Jest Karta Rady Pokoju. Na czym ma polegać działanie tej organizacji?

Podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos ujawniono zapisy, które zawiera Karta Rady Pokoju (Charter of the Board of Peace), dokument ustanawiający nową organizację międzynarodową zajmującą się stabilizacją obszarów objętych konfliktami oraz odbudową struktur rządzenia tamże, którą podpisać ma każde państwo członkowskie nowej organizacji. Dokument określa cele, strukturę władzy, zasady członkostwa, finansowanie oraz tryb działania organizacji promowanej przez prezydenta Donalda Trumpa.

Członkostwo w Radzie Pokoju i jego warunki

.Na łamach Times of Israel oraz Jewish Virtual Library opublikowana została pełna treść Karty Rady Pokoju, promowanej przez prezydenta Donalda Trumpa. Jak czytamy, organizacja ta ma prowadzić działania pokojowe zgodnie z prawem międzynarodowym, w tym opracowywać i upowszechniać modele działań możliwe do zastosowania przez państwa i społeczności dotknięte konfliktami. Organizacja ma funkcjonować jako koalicja państw zaproszonych do udziału przez przewodniczącego, którym jest prezydent Stanów Zjednoczonych, Donald Trump.

Członkostwo w Radzie Pokoju przysługuje wyłącznie państwom zaproszonym przez przewodniczącego i rozpoczyna się po wyrażeniu zgody na związanie Kartą. Każde państwo członkowskie jest reprezentowane przez głowę państwa lub szefa rządu, czytamy w Karcie Rady Pokoju. Państwa członkowskie zobowiązują się do wspierania działań Rady w granicach własnego prawa krajowego. Karta nie przyznaje Radzie jurysdykcji na terytorium państw członkowskich ani nie zobowiązuje ich do udziału w konkretnych misjach bez ich zgody.

Kadencja państwa członkowskiego trwa do trzech lat, z możliwością odnowienia decyzją przewodniczącego. Ograniczenie czasowe nie dotyczy państw, które w pierwszym roku obowiązywania Karty przekażą co najmniej 1 mld dolarów amerykańskich w gotówce.

Członkostwo wygasa z chwilą upływu kadencji, dobrowolnego wystąpienia, decyzji przewodniczącego (z możliwością weta dwóch trzecich państw członkowskich) lub rozwiązania Rady. Państwo może wystąpić w dowolnym momencie poprzez pisemne zawiadomienie przewodniczącego.

Struktura decyzyjna Rady Pokoju

.Rada Pokoju składa się z państw członkowskich i stanowi organ głosujący. Każde państwo dysponuje jednym głosem, decyzje zaś zapadają większością głosów obecnych i głosujących, z zastrzeżeniem zatwierdzenia przez przewodniczącego, który może również rozstrzygać remisy.

Rada głosuje m.in. nad budżetem, tworzeniem jednostek zależnych, powoływaniem najwyższych urzędników oraz decyzjami politycznymi, w tym umowami międzynarodowymi i nowymi inicjatywami pokojowymi. Posiedzenia odbywają się co najmniej raz w roku.

Równolegle funkcjonuje Zarząd Wykonawczy, który spotyka się z Radą w trybie niewiążącym co najmniej raz na kwartał i składa sprawozdania ze swojej działalności.

Rola przewodniczącego i Zarządu Wykonawczego

.Jak stanowi Karta Rady Pokoju, pierwszym przewodniczącym Rady Pokoju jest Donald J. Trump, który jednocześnie pełni funkcję przedstawiciela Stanów Zjednoczonych. Przewodniczący posiada wyłączne uprawnienia do tworzenia, modyfikowania i likwidowania jednostek zależnych.

Przewodniczący wskazuje następcę na wypadek rezygnacji lub niezdolności do pełnienia funkcji. Zastąpienie przewodniczącego może nastąpić jedynie po jednogłośnej decyzji Zarządu Wykonawczego. Przewodniczący ma także prawo wydawania rezolucji i dyrektyw w imieniu Rady oraz zatwierdzania wszystkich kluczowych decyzji, w tym zmian Karty.

Zarząd Wykonawczy jest powoływany przez Przewodniczącego Rady Pokoju i składa się z osób wybranych przez niego. Członkowie Zarządu pełnią dwuletnie kadencje z możliwością odwołania i ponownego powołania. Zarządem kieruje dyrektor wykonawczy nominowany przez przewodniczącego i zatwierdzony większością głosów Zarządu. Decyzje Zarządu zapadają większością głosów i wchodzą w życie natychmiast, z możliwością późniejszego weta przewodniczącego.

Finansowanie i status prawny

Działalność Rady Pokoju finansowana jest z dobrowolnych wpłat państw, organizacji oraz innych podmiotów. Zarząd Wykonawczy odpowiada za system kontroli finansowej i nadzór nad wydatkami.

Rada Pokoju posiada osobowość prawną w prawie międzynarodowym. Może zawierać umowy, posiadać majątek, prowadzić postępowania prawne, otwierać rachunki bankowe, zatrudniać personel oraz przyjmować i przekazywać środki finansowe. Przywileje i immunitety są regulowane w umowach z państwami goszczącymi.

Zmiany Karty mogą być zaś inicjowane przez Zarząd Wykonawczy lub co najmniej jedną trzecią państw członkowskich. Zasadnicze rozdziały wymagają jednomyślności wszystkich państw oraz zatwierdzenia przez przewodniczącego.

Rada Pokoju funkcjonuje bezterminowo, ale może zostać rozwiązana decyzją przewodniczącego lub wygasa z końcem każdego nieparzystego roku kalendarzowego, jeśli nie zostanie przedłużona do 21 listopada danego roku. Procedury likwidacyjne ustala Zarząd Wykonawczy. Sama zaś Karta Rady Pokoju wchodzi w życie po wyrażeniu zgody przez trzy państwa. Depozytariuszem dokumentu są Stany Zjednoczone. Karta nie dopuszcza zastrzeżeń. Językiem urzędowym organizacji jest język angielski.

Rada Pokoju, nowy model ładu międzynarodowego?

.W przyjętej Karcie Rady Pokoju zapisano model ładu międzynarodowego oparty na koncentracji decyzji, selektywnym członkostwie i uznaniowym mandacie przywództwa, który odchodzi od logiki uniwersalnych instytucji międzynarodowych, w których każdy z członków ma równe prawa na rzecz mechanizmu zaproszenia, finansowego progu i politycznej lojalności. Dokument nie tyle redefiniuje pojęcie pokoju, ile przesuwa ciężar jego ustanawiania z międzynarodowych instytucji i procedur na osoby, z norm na decyzje, z prawa na zarządzanie kryzysem.

W tym sensie Rada Pokoju, po lekturze Karty Rady Pokoju jawi się nie jako alternatywa dla istniejącego już porządku międzynarodowego, lecz jako jego korekta dokonana w warunkach zmęczenia instytucjonalnego, w której skuteczność ma poprzedzać legitymację, a trwałość pokoju — zgodę na koncentrację władzy.

oprac. Michał Kłosowski