Wielki Piec z Rudy Śląskiej. Inspiracja dla artystów
Industrialne dziedzictwo regionu i Wielkic Piec staje się punktem wyjścia dla projektu z pogranicza mody i kultury. Projektantka Joanna Decowska przygotowuje kolekcję inspirowaną Wielkim Piecem Huty „Pokój”, która po raz pierwszy zostanie zaprezentowana 9 maja podczas pokazu na placu Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej.
„Celem prac jest zachowanie autentycznego charakteru obiektu”
.Projekt łączy działania z zakresu ochrony dziedzictwa przemysłowego z inicjatywami kulturalnymi. Jak podkreśliła zastępczyni prezydenta Rudy Śląskiej Anna Krzysteczko, ma on nie tylko przyciągnąć uwagę do inwestycji, ale także poszerzyć sposób opowiadania o historii regionu.
Kolekcja powstaje w pracowni projektantki w Chorzowie i – jak podkreśliła sama Decowska – stanowi odejście od jej dotychczasowych inspiracji folklorem. Tym razem punktem wyjścia stała się materia przemysłowa: ciężka, surowa i trudna w opracowaniu.
– To zupełnie inne doświadczenie projektowe. Wymagało zmierzenia się z formą, która jest twarda, szorstka i nieoczywista – mówiła artystka podczas konferencji prasowej. Bezpośrednią inspiracją była wizyta na terenie Wielkiego Pieca Huty „Pokój” – uznawanego za jeden z najważniejszych zachowanych obiektów hutniczych na Górnym Śląsku – obejmująca zarówno jego podziemia, jak i najwyższe partie konstrukcji. Projektantka analizowała również materiały dokumentacyjne i archiwalne dotyczące funkcjonowania huty.
Efektem jest kolekcja obejmująca suknie, kurtki, spodnie oraz rozbudowane dodatki – m.in. nakrycia głowy, rękawice i elementy stylizowane na detale techniczne. Część projektów powstaje z materiałów z recyklingu, co stanowi odniesienie do procesu technologicznego wielkiego pieca.
– To analogia do wsadu, który trafia do pieca – tłumaczyła.
Charakterystyczną cechą kolekcji jest stosunkowo dosłowne wykorzystanie motywów industrialnych. W projektach pojawiają się formy inspirowane konstrukcją pieca, instalacjami technicznymi oraz wyposażeniem huty. Jednym z przykładów jest gorset nawiązujący do zwoju metalowego kabla, którego wykonanie zajęło dwa tygodnie ręcznej pracy. W kolekcji znajdą się także elementy inspirowane włazami czy fragmentami konstrukcyjnymi, których faktura została odwzorowana przy użyciu oryginalnych detali.
Kolorystyka ubrań odwołuje się do przemysłowego krajobrazu – dominują czernie, brązy i odcienie rdzy, uzupełnione o pomarańcze oraz zielenie kojarzone z produktami ubocznymi procesów hutniczych. Projektantka sięga także po odniesienia do stroju hutniczego, zarówno roboczego, jak i galowego.
– Zależało mi na tym, by oddać hołd ludziom pracy i historii całych rodzin związanych z hutą – podkreśliła projektantka.
Pokaz ma mieć otwarty charakter, a na wybiegu pojawią się nieprofesjonalne modelki. W założeniu organizatorów wydarzenie ma również symbolicznie „dodać kobiecości” industrialnej przestrzeni – podkreślając, że Ruda Śląska „jest kobietą”, a projekt łączy świat huty z kobiecą perspektywą i wrażliwością. Projektantka nie wyklucza jednak udziału mężczyzn, jeśli pozwoli na to etap realizacji kolekcji.
Wydarzenie jest elementem działań promujących rewitalizację Wielkiego Pieca Huty „Pokój”. Inwestycja o wartości ok. 81 mln zł obejmuje zarówno prace konserwatorskie, jak i adaptację obiektu do nowych funkcji publicznych. Większość środków – 66 mln zł – pochodzi z funduszy europejskich, a blisko 10 mln zł z budżetu państwa.
Jak wskazał koordynator projektu Adam Kowalski, celem prac jest zachowanie autentycznego charakteru obiektu. – Nie upiększamy industrialu, tylko staramy się zachować jego naturalną formę i atmosferę – zaznaczył.
Po zakończeniu inwestycji Wielki Piec ma pełnić funkcje edukacyjne, wystawiennicze i turystyczne. Planowana jest m.in. ścieżka zwiedzania prowadząca przez wnętrza obiektu, platforma widokowa, a także przestrzenie wielofunkcyjne i rekreacyjne.
Prace są obecnie na zaawansowanym etapie i przebiegają zgodnie z harmonogramem. Ich zakończenie planowane jest na koniec roku, natomiast udostępnienie obiektu zwiedzającym może nastąpić w kolejnym roku.
Wielki Piec to ważny symbol historii polskiego przemysłu
.Zdaniem Kowalskiego inicjatywy artystyczne, takie jak pokaz mody, wpisują się w szerszy proces reinterpretacji dziedzictwa przemysłowego. – Industrial jest ważnym elementem tożsamości regionu, ale żeby przetrwał, musi być na nowo odczytywany i wykorzystywany w różnych obszarach kultury – ocenił.
Pokaz 9 maja będzie pierwszą publiczną prezentacją kolekcji Decowskiej i jednym z pierwszych wydarzeń towarzyszących nowemu etapowi funkcjonowania Wielkiego Pieca jako przestrzeni otwartej dla mieszkańców i odwiedzających.
Rudzki wielki piec był częścią Huty „Pokój”, założonej w 1840 r. w Nowym Bytomiu. Sam piec uruchomiono w 1968 r., a jego budowa trwała 105 dni. Już po niespełna dwóch dekadach uznano go za przestarzały – po modernizacji w 1987 r. przestawiono go na produkcję żelazomanganu, którego huta była wówczas jedynym producentem w kraju.
Kolejne prace modernizacyjne prowadzono w latach 90., a produkcję wznowiono jeszcze na krótko w 2004 r. Ostatecznie piec wygaszono w 2005 r. z powodu awaryjności i wpływu na środowisko. W 2012 r. został wpisany do rejestru zabytków, a od 2018 r. jego właścicielem jest miasto.
Dolny Śląsk jako centrum polskiej biotechnologii?
.Dolny Śląsk, a w szczególności Wrocław, wyrasta na kluczowy ośrodek biotechnologiczny w Polsce. Region ten przyciąga innowacyjne firmy, które zdobywają uznanie zarówno na krajowym, jak i międzynarodowym rynku. Dynamiczny rozwój sektora biotechnologicznego i nanotechnologicznego jest wynikiem synergii między nauką a biznesem oraz dostępności wysoko wykwalifikowanych kadr – pisze Michał KOWALSKI.
rocław jest miejscem działania wielu startupów biotechnologicznych, które wnoszą znaczący wkład w rozwój branży. Jedną z takich firm jest Biotts, która opracowała przełomową technologię umożliwiającą transport leków przez skórę. Ich rozwiązania mogą zrewolucjonizować leczenie chorób takich jak rak czy cukrzyca. Firma Biotts została doceniona przez akcelerator Google for Startups i zyskała uznanie na arenie międzynarodowej.
Bioceltix to kolejna wrocławska firma specjalizująca się w opracowywaniu nowoczesnych leków biologicznych dla zwierząt, koncentrująca się na terapiach komórkowych. W 2021 roku z sukcesem zadebiutowała na NewConnect, stając się jedyną weterynaryjną spółką biotechnologiczną na polskiej giełdzie. Jej współpraca z międzynarodowymi organizacjami CRO świadczy o wysokim poziomie prowadzonych badań.
Warto również wspomnieć o firmie QNA Technology, która zajmuje się produkcją kropek kwantowych i tuszy kwantowych. Prace nad nanostrukturami półprzewodnikowymi prowadzone przez tę firmę mogą mieć znaczący wpływ na rozwój takich sektorów, jak produkcja wyświetlaczy czy fotowoltaika. Założona przez dr. hab. inż. Artura Podhorodeckiego oraz dr. inż. Mateusza Bańskiego spółka świadczy także usługi doradcze przy wdrażaniu swoich rozwiązań.
Pure Biologics oferuje rozwiązania w zakresie biologicznych leków immunoonkologicznych oraz terapii pozaustrojowych. Firma prowadzi projekty rozwijające cząsteczki aktywujące układ odpornościowy do walki z nowotworami. Od 2020 roku jest notowana na głównym rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i współpracuje z licznymi polskimi i zagranicznymi jednostkami naukowymi.
Innym ważnym graczem jest Genomtec, pracujący nad mobilną platformą do diagnostyki genetycznej w miejscu opieki nad pacjentem. Szybkie i precyzyjne testy Genomteca mają potencjał, by znacznie usprawnić proces diagnostyczny. Firma zdobyła liczne nagrody w prestiżowych konkursach, m.in. na Hubweek w Bostonie oraz w ramach MIT Enterprise Forum Poland.
Ponadto w regionie działają takie firmy jak WPD Pharmaceuticals, prowadząca badania nad nowymi terapiami przeciwnowotworowymi, oraz Captor Therapeutics, specjalizująca się w technologii degradacji białek, co otwiera nowe możliwości w leczeniu dotychczas nieuleczalnych chorób.
Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/michal-kowalski-dolny-slask-jako-centrum-polskiej-biotechnologii/
PAP/MB
