Dinozaur o długiej szyi odkryty w Tajlandii. Naukowcy opisali nowy gatunek

W Tajlandii odkryto nowy gatunek prehistorycznego gada. Dinozaur o długiej szyi nazwany Uragasaurus kalasinensis jest pierwszym formalnie opisanym przedstawicielem mamenchizaurów z tego kraju.

Nowy gatunek prehistorycznego gada

W ramach nowego badania naukowcy z Mahasarakham University oraz Khon Kaen Geopark Association zidentyfikowali nowy gatunek dinozaura o długiej szyi w formacji Phu Kradung w Tajlandii. Paleontolodzy nadali mu nazwę Uragasaurus kalasinensis i podkreślają, że jest to pierwszy formalnie opisany przedstawiciel mamenchizaurów z Tajlandii. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Scientific Reports”.

Mamenchizaury były dinozaurami z grupy zauropodów o wyjątkowo długich szyjach, które zamieszkiwały części obszaru Azji Wschodniej w środkowej i późnej jurze. Większość wcześniej opisanych gatunków tej grupy pochodziła z Chin, głównie z prowincji Syczuan i Sinciang, dlatego różnorodność tej grupy oraz zasięg jej występowania poza Chinami pozostawały dotąd słabo poznane. Pojawiały się wprawdzie przesłanki wskazujące na obecność mamenchizaurów w Azji Południowo-Wschodniej, jednak badacze znaleźli jedynie nieliczne skamieniałości o cechach pozwalających na ich identyfikację i do tej pory żaden gatunek z Tajlandii nie został formalnie opisany.

„Niedawne odkrycia poza Chinami podważyły tradycyjny pogląd, że mamenchizaury występowały wyłącznie w Azji Wschodniej. Fragmentaryczne pozostałości kręgów z formacji Khlong Min w prowincji Krabi w południowej Tajlandii, datowanej na środkową i późną jurę, stanowią najwcześniejszy dowód obecności tych stworzeń w Azji Południowo-Wschodniej. Dodatkowe elementy kręgosłupa z odcinka szyjno-grzbietowego, znalezione w formacji Phu Kradung w północno-wschodniej Tajlandii, datowanej na przełom późnej jury i wczesnej kredy, również uznano za możliwe szczątki przedstawicieli tej grupy” – twierdzą badacze.

„Ponadto ponowna analiza kręgów ogonowych wcześniej przypisywanych gatunkowi Janenschia robusta z późnojurajskiej formacji Tendaguru w Tanzanii doprowadziła do wyróżnienia gatunku Wamweracaudia keranjei, co pokazuje, że grupa ta występowała także w Afryce” – dodają.

Dinozaur o długiej szyi wyróżniał się niezwykłą budową

Jak podkreślają badacze, dotychczas w Tajlandii odnajdywano jedynie fragmentaryczne szczątki, które mogły należeć do mamenchizaurów. Najnowsze odkrycie dostarczyło jednak znacznie cenniejszą skamieniałość – dobrze zachowany przedni kręg grzbietowy, będący częścią kręgosłupa dinozaura. Wyróżniał się on charakterystycznym układem podpór kostnych, zwanych blaszkami, które tworzą kształt litery Y. Zdaniem naukowców jest to cecha niespotykana u żadnego dotąd znanego przedstawiciela tej grupy.

Tomografia komputerowa wykazała również obecność licznych niewielkich komór o nieregularnych kształtach, oddzielonych cienkimi kostnymi przegrodami wewnątrz trzonu kręgu. Ich budowa wskazywała na obecność licznych przestrzeni powietrznych wewnątrz kości. Takie rozwiązanie, znane u innych mamenchizaurów, zmniejszało masę szkieletu i ułatwiało podtrzymywanie ciężkiej szyi.

Co wykazały analizy naukowców

Choć w odległości kilku metrów od kręgu znaleziono także inne, niepołączone ze sobą elementy szkieletu zauropoda, zespół badawczy podkreśla, że nie może z całą pewnością stwierdzić, iż należały one do tego samego gatunku. Skamieniałości nie zachowały się w anatomicznym połączeniu, a ich budowa mogła różnić się od cech nowo odkrytego gatunku. Z tego powodu badacze określają je jedynie jako „powiązany materiał zauropoda”.

Analiza filogenetyczna przeprowadzona z wykorzystaniem wcześniej pozyskanych danych wykazała, że Uragasaurus kalasinensis należy do najwcześniejszych linii ewolucyjnych rodziny Mamenchisauridae.

Dlaczego to odkrycie jest ważne

Odkrycie nowego gatunku nie tylko poszerza listę znanych mamenchizaurów, ale także pomaga paleontologom lepiej zrozumieć historię ewolucji tej grupy oraz kierunki jej rozprzestrzeniania się na kontynencie. Dostarcza również nowych informacji o wieku formacji Phu Kradung. Nowe znalezisko pozwala z większą pewnością przypisać jej dolną część do późnej jury.

Emil Gołoś