Mariusz GOSS, Krzysztof JARACZEWSKI: 150 lat temu urodził się Józef Piłsudski. Łodzianie chcą o tym pamiętać. I organizują Zjazd Miast Piłsudskiego Mariusz GOSS, Krzysztof JARACZEWSKI: 150 lat temu urodził się Józef Piłsudski. Łodzianie chcą o tym pamiętać. I organizują Zjazd Miast Piłsudskiego

150 lat temu urodził się Józef Piłsudski.
Łodzianie chcą o tym pamiętać. I organizują Zjazd Miast Piłsudskiego

Krzysztof JARACZEWSKI

Dyrektor Muzeum Marszałka Józefa Piłsudskiego. Wnuk Józefa Piłsudskiego. Architekt.

Mariusz GOSS

Pomysłodawca Zjazdu Miast Józefa Piłsudskiego. Dyrektor Biura Promocji Komunikacji Społecznej i Turystyki Urzędu Miasta Łodzi. Wykształcenie i pasja tożsame – historia.

Łódź postrzegana przez Marszałka jako „stolica polskiej pracy” już w 1919 roku na posiedzeniu Rady Miasta nadała mu honorowe obywatelstwo. Mieszkańcy 57 miejscowości, które nadały honorowe obywatelstwo Józefowi Piłsudskiemu lub w szczególny sposób uczciły jego pamięć, poczuwają się do kontynuowania i propagowania wyznawanych przez Marszałka wartości – piszą Krzysztof JARACZEWSKI i Mariusz GOSS w przeddzień Zjazdu Miast Piłsudskiego (22 i 23 września 2017 r.) w Łodzi

.Ulicami Łodzi pędzi dwukonna bryczka. Obok powożącego dwaj żandarmi i mężczyzna znany w konspiracji jako towarzysz Wiktor. Gdy do jego redakcyjnego mieszkania weszli carscy policjanci właśnie drukował 36. Numer Robotnika. Po całonocnej rewizji i przesłuchaniach mężczyznę podającego się za Józefa Władysława Dąbrowskiego postanowiono przewieźć do więzienia. Aresztant to naprawdę 33-letni Józef Piłsudski, który wtedy nosi konspiracyjny pseudonim Wiktor. Koledzy uważają go za najwybitniejszego wodza ówczesnej Polskiej Partii Socjalistycznej, walczącej o prawa robotników i niepodległość Rzeczypospolitej

Tymczasem bryczka z aresztantem dojechała do ulicy Zachodniej i nagle się zatrzymała, bo na skrzyżowaniu zapaliło się czerwone światło. Dlaczego? Bo to tylko scenka teatralna, która zostaje odegrana we współczesnej Łodzi, a nie prawdziwe aresztowanie Józefa Piłsudskiego. Scenek związanych z pobytem w Łodzi jest przy tej okazji więcej, bo kolejną odgrywają aktorzy w celi carskiego więzienia, gdzie towarzysz Wiktor został odwieziony po wsypie. Spędził tam dwa miesiące w 1900 roku. Dziś jest to miejsce pamięci – Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Okazją jest Zjazd Miast Piłsudskiego, którego gospodarzem jest prezydent Łodzi Hanna Zdanowska. Wydarzenie organizują Urząd Miasta Łodzi i Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. Okazją do Zjazdu jest 150 rocznica urodzin Marszałka. W Zjeździe uczestniczą rekonstruktorzy, historycy, harcerze, organizacje patriotyczne, młodzież szkolna. Piotrkowska w Łodzi zmienia się w ulicę z początków XX wieku. Wśród legionistów, muzyków i animatorów w strojach z epoki powraca klimat czasów Józefa Piłsudskiego. Mieszają się ze sobą elegancja z Belle Epoque, mundury wojskowe z Wielkiej Wojny Światowej i stroje okresu międzywojennego. Można zobaczyć gabinet sekretarki Marszałka Kazimiery Iłakowiczówny, pokaz mody retro, przejechać bicyklem, bryczką, zjeść potrawy według dawnych receptur i spróbować przysmaków Piłsudskiego. Ale także – koncertu z epoki swingu i legionowe piosenki, przemarsz oddziałów legionowych, organizacji piłsudczykowskich i policji państwowej.

W trakcie konferencji „Dziedzictwo Marszałka i jego małe ojczyzny” przedstawiciele miast Piłsudskiego podpisują wspólny dokument: „deklarujemy współpracę w krzewieniu tradycji niepodległościowych, czynu legionowego oraz kultywowanie pamięci o dziele i spuściźnie Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego”. Sygnatariusze zadeklarowali zachęcanie społeczności swoich miast do czynnego włączania się w tradycyjne obchody, kreowanie nowych form tożsamości narodowej i lokalnej oraz kształtowanie postaw obywatelskich. Zobowiązują się także do wymiany doświadczeń w budowaniu nowoczesnego patriotyzmu w duchu idei i wartości twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Konferencja jest okazją do przypomnienia pobytu Piłsudskiego w Łodzi, ale także inni przedstawiciele miast przedstawiają swoje spotkania z Marszałkiem: „Sulejówek – tu mieszkał Marszałek Józef Piłsudski” – Arkadiusz Śliwa, burmistrz Sulejówka, „Związki Józefa Piłsudskiego z miastem Chełm i ziemią chełmską” – Zygmunt Gardziński, przewodniczący Rady Miasta Chełm, wykładowca w Katedrze Stosunków Międzynarodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Chełmie czy „Obchody 100. rocznicy internowania Legionistów Józefa Piłsudskiego w Szczypiornie” Leszek Tomczak – nauczyciel historii, członek i wiceprezes Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Kaliszu.

Jak dobieraliśmy uczestników Zjazdu? Szukaliśmy miast, które nadały Józefowi Piłsudskiemu honorowe obywatelstwo. Na początku znaleźliśmy ich 41, ale z czasem odnajdywaliśmy kolejne. Mieszkańcy miejscowości, które nadały honorowe obywatelstwo Józefowi Piłsudskiemu, cały czas poczuwają się do kontynuowania i propagowania wyznawanych przez Marszałka wartości, a przez to dowodzą, jak ważne są historyczne tradycje. Ale nie mogliśmy zapomnieć o miastach, których nie było na mapie II Rzeczpospolitej, jeśli uczcili pamięć Marszałka w sposób szczególny, a za taki uznaliśmy postawienie pomnika lub obelisku. Znaleźliśmy 13 takich miast w całej Polsce. Wysłaliśmy 57 zaproszeń. 

Przyznanie Józefowi Piłsudskiemu honorowego obywatelstwa to wyraz szczególnego i osobistego stosunku miast do Marszałka. Tworzą one unikatową zbiorowość, która dzisiaj, w wolnej Polsce, w 150 rocznicę urodzin Józefa Piłsudskiego, spotyka się, aby przypomnieć i odnowić wątek swojej historii związany z jego osobą. A dzieje się to na rok przed 100 leciem jednego z najważniejszych wydarzeń w naszej historii, jakim było odzyskanie niepodległości.

.Łódź postrzegana przez Marszałka jako „stolica polskiej pracy” już w 1919 roku na posiedzeniu Rady Miasta nadała mu honorowe obywatelstwo. Kolejna scenka teatralna w trakcie obchodów jest poświęcona tamtemu wydarzeniu. Dawna rada to dziś budynek IV LO, a jego uczniowie pomagają organizatorom Zjazdu. W ten sposób wiedza o dokonaniach Marszałka stanie się własnością kolejnego pokolenia Polaków. I dlatego właśnie organizujemy wspólnie Zjazd Miast Piłsudskiego.

Mariusz Goss
Krzysztof Jaraczewski

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 18 września 2017

Magazyn idei "Wszystko Co Najważniejsze" oczekuje na Państwa w EMPIKach w całym kraju, w Księgarni Polskiej w Paryżu na Saint-Germain, naprawdę dobrych księgarniach w Polsce i ośrodkach polonijnych, a także w miejscach najważniejszych debat, dyskusji, kongresów i miejscach wykuwania idei.

Aktualne oraz wcześniejsze wydania dostępne są także wysyłkowo.

zamawiam