Kiedy odbędą się wybory na Ukrainie? Najważniejsze pytania i odpowiedzi

Wybory na Ukrainie nie mają jeszcze oficjalnie wyznaczonego terminu. Następne wybory prezydenckie i parlamentarne zależą od warunków bezpieczeństwa, przepisów dotyczących stanu wojennego oraz przygotowania głosowania dla żołnierzy, uchodźców i obywateli przesiedlonych przez wojnę. Czy głosowanie może odbyć się w 2026 roku, dlaczego Wołodymyr Zełenski nadal sprawuje urząd i kto może zostać jego najważniejszym rywalem?

AKTUALIZACJA: 20 września 2026 r.

1. Kiedy odbędą się wybory na Ukrainie?

Termin następnych wyborów prezydenckich i parlamentarnych w Ukrainie nie został oficjalnie wyznaczony. Obowiązujący stan wojenny uniemożliwia przeprowadzenie głosowania na zasadach przewidzianych w obecnych przepisach. Jego okres został przedłużony o 90 dni od 2 sierpnia 2026 r., co potwierdza komunikat Rady Najwyższej Ukrainy. Koniec okresu wskazanego w kolejnym przedłużeniu nie jest jednak datą wyborów.

Do przeprowadzenia głosowania potrzebne będą odpowiednie decyzje prawne i organizacyjne, a także warunki umożliwiające bezpieczną kampanię oraz udział obywateli. Wypowiedź polityka o możliwym terminie nie jest równoznaczna z zarządzeniem wyborów. Podobnie należy traktować medialne informacje o przygotowaniach: mogą opisywać rozważany scenariusz, nawet jeśli nie ustalono jeszcze obowiązującego kalendarza.

2. Czy wybory na Ukrainie odbędą się w 2026 roku?

Nie ma potwierdzonej daty wyborów w Ukrainie w 2026 roku. Pojawiające się w debacie publicznej propozycje szybkiego głosowania zależą od zmian sytuacji bezpieczeństwa i rozwiązania problemów prawnych. Nie można również uznać, że ewentualne zakończenie obecnego okresu stanu wojennego automatycznie uruchomi wybory. Potrzebne byłyby jeszcze przygotowania i formalne decyzje.

Istotnym ograniczeniem pozostaje czas wymagany przez administrację wyborczą. W styczniu 2026 r. przewodniczący Centralnej Komisji Wyborczej Ołeh Didenko wskazywał na potrzebę sześciu miesięcy przygotowań po zakończeniu stanu wojennego, poprzedzających formalną kampanię. Takie stanowisko pokazuje skalę trudności, ale nie stanowi samo w sobie ustalonego harmonogramu. Nie należy więc przedstawiać ani roku 2026, ani 2027 jako pewnego terminu bez oficjalnej decyzji. 

3. Co ile lat odbywają się wybory prezydenckie na Ukrainie?

W zwykłym trybie prezydent Ukrainy jest wybierany na pięć lat. Ta sama osoba nie może sprawować urzędu przez więcej niż dwie kolejne kadencje. Zasady te określa art. 103 konstytucji Ukrainy. Wojna i obowiązywanie przepisów nadzwyczajnych sprawiły jednak, że kolejnego głosowania nie przeprowadzono w zwykłym cyklu.

Trzeba odróżnić długość kadencji od zasad zapewniających ciągłość wykonywania władzy. Upływ pięciu lat nie oznacza, że urząd automatycznie pozostaje nieobsadzony, jeśli nie wybrano następcy. Konstytucja i ustawa o stanie wojennym regulują tę wyjątkową sytuację. To właśnie te przepisy mają znaczenie dla oceny obecnej prezydentury Wołodymyra Zełenskiego.

4. Dlaczego wybory prezydenckie nie odbyły się w 2024 roku?

Główną przeszkodą prawną był stan wojenny wprowadzony po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji 24 lutego 2022 r. Artykuł 19 ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego zakazuje w tym okresie przeprowadzania wyborów prezydenckich, parlamentarnych i samorządowych, a także referendów. Nieprzeprowadzenia wyborów nie należy zatem przedstawiać wyłącznie jako osobistej decyzji urzędującego prezydenta. Podstawą pozostaje ukraińska ustawa o stanie wojennym.

Oprócz zakazu prawnego istniały przeszkody związane z bezpieczeństwem i organizacją. Część obywateli walczyła na froncie, inni przebywali za granicą lub zostali zmuszeni do opuszczenia miejsca zamieszkania, a część terytorium pozostawała pod okupacją. Trudności dotyczyły również prowadzenia kampanii i zapewnienia równej konkurencji politycznej. Wybory wymagają bowiem znacznie więcej niż otwarcia lokali i dostarczenia kart do głosowania.

5. Czy Wołodymyr Zełenski nadal jest legalnym prezydentem Ukrainy?

Tak. Upływ pięcioletniego okresu od objęcia urzędu nie oznaczał automatycznej utraty uprawnień przez Zełenskiego. Artykuł 108 konstytucji przewiduje wykonywanie władzy przez prezydenta do objęcia stanowiska przez nowo wybranego następcę. Dodatkową podstawę ciągłości jego uprawnień podczas stanu wojennego zawiera art. 11 ustawy regulującej ten stan. 

Legalność sprawowania urzędu nie wyklucza krytyki działań prezydenta ani dyskusji o odnowieniu mandatu wyborczego. Ocena polityczna i podstawa prawna wykonywania władzy są jednak odrębnymi zagadnieniami. Sprzeciw wobec konkretnych decyzji władz nie powoduje sam przez się opróżnienia urzędu. Życiorys, drogę do prezydentury i najważniejsze elementy działalności Zełenskiego przedstawiamy w osobnym materiale: „Wołodymyr ZEŁENSKI. Kim jest prezydent Ukrainy? 25 najważniejszych pytań i odpowiedzi”.

6. Kiedy odbędą się wybory parlamentarne w Ukrainie?

Termin następnych wyborów parlamentarnych również nie został wyznaczony. Rada Najwyższa działa na podstawie przepisów zapewniających ciągłość parlamentu podczas stanu wojennego. Artykuł 83 konstytucji przewiduje przedłużenie jego uprawnień do pierwszego posiedzenia parlamentu wybranego po zniesieniu tego stanu. Zwykła kadencja Rady Najwyższej wynosi pięć lat, zgodnie z art. 76 konstytucji Ukrainy.

Wybory parlamentarne będą miały znaczenie niezależnie od rozstrzygnięcia rywalizacji prezydenckiej. Od składu izby zależą uchwalanie ustaw, decyzje budżetowe i większość wspierająca rząd. Zmiana układu sił może więc wpłynąć na reformy, odbudowę państwa i sposób prowadzenia polityki wewnętrznej. Dlatego pytania o przyszłość Ukrainy nie można ograniczać do tego, kto zastąpi Zełenskiego lub czy pozostanie on na stanowisku.

7. Ile czasu po zniesieniu stanu wojennego potrzeba na przygotowanie wyborów?

Należy rozdzielić trzy etapy: podjęcie decyzji o zarządzeniu wyborów, przygotowanie administracji oraz właściwy proces wyborczy. Każdy z nich wymaga czasu i odpowiednich podstaw prawnych. Przywoływane w debacie sześć miesięcy dotyczyło postulowanego okresu przygotowań, a nie automatycznie obowiązującej daty głosowania. W maju 2026 r. wiceszef parlamentu Ołeksandr Kornijenko również wskazywał na potrzebę co najmniej sześciu miesięcy przed rozpoczęciem procesu wyborczego. 

Przygotowania obejmują między innymi aktualizację danych o wyborcach, ocenę dostępności lokali i opracowanie procedur dla obywateli przebywających poza miejscem zamieszkania. Potrzebne będzie również przygotowanie komisji i zapewnienie możliwości kontroli przebiegu głosowania. Część prac można prowadzić wcześniej, lecz ich zaawansowanie nie przesądza o gotowości całego systemu. Ostateczny harmonogram trzeba będzie odczytać z przyjętych regulacji i formalnych decyzji.

8. Czy podczas zawieszenia broni można przeprowadzić wybory?

Zawieszenie broni może poprawić warunki bezpieczeństwa, ale samo nie znosi stanu wojennego. Nawet jeśli strony ograniczą działania zbrojne, ustawowy zakaz wyborów nie przestaje obowiązywać wyłącznie z tego powodu. Potrzebne są odpowiednie decyzje prawne oraz warunki do przeprowadzenia całego procesu. Krótkotrwała przerwa w atakach nie zapewnia bezpieczeństwa wielotygodniowej kampanii.

Trwały rozejm, wiarygodne gwarancje i zniesienie właściwych ograniczeń mogłyby otworzyć drogę do głosowania przed ostatecznym uregulowaniem wszystkich sporów z Rosją. Pozostałoby jednak ryzyko wznowienia ataków w celu zakłócenia kampanii lub obniżenia frekwencji. Kornijenko wskazywał właśnie na zagrożenia związane z zawieszeniem broni pozbawionym gwarancji. Dlatego ocena możliwości wyborów musi obejmować nie tylko dzień oddawania głosów, lecz także przygotowania i ustalanie wyniku.

9. Czy Wołodymyr Zełenski będzie ponownie kandydował?

Zełenski ma możliwość ubiegania się o kolejną kadencję, ponieważ dotąd wygrał jedne wybory prezydenckie. Nie oznacza to jednak, że jego udział w następnej rywalizacji można traktować jako przesądzony. Wypowiedzi o politycznej przyszłości należy odczytywać wraz z datą i warunkami, do których się odnosiły. Deklaracja gotowości do zorganizowania wyborów nie jest równoznaczna ze zgłoszeniem własnej kandydatury.

We wrześniu 2025 r. Zełenski mówił o gotowości odejścia po zakończeniu wojny. Taka wypowiedź nie stanowi jednak formalnej i nieodwołalnej rezygnacji ze startu w przyszłych wyborach. Ostateczną listę uczestników rywalizacji będzie można wskazać po ich decyzjach i wymaganej prawem rejestracji. Do tego czasu należy rozróżniać deklaracje, medialne doniesienia oraz formalny status kandydata.

10. Kto może być najważniejszym rywalem Zełenskiego?

Jednym z najważniejszych nazwisk w dyskusji o przyszłych wyborach pozostaje Wałerij Załużny, były naczelny dowódca ukraińskich sił zbrojnych. Jego rozpoznawalność wiąże się przede wszystkim z rolą w obronie państwa przed rosyjską inwazją. W badaniach i debacie publicznej pojawiają się również Kyryło Budanow, związany z wywiadem wojskowym, oraz Mychajło Fedorow, kojarzony z cyfryzacją i technologiami obronnymi. Obecność tych osób w sondażach nie oznacza jednak, że wszystkie wystartują.

W materiale opublikowanym przez „Wszystko co Najważniejsze” 7 sierpnia 2026 r. opisano badanie Socis, w którym Załużny wygrywał hipotetyczną drugą turę z Zełenskim. Wynik takiego badania jest informacją o preferencjach respondentów w określonym momencie, nie rezultatem przeprowadzonych wyborów. Kampania, skład konkurencji i warunki zakończenia walk mogą wpłynąć na późniejsze decyzje wyborców. Sondaż należy zatem traktować jako punkt odniesienia dla analizy.

11. Czy dotychczasowa opozycja odegra rolę w następnych wyborach?

W badaniach dotyczących przyszłej rywalizacji pojawiają się także przedstawiciele polityki sprzed pełnoskalowej inwazji, między innymi Petro Poroszenko, Julia Tymoszenko, Witalij Kliczko i Dmytro Razumkow. Dysponują doświadczeniem, rozpoznawalnością i różnym zapleczem organizacyjnym. Nie przesądza to jednak o ich przyszłym poparciu ani o konfiguracji ewentualnych porozumień. Ich nazwiska uwzględniono również w badaniu Rating opisanym przez „Wszystko co Najważniejsze” w lipcu 2026 r..

Wybory parlamentarne mogą dodatkowo stworzyć przestrzeń dla nowych środowisk związanych z wojskiem, pomocą społeczną, samorządami czy odbudową kraju. Jest to możliwy kierunek przemian, a nie gotowa lista przyszłych ugrupowań. Przełożenie społecznego uznania na mandaty wymaga programu, struktur i zdolności wystawienia kandydatów. Popularność pojedynczej osoby nie musi więc oznaczać porównywalnej siły reprezentowanego przez nią środowiska.

O skali możliwych zmian na ukraińskiej scenie politycznej mówi również Ihor Hryniw, ukraiński strateg polityczny i były deputowany Rady Najwyższej. W rozmowie opublikowanej 20 września 2026 r. przez „Wszystko co Najważniejsze” ocenił, że obecny krajobraz polityczny znacząco różni się od tego z 2019 roku. Jego zdaniem, gdyby wybory odbyły się obecnie, znaczenie większości ugrupowań odgrywających wówczas główną rolę wyraźnie by osłabło. Dotyczyłoby to – według jego oceny – zarówno części dotychczasowej opozycji, jak i prezydenckiej partii Sługa Ludu.

Ihor Hryniw zwraca jednocześnie uwagę na możliwość pojawienia się nowych liderów i środowisk politycznych. Według niego w ukraińskim społeczeństwie widoczne jest zapotrzebowanie na zmiany, ale równocześnie istnieje świadomość zagrożeń związanych z przeprowadzeniem wyborów w warunkach wojny i niepewności dotyczącej bezpieczeństwa. Jak podkreśla, istnieje obecnie szeroka zgoda co do potrzeby przeprowadzenia wyborów, ale nie co do możliwości zorganizowania ich w obecnych warunkach. Więcej na temat możliwego kształtu przyszłej sceny politycznej Ukrainy w tekście: „Jaka będzie ukraińska polityka po najbliższych wyborach? [Ihor HRYNIW]”.

12. Co mówią sondaże wyborcze w Ukrainie?

Sondaże pokazują różne aspekty opinii społecznej, dlatego trzeba odróżniać zaufanie do polityka od zamiaru oddania na niego głosu. Osobną kategorią są odpowiedzi dotyczące hipotetycznej drugiej tury. Wyników tych nie można stosować zamiennie. Przykładowo w lipcowym materiale „Wszystko co Najważniejsze” o badaniu Rating lider pierwszej tury i osoba ciesząca się największym zaufaniem nie byli tą samą osobą.

Przy porównywaniu badań znaczenie mają termin realizacji, sposób doboru respondentów i podstawa obliczenia procentów. Wynik wśród wszystkich ankietowanych różni się od wyniku wśród osób zdecydowanych i deklarujących udział w wyborach. Szczególnie istotne jest też to, czy badanie obejmuje uchodźców, wojskowych i mieszkańców terenów okupowanych. Wojenne ograniczenia nie pozbawiają sondaży wartości, ale utrudniają przenoszenie ich wyników na cały przyszły elektorat. Więcej w analizie uwarunkowań badań i wyborów podczas wojny.

13. Czy w Ukrainie istnieje spór o przeprowadzenie wyborów podczas wojny?

Tak, debata dotyczy zarówno terminu, jak i warunków przywrócenia głosowania. W sierpniu 2026 r. „Wszystko co Najważniejsze” opisywało postulat Mychajła Fedorowa, aby poszukiwać bezpiecznego sposobu organizacji wyborów także podczas wojny. Tego rodzaju stanowiska pokazują różnice w ocenie politycznych kosztów dalszego odraczania procesu. Nie zmieniają jednak same w sobie obowiązujących przepisów.

Spór obejmuje dwa ważne cele: zachowanie zdolności państwa do obrony i zapewnienie obywatelom możliwości oceny władz. W praktyce trzeba ustalić, w jakich warunkach cele te można pogodzić. Przyspieszenie głosowania wymaga odpowiedzi na pytania o bezpieczeństwo, udział wyborców i swobodę kampanii. Dalsze odroczenie zwiększa z kolei znaczenie parlamentarnej, społecznej i medialnej kontroli działań władzy.

14. Jak będą głosować ukraińscy żołnierze?

Udział wojskowych wymaga pogodzenia praw wyborczych z wykonywaniem zadań obronnych i ochroną informacji o rozmieszczeniu oddziałów. Procedury muszą uwzględniać osoby pełniące służbę w różnych miejscach i warunkach. Ważne są tajność głosowania oraz możliwość podjęcia decyzji bez nacisku przełożonych lub otoczenia. Dostęp do informacji o kandydatach ma przy tym znaczenie podobne do fizycznej możliwości oddania głosu.

Nie należy przedstawiać jednego rozważanego rozwiązania jako ostatecznie przyjętego mechanizmu dla całej armii. Szczegóły powinny wynikać z przepisów dotyczących konkretnego procesu i decyzji organizacyjnych. W pracach nad przyszłymi wyborami udział wojskowych należy do zagadnień wymagających odrębnego uregulowania. Ten problem opisuje analiza przygotowań wyborczych w Ukrainskiej Prawdzie.

15. Jak zagłosują uchodźcy, w tym Ukraińcy mieszkający w Polsce?

Głosowanie obywateli przebywających za granicą będzie jednym z najważniejszych wyzwań przyszłych wyborów. Konieczne jest ustalenie, gdzie znajdują się wyborcy, jak zostaną przypisani do właściwych spisów oraz ile osób mogą obsłużyć dostępne lokale. Dla Ukraińców mieszkających w Polsce znaczenie będą miały odległość od miejsca głosowania, wymagane dokumenty i terminy dokonania formalności. Formalne prawo udziału musi bowiem łączyć się z praktyczną dostępnością procedury.

Dokładne instrukcje będzie można podać po oficjalnym ogłoszeniu zasad następnych wyborów. Nie należy zakładać, że określony polski dokument lub status pobytowy automatycznie wystarczy do oddania głosu. Przygotowania do głosowania za granicą wymagają współpracy administracji wyborczej z partnerami międzynarodowymi. Temat ten obejmuje między innymi program REACT-UA realizowany przez International IDEA.

16. Co z mieszkańcami terenów okupowanych i osobami przesiedlonymi?

Trzeba rozróżnić obywateli nadal przebywających pod okupacją od tych, którzy przenieśli się do innych części Ukrainy lub wyjechali za granicę. W pierwszym przypadku podstawową przeszkodą jest brak warunków do niezależnego i bezpiecznego głosowania. W drugim najważniejsze staje się umożliwienie udziału poza dawnym miejscem zamieszkania. Sytuacja terytorium i sytuacja konkretnego wyborcy nie są więc tym samym zagadnieniem.

Duże znaczenie ma aktualność rejestru wyborców. Ukrainska Prawda opisywała przywrócenie jego pełnego funkcjonowania od 1 stycznia 2026 r., wskazując zarazem na trudności związane z aktualizacją danych o obywatelach. Przygotowanie spisów wymaga zatem działań prowadzonych przed rozpoczęciem kampanii. Nie można zakładać, że dane sprzed pełnoskalowej inwazji wystarczą do organizacji przyszłego głosowania.

17. Czy wybory w Ukrainie mogą odbyć się przez internet?

Głosowanie internetowe jest rozważane jako jedna z odpowiedzi na rozproszenie obywateli, ale nie stanowi prostego rozwiązania wszystkich problemów. W wyborach trzeba jednocześnie potwierdzić uprawnienia głosującego, zachować tajemnicę jego decyzji i zapewnić możliwość wiarygodnej kontroli wyniku. Dochodzą zagrożenia cybernetyczne oraz ryzyko nacisku na osobę oddającą głos poza lokalem. Sprawnie działające usługi cyfrowe państwa nie oznaczają automatycznie gotowości systemu do wyborów internetowych.

Rada Europy wsparła analizę wykonalności alternatywnych metod głosowania w Ukrainie, obejmującą kwestie prawne, organizacyjne i techniczne. Prowadzenie takich badań nie jest równoznaczne z przyjęciem konkretnej metody. O dopuszczonych rozwiązaniach powinny rozstrzygać przepisy i właściwe decyzje, uwzględniające również zaufanie społeczne. Więcej: analiza głosowania internetowego przygotowana przy wsparciu Rady Europy.

18. Czego w sprawie wyborów oczekują Stany Zjednoczone?

Administracja Donalda Trumpa wywierała presję na przeprowadzenie wyborów, a kwestia ta pojawiała się w debacie o zakończeniu wojny. W grudniu 2025 r. Zełenski odpowiadał deklaracją możliwości przygotowania głosowania w ciągu 60–90 dni, uzależniając ją od zapewnienia bezpieczeństwa przez partnerów. Nie była to jednak decyzja zarządzająca wybory. Wypowiedź amerykańskiego przedstawiciela również nie wyznacza sama przez się ukraińskiego kalendarza. Więcej w relacji „The Washington Post” z 9 grudnia 2025 r..

Przy ocenie kolejnych propozycji najważniejsza będzie ich konkretna treść. Oczekiwaniu szybkiego głosowania muszą towarzyszyć odpowiedzi na pytania o bezpieczeństwo i wykonalność przygotowań. Znaczenie ma również kolejność zobowiązań dotyczących ograniczenia walk i uruchomienia procesu wyborczego. Bez takich ustaleń trudno ocenić, czy proponowany termin jest realnym planem, czy elementem presji negocjacyjnej.

19. Jakie stanowisko zajmują Unia Europejska i instytucje europejskie?

Komisja Europejska publicznie potwierdzała demokratyczną legitymację Zełenskiego, wskazując na jego wybór w wolnym głosowaniu. W lutym 2025 r. rzecznik Komisji odrzucał kwestionowanie tej podstawy sprawowania urzędu. Stanowiska tego nie należy utożsamiać z wyznaczeniem przez Unię terminu następnych wyborów. Legalność władz, warunki głosowania i udział Ukrainy w decyzjach o jej przyszłości pozostają odrębnymi kwestiami. Więcej: relacja z briefingu Komisji Europejskiej.

Od Unii Europejskiej trzeba odróżniać Radę Europy, która prowadzi program wspierania demokratycznych wyborów powojennych w Ukrainie. Obejmuje on przygotowanie rozwiązań oraz ocenę warunków niezbędnych do głosowania zgodnego ze standardami europejskimi. Prace dotyczą więc wiarygodności całego procesu, a nie wyłącznie wyboru daty. Ich celem jest stworzenie warunków do rzeczywistego uczestnictwa obywateli i demokratycznej konkurencji. Więcej w programie Rady Europy na lata 2025–2026.

20. Dlaczego wybory w Ukrainie będą ważne dla Polski?

Z polskiej perspektywy znaczenie wyborów wykracza poza nazwisko przyszłego prezydenta. Skład władz w Kijowie będzie wpływał na współpracę obronną, odbudowę państwa oraz sposób rozwiązywania sporów gospodarczych i historycznych. Ważne będą także zdolność parlamentu do podejmowania decyzji i stabilność większości wspierającej rząd. Dlatego ocena przyszłej rywalizacji powinna uwzględniać programy i zaplecze polityczne, a nie tylko popularność poszczególnych osób.

W interesie Polski leży wiarygodny proces wyborczy, który wzmacnia sprawność sąsiedniego państwa i ogranicza możliwość zewnętrznego podważania jego decyzji. Głosowanie przeprowadzone bez odpowiedniego bezpieczeństwa lub z praktycznym wykluczeniem znacznej części obywateli mogłoby pogłębić spory. Rzetelnie przygotowane wybory dawałyby natomiast władzom odnowiony mandat do decyzji dotyczących reform, odbudowy i bezpieczeństwa. Pytanie o to, kiedy odbędą się wybory w Ukrainie, pozostaje więc związane z pytaniem, w jakich warunkach Ukraińcy będą mogli rzeczywiście zdecydować o swojej przyszłości.

Sebastian Nizio