Celem wizyty Xi Jinpinga w USA jest poprawa wizerunku Chin [RUSI

Przybycie chińskiego przywódcy Xi Jinpinga do Waszyngtonu z pominięciem trwającej w Nowym Jorku sesji ONZ to zabieg ukierunkowany na budowanie statusu Chin jako państwa równego USA – ocenia w rozmowie analityk RUSI dr Sari Arho Havren.

Celem wizyty Xi Jinpinga w USA jest poprawa wizerunku Chin

Xi Jinpingowi zależy przede wszystkim na demonstracji siły wobec Globalnego Południa – uważa ekspertka. Chiński przywódca wylądował w Waszyngtonie wieczorem w dniu 23 września 2026 r., rozpoczynając trzydniową wizytę państwową. W dniu 24 września 2026 r. przywódcy zasiądą do bezpośrednich rozmów. Według przewidywań głównymi tematami będą kwestie handlu, sztucznej inteligencji (AI) oraz Tajwanu. Choć eksperci nie spodziewają się przełomu, stronom w środę udało się uzgodnić przedłużenie rozejmu handlowego o dwa miesiące, co ma dać czas na dalsze negocjacje.

Równocześnie w oddalonym o ok. 330 km od Waszyngtonu Nowym Jorku w dniach 22-28 września trwa debata generalna na 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Chiny reprezentuje wiceprzewodniczący ChRL Han Zheng – uznawany za ósmą osobę w hierarchii władzy państwowej i protokołu dyplomatycznego Państwa Środka. Xi Jinping nie bierze udziału w nowojorskim forum, choć zaledwie kilkanaście dni wcześniej (12-13 września) występował jako główny rozgrywający na szczycie BRICS w Indiach.

Waszyngton ważniejszy niż forum ONZ

Havren, ekspertka ds. Chin z brytyjskiego Royal United Services Institute (RUSI), tłumaczy rezygnację chińskiego przywódcy z osobistego wystąpienia na oenzetowskim forum poszukiwaniem prestiżu. – W Nowym Delhi był liderem, który przejmował przewodnictwo w BRICS (od Indii), a w Waszyngtonie jest równy Donaldowi Trumpowi. Na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ byłby tylko jednym z około 130 przywódców na mównicy – podkreśla badacz.

Jak dodaje, prawdziwa weryfikacja chińskiej strategii dyplomatycznej nastąpi pod koniec roku. – Sprawdzian nadejdzie w grudniu: jeśli po zorganizowaniu szczytu APEC w Shenzhen (w listopadzie – przyp. red.) Xi Jinping zrezygnuje z udziału w organizowanym przez USA szczycie G20 w Miami, teza o hierarchii wydarzeń zyska na sile – prognozuje Havren.

Zawirowania polityczne w otoczeniu Xi

Według analityk za unikaniem dłuższego pobytu w USA stoją też zawirowania w Pekinie. – (Gen.) Zhang Youxia, zastępca Xi Jinpinga w Centralnej Komisji Wojskowej, oraz szef połączonych sztabów (Gen.) Liu Zhenli zostali wydaleni z partii i armii 21 września, na dwa dni przed wylotem Xi Jinpinga – przypomina Havren. Jak ocenia, „próżnia władzy wokół Xi Jinpinga poszerza się”, przez co każdy dodatkowy dzień spędzony poza krajem wiąże się z ogromnym ryzykiem dla chińskiego lidera.

Jak zwraca uwagę analityk, sygnałem, który miał podkreślić równorzędność statusu, było już oświadczenie Xi Jinpinga po przylocie. Ocenił on, że wielkie odrodzenie Chin i hasło „Make America Great Again” (uczyńmy Amerykę znowu wielką) mogą iść w parze.

Pekin zabiega o prestiżowy ceremoniał

Zabiegi Pekinu o pełny ceremoniał państwowy w Białym Domu, pomimo braku perspektyw na przełomowe porozumienia, to zdaniem analityk potężny sygnał dla Globalnego Południa, stanowiący logiczną kontynuację narracji z indyjskiego szczytu państw rozwijających się.

– Ceremonia dostarcza obrazków, których nie oddadzą żadne szczegóły handlowe: Donald Trump na płycie lotniska, gwardia honorowa w Ogrodzie Różanym, państwowa kolacja – wylicza ekspertka. Jej zdaniem przekaz ten ma pokazać światu, że Chiny są „jedyną potęgą, którą Waszyngton traktuje na równi, co sprawia, że sojusz z Pekinem wydaje się bezpiecznym rozwiązaniem”.

Chiny wysyłają sygnał Globalnemu Południu

Znamienne jest, że Xi Jinpinga otrzymuje państwową kolację, podczas gdy sojusznicy USA z NATO muszą wypełniać ankiety sprawdzające ich lojalność polityczną i mierzą się z groźbą ceł. Sygnalizuje to, że administracja w Waszyngtonie ceni siłę bardziej niż tradycyjną lojalność – podsumowuje badacz z RUSI.

PAP/Krzysztof Pawliszak/MJ