś, większy bądź mniejszy, wpływ na negocjacje z Moskwą wywalczą sobie Francuzi, Niemcy i Brytyjczycy wedle istniejącego już precedensu tzw. „formatu E3”.  Społeczeństwo ujawnia swój rzeczywisty porządek wartości wtedy, gdy musi zrobić miejsce dla człowieka, który niewiele może mu oddać. Podczas podróży przez Urugwaj, Argentynę i Peru Leon XIV wyprowadza z tej prawdy wymagania wobec gospodarki, demokracji i samego Kościoła, a z jego wystąpień wyłania się wizja wolności, która dojrzewa dzięki więziom i zobowiązaniom wobec innych.  Centrum Europy nie zawsze znajdowało się tam, gdzie przywykliśmy go szukać. W ciągu tysiąca lat średniowiecza zmieniały się granice cywilizacji, powstawały państwa, miasta i uniwersytety, a chrześcijaństwo i łacina spajały podzielony kontynent. Jan ŚLIWA wraca do tej historii, by zapytać także o dzisiejsze szanse Polski.  Pytanie nie brzmi, jak długo wolno artyście powtarzać określony motyw. Raczej: czy nadal ma coś do powiedzenia, kiedy po niego sięga? |