Pożegnanie żurawi w Poleskim Parku Narodowym

Coroczne liczenie żurawi zaplanowano w Poleskim Parku Narodowym (Lubelskie), gdzie zgromadziło się już ok. 2 tys. ptaków. Żurawie przygotowują się do jesiennych odlotów do cieplejszych krajów, m.in. Francji, Hiszpanii, Włoch, Algierii.

Okres intensywnego żerowania

Prof. Marcin Polak, ornitolog z Katedry Zoologii i Ochrony Przyrody UMCS w Lublinie powiedział, że ok. 2 tys. żurawi zgromadziło się już na rozlewisku w Zastawiu przy ścieżce „Czachary” w Poleskim Parku Narodowym. Wśród nich są ptaki migrujące nie tylko z Polski, ale też z krajów nadbałtyckich.

U żurawi trwa aktualnie okres intensywnego żerowania, aby nabrać siły i energii przed jesiennym odlotem. Nocują na bagnach, a w ciągu dnia żerują np. na polach kukurydzy. Wieczorem wracają na odpoczynek na bezpieczne rozlewiska, bo woda stanowi dla nich barierę przed drapieżnikami. – Dostarczany teraz pokarm zamieniany jest w tłuszcz, który stanowi uniwersalne paliwo. Tłuszcz podskórny gromadzony jest najczęściej na piersiach i brzuchu, a następnie będzie spalany w trakcie lotu – wyjaśnił ornitolog.

Żurawie gromadzą się na zlotowiskach również dlatego, że lubią wspólnie migrować. Podobnie jak bociany, wykorzystują do szybowania tzw. kominy termiczne. Młode, niedoświadczone ptaki uczą się od dorosłych osobników szukać prądów wstępujących, zwanych również ciepłymi prądami wznoszącymi. Podczas wspólnych wędrówek poznają także trasę lotu, miejsca przystankowe, miejsca zimowisk.

Kiedy rozpoczynają się pierwsze odloty?

Pierwsze odloty rozpoczynają się na przełomie sierpnia i września, a szczyt przypada zazwyczaj ok. 20 września. – Od drugiej połowy września ptaki te czekają na okienka pogodowe z wyżem. Startują rano ok. godz. 8.00-9.00, aby ok. 12.00-13.00 przelecieć nad Bieszczadami i Karpatami. Wieczorem tego samego dnia lądują na Wielkiej Nizinie Węgierskiej w Parku Narodowym Hortobágy. To miejsce, gdzie zatrzymuje się prawie połowa światowej populacji żurawi – podkreślił prof. Polak.

Po około miesiącu, część żurawi udaje się w dalsze wędrówki. Poleskie żurawie przemieszczają się m.in. do Francji, Hiszpanii, Włoch, Algierii. Najdalej odlatują ptaki ze Skandynawii – ich miejscem docelowym jest Afryka Wschodnia, m.in. Etiopia.

Ornitolog zwrócił uwagę, że część żurawi – nawet kilkanaście tysięcy – nie odlatuje z Polski ze względu na łagodniejsze zimy. Określił również, że tegoroczne lato nie było zbyt sprzyjające dla żurawi z powodu niskiego poziomu wód. – Sytuacja jest dramatyczna w obrębie obszarów podmokłych, nie służy to wszystkim ptakom wodnym. Niestety w tym roku był niski sukces lęgowy u żurawi. Na zlotowiskach widać, że młodych ptaków jest niewiele, co nas bardzo niepokoi – zaznaczył prof. Marcin Polak.

Pożegnanie żurawi

W Poleskim Parku Narodowym odbędzie się „Pożegnanie żurawi”. W 12 września o zmierzchu i 13 września o świcie będzie można wybrać się na liczenie żurawi. Zbiórka uczestników przy wieży widokowej w Zastawiu. W programie przewidziano także m.in. prelekcje przyrodnicze, spacer z przewodnikiem, piknik, finał konkursu fotograficznego.

Żuraw jest najwyższym ptakiem w Polsce, może osiągnąć ok. 1,2 m. Rozpiętość jego skrzydeł wynosi do 2,4 m. Waży od 4 do 6 kg. Charakterystyczny klangor żurawi powstaje dzięki zapętlonej tchawicy, dzięki czemu słychać go już z kilku kilometrów. Żuraw jest symbolem Poleskiego Parku Narodowego. 

PAP/NZ