Wspólnym priorytetem Polski i Litwy musi być wzmacnianie wschodniej flanki NATO [Karol NAWROCKI]

Prezydenci Polski i Litwy Karol Nawrocki i Gitanas Nauseda rozmawiali o strategicznym partnerstwie, wspólnych zagrożeniach i bezpieczeństwie. Karol Nawrocki podkreślił znaczenie obecności sił USA w Europie, a Nauseda zapowiedział w 2027 r. wspólne ćwiczenia wojskowe państw bałtyckich i Polski.

Wspólne interesy

Karol Nawrocki spotkał się z Nausedą w Pałacu Prezydenckim; po zakończeniu rozmów politycy wystąpili na wspólnej konferencji prasowej.

– Polskę i Litwę łączą nie tylko wielkowiekowa historia i bliskie sąsiedztwo, ale przede wszystkim wspólne interesy, strategiczne partnerstwo i odpowiedzialność za bezpieczeństwo naszej części Europy i całej wschodniej flanki NATO – powiedział Karol Nawrocki. 

Prezydent podkreślił wspólną perspektywę Polski i Litwy na sprawy międzynarodowe i kwestie bezpieczeństwa. 

– Polska i Litwa doskonale rozumieją, że największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa naszego regionu pozostaje agresywna polityka Federacji Rosyjskiej. Dlatego naszym wspólnym priorytetem musi być wzmacnianie wschodniej flanki NATO (…), ale także rozwijanie zdolności obronnych i utrzymanie silnej obecności Stanów Zjednoczonych w Europie – podkreślił Karol Nawrocki. 

Dodał, że trwała obecność wojsk amerykańskich w Polsce i w państwach bałtyckich jest jednym z fundamentów skutecznego odstraszania. – Polska konsekwentnie zabiega o dalsze wzmacnianie zaangażowania Stanów Zjednoczonych w naszym regionie – dodał prezydent.

Obrona przesmyku suwalskiego

Zwrócił uwagę, że szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa Polski i Litwy ma obrona przesmyku suwalskiego. – Jego skuteczna obrona wymaga ścisłego współdziałania polskich i litewskich sił zbrojnych, wspólnego planowania obronnego oraz regularnych ćwiczeń wojskowych – powiedział Karol Nawrocki.

Jak dodał, Rosja prowadzi przeciwko państwom naszego regionu działania hybrydowe, wykorzystując cyberataki, dezinformację, sabotaż, presję na granicach. – To doświadczenie niestety dzielimy z Litwą, odpowiedzią musi być ścisła współpraca sojusznicza i konsekwentne wzmacnianie odporności naszych państw – podkreślił Karol Nawrocki. 

Dodał, że „wspólnej refleksji wymaga również kwestia porozumienia Stanów Zjednoczonych z Rosją dotyczącego dostaw rosyjskiego oleju napędowego na światowe rynki”. – Stabilizacja sytuacji energetycznej nie powinna prowadzić do osłabienia presji na Rosji ani podważania bezpieczeństwa państw naszego regionu – dodał prezydent.

Zaznaczył, że „z drugiej strony musimy dostrzegać także sytuację, w której zgodnie z raportem jednej z fińskich pracowni badawczych i analitycznych, od początku wojny aż 238 miliardów euro zostało zainwestowane w rosyjską ropę i inne surowce energetyczne”. – A więc to jest problem ogólny, który dotyczy Europy, a także po ostatnich deklaracjach także Stanów Zjednoczonych, ale nasze stanowisko, stanowisko Polski jest w tej kwestii jasne – system sankcyjny nałożony na Federację Rosyjską przynosi efekty, przynosi skutki, to jest jedyny kierunek, jaki w Polsce praktykujemy – oświadczył Karol Nawrocki. 

Wzmocnienie głosu Europy środkowo-wschodniej

W ostatnich dniach prezydent USA Donald Trump ogłosił, że przeprowadził udaną rozmowę z przywódcą Rosji Władimirem Putinem, w trakcie której uzgodniono, że Rosja dostarczy olej napędowy na rynek światowy i amerykański.

Karol Nawrocki podkreślił też, że zbliżające się przewodnictwo Litwy w Radzie Unii Europejskiej jest ważną szansą na wzmocnienie głosu Europy środkowo-wschodniej. – Polska opowiada się za Unią bezpieczną, za Unią konkurencyjną i opartą na silnych, ale co warto podkreślić, suwerennych państwach, które potrafią skutecznie współpracować w obronie wspólnych interesów – powiedział prezydent.

Zdaniem Karola Nawrockiego Europa dzisiaj potrzebuje skutecznej ochrony granic zewnętrznych, odpowiedzialnej polityki migracyjnej oraz głębokiej rewizji systemu ETS, do której – jak ocenił – dojrzewa coraz więcej państw europejskich, z czego bardzo się cieszy.

Litwa i Polska

Prezydent Nauseda podkreślił, że dziś Litwa i Polska wspólnie działają na rzecz bezpiecznej, wolnej i zjednoczonej Europy. – Po raz kolejny z satysfakcją potwierdzam, że jesteśmy nie tylko partnerami strategicznymi i sąsiadami, lecz także prawdziwymi, bliskimi przyjaciółmi – powiedział litewski prezydent po spotkaniu z Karolem Nawrockim.

Zwrócił uwagę, że spotkanie związane jest też z 235. rocznicą przyjęcia aktu Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów, które – jego zdaniem – przypomina, że sojusz Litwy i Polski opierał się „nie tylko na wspólnej historii”, ale też na umiejętności uzgadniania wspólnych celów – przy poszanowaniu równości i niepodległości obu państw.

Zdaniem Nausedy w obliczu obecnej sytuacji, w tym w kontekście trwającej rosyjskiej agresji na Ukrainie, te „historyczne lekcje nabierają nowego znaczenia”. Jak wskazał, 235 lat temu Polskę i Litwę łączyło wspólne zobowiązanie do zachowania państwowości. – Dziś Litwa i Polska wspólnie działają na rzecz bezpiecznej, wolnej i zjednoczonej Europy – akcentował Nauseda.

Prezydent Litwy poinformował, że w trakcie spotkania z Karolem Nawrockim przedstawił mu cele i priorytety Litwy w zbliżającej się prezydencji w Radzie UE w pierwszej połowie 2027 r., które – jego zdaniem – wynikają z „geopolitycznych realiów Europy”. 

Bezpieczeństwo, obrona, odporność oraz konkurencyjność

Kluczowe dla Litwy będą m.in. bezpieczeństwo, obrona, odporność oraz konkurencyjność. Skoncentruje się ona też – dodał Nauseda – na rozszerzeniu Unii Europejskiej, jak i na bezpieczeństwie wewnętrznym UE i ochronie jej zewnętrznych granic. 

Jak dodał Nauseda, podczas spotkania poruszono też kwestię bezpieczeństwa i obronności. Oba państwa, jak zaznaczył, są celem ataków hybrydowych, kampanii sabotażowych, dezinformacyjnych i „powtarzających się naruszeń przestrzeni powietrznej”. Nauseda podkreślił konieczność przeciwdziałania wspomnianym zagrożeniom i zwiększenia presji na Rosję poprzez m.in. sankcje.

Przekazał też, że Litwa zawnioskowała o przeprowadzenie wiosną przyszłego roku wspólnych ćwiczeń wojskowych z udziałem trzech państw bałtyckich i Polski na łotewskim poligonie Selonia.

– Bliskość naszych państw, zdolność do wspólnego działania, stanowią solidną podstawę do budowania silniejszego, bardziej zjednoczonego i bezpieczniejszego regionu. Jestem przekonany, że konsekwentnie wzmacniając wzajemne zaufanie, osiągniemy wymierne rezultaty, które przyniosą korzyści mieszkańcom obu naszych krajów – dodał. 

Strategiczne partnerstwo

Podczas konferencji Karol Nawrocki zaznaczył również, że „strategiczne partnerstwo Polski i Litwy musi opierać się również na wzajemnym poszanowaniu praw mniejszości narodowych”.

Powiedział, że cieszy się z udanej misji doradców jego i prezydenta Litwy; wyraził też nadzieję, że w niedługim czasie pozwoli ona podzielić się „dobrymi informacjami”. – Dziękuję panu prezydentowi za zainteresowanie się losem szkoły w rejonie Troków, w Połukniu. To jest wyraz otwartości także na sygnały płynące od polskiej mniejszości, od polskiego prezydenta, dziękuję za tę rozmowę i za tę otwartość pana prezydenta – zaznaczył.

Pod koniec lipca 15 polskich organizacji społecznych na Litwie zaapelowało do najwyższych władz w Wilnie i Warszawie o ochronę polskich szkół na Litwie. Na mocy decyzji władz rejonu trockiego od ubiegłego roku szkolnego polska Szkoła Podstawowa im. Andrzeja Stelmachowskiego w Starych Trokach (około 100 uczniów) utraciła status samodzielnej szkoły. Włączono ją do polskiego gimnazjum w Trokach. Od 1 września 2026 r. samodzielność utraciło Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu (około 120 uczniów) i stanie się filią polskiego Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Landwarowie. 

235. rocznica Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów

Wizyta Nausedy w Polsce i spotkanie prezydentów odbyło się w 235. rocznicę Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów z 20 października 1791 r. Zaręczenie było przyjętym przez Sejm Czteroletni aktem wykonawczym do Konstytucji 3 maja, który precyzował zasady działania unii polsko-litewskiej; akt de facto zrównywał pozycję Polski i Litwy w ramach Rzeczypospolitej. 

W ramach obchodów rocznicy obaj prezydenci m.in. obejrzeli oryginalny akt Zaręczenia ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych. W związku z jubileuiszem jest on obecnie wystawiony w Pałacu Prezydenckim.

PAP/NZ