9 na 10 Polaków uczestniczy w kulturze

polacy w kulturze

Niemal dziewięciu na dziesięciu dorosłych Polaków przynajmniej raz w 2025 roku skorzystało z jednej z badanych form publicznej oferty kulturalnej. Najchętniej wybieraliśmy kino, zwiedzanie zabytków oraz lokalne wydarzenia. Nowy raport Narodowego Centrum Kultury pokazuje jednak, że możliwości uczestnictwa w kulturze nadal w dużej mierze zależą od miejsca zamieszkania.

Jak Polacy uczestniczą w kulturze?

Z raportu „Aktywność kulturalna Polaków w 2025 r.”, opublikowanego we wrześniu 2026 roku, wynika, że 88 proc. respondentów przynajmniej raz w ciągu roku skorzystało z jednego z badanych rodzajów publicznej oferty kulturalnej. Około sześciu na dziesięciu robiło to regularnie.

Największą popularnością cieszyły się kina, obiekty historyczne oraz festyny, jarmarki i wydarzenia folklorystyczne. Każdą z tych form uczestnictwa wybrało przynajmniej raz około 60 proc. ankietowanych.

Wśród instytucji odwiedzanych regularnie dominowały kina i biblioteki. Po 30 proc. badanych deklarowało korzystanie z nich przynajmniej raz na kwartał. Obiekty historyczne odwiedzało z taką częstotliwością 22 proc. respondentów, a domy i centra kultury – 20 proc.

Mieszkańcy wsi mają trudniejszy dostęp do kultury

Wyniki badania pokazują wyraźne różnice między mieszkańcami dużych miast a osobami mieszkającymi na wsi. Choć większość respondentów stosunkowo łatwo znajduje informacje o wydarzeniach, trudniejszy okazuje się dostęp do interesującej oferty w najbliższej okolicy.

Aż 35 proc. badanych uważa, że trudno znaleźć w pobliżu ciekawe wydarzenia kulturalne. Wśród mieszkańców wsi odsetek ten wynosi 42 proc., podczas gdy w największych miastach – 24 proc.

Samo znalezienie informacji o koncercie, wystawie czy spektaklu nie oznacza więc jeszcze, że każdy ma podobną możliwość uczestniczenia w takim wydarzeniu. Znaczenie mają także miejsce zamieszkania i lokalna oferta instytucji kultury.

Co czwarty Polak odkrywa nowe formy uczestnictwa

Jednym z ciekawszych wniosków raportu jest zainteresowanie Polaków nowymi doświadczeniami kulturalnymi W 2025 roku 23 proc. badanych po raz pierwszy w dorosłym życiu skorzystało z przynajmniej jednego z badanych rodzajów oferty instytucjonalnej. Najczęściej nie były to osoby wcześniej całkowicie nieobecne w kulturze. Zwykle rozszerzały swoje dotychczasowe zainteresowania o kolejną formę aktywności.

Najwięcej nowych doświadczeń dotyczyło zwiedzania obiektów historycznych oraz uczestnictwa w festynach i wydarzeniach folklorystycznych. Każdą z tych kategorii po raz pierwszy w dorosłym życiu wybrało po 9 proc. respondentów.

Najczęściej do spróbowania czegoś nowego zachęcała ciekawość samego wydarzenia. Wskazało ją 32 proc. osób z tej grupy. Ważne okazały się również rekomendacje rodziny i znajomych, wymieniane przez 25 proc. badanych.

Kultura jest również okazją do spotkania

Raport pokazuje także społeczny wymiar uczestnictwa w kulturze. Na koncerty, do kin, muzeów i innych instytucji najczęściej wybieramy się z partnerem lub partnerką, małżonkiem albo znajomymi.

Najczęściej wskazywaną motywacją pozostaje rozrywka – wymieniło ją 29 proc. ankietowanych. Niewiele mniej, 28 proc., chce dzięki kulturze dowiedzieć się czegoś nowego i poszerzyć swoje horyzonty. Po 24 proc. badanych wskazało potrzebę oderwania się od codzienności oraz chęć ciekawego spędzenia wolnego czasu.

Duże znaczenie mają również osobiste rekomendacje. Aż 44 proc. Polaków czerpie informacje o wydarzeniach od przyjaciół i znajomych. Strony internetowe wskazało 42 proc. respondentów, a media społecznościowe – 37 proc.

Kultura nie kończy się w muzeum i teatrze

Autorzy raportu zwracają uwagę, że aktywność kulturalna nie ogranicza się do odwiedzania instytucji. Ważną jej część stanowią praktyki podejmowane w domu.

Ponad dwie trzecie Polaków przynajmniej raz w tygodniu świadomie słucha muzyki. 57 proc. czyta artykuły prasowe, 51 proc. słucha radia, a połowa ogląda telewizję.

Około jedna trzecia badanych regularnie korzysta z platform streamingowych, czyta książki dla przyjemności lub słucha podcastów.

Rzadziej Polacy podejmują własną działalność artystyczną. Jedna trzecia respondentów deklarowała robienie zdjęć, a po 25 proc. przynajmniej raz w roku tańczyło lub samodzielnie muzykowało. Aktywności związane ze sztuką i rzemiosłem podejmowało 18 proc. badanych.

Na znaczenie codziennych praktyk kulturalnych zwraca uwagę także inny raport Narodowego Centrum Kultury, „Aktywni i nieobecni”, opublikowany w kwietniu 2026 roku. Jego autorzy wskazują, że aktywność kulturalna nie musi oznaczać częstych wizyt w tradycyjnych instytucjach.

Czy kultura w Polsce jest dostępna dla wszystkich?

Z badania wyłania się obraz społeczeństwa, w którym kultura jest ważną częścią codziennego życia. Polacy korzystają zarówno z tradycyjnych instytucji, jak i z możliwości dostępnych w domu oraz w internecie. Jednocześnie różnice w lokalnej dostępności wydarzeń pokazują, że warunki uczestnictwa nie są takie same dla wszystkich. Szczególnie wyraźnie widać to w zestawieniu mieszkańców wsi i największych miast.

Jednym z ważnych wyzwań pozostaje więc rozwijanie atrakcyjnej oferty również poza największymi ośrodkami. Istotną rolę mogą tu odgrywać lokalne biblioteki, domy kultury oraz wydarzenia organizowane blisko miejsca zamieszkania.

Wyniki raportu pokazują, że zainteresowanie kulturą jest wysokie. Pytanie na kolejne lata dotyczy przede wszystkim tego, jak sprawić, aby możliwości uczestnictwa były równie szerokie niezależnie od miejsca zamieszkania.

Nina Zientarzewska

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 20 października 2026