Iliana JOTOWA wygrywa wybory w Bułgarii według exit poll

Iliana Jotowa zwyciężyła w drugiej turze wyborów prezydenckich w Bułgarii według sondaży exit poll opublikowanych po niedzielnym głosowaniu 1 listopada. Badania dają jej od 50,7 do 52,5 proc. głosów, a wspieranemu przez opozycję Andrejowi Giurowowi około 44 proc. Potwierdzenie tych prognoz oznaczałoby utrzymanie urzędu przez Jotową, która zapowiada kontynuację linii Rumena Radewa, łączącej europejski kurs kraju z dążeniem do poprawy stosunków z Moskwą.
Wyniki wyborów prezydenckich w Bułgarii według exit poll
Pięć ośrodków badających preferencje wyborców po wyjściu z lokali wskazało na zwycięstwo Jotowej. Sondaże opublikowały Miara, Gallup International, Trend, Alpha Research i Market Links, a ich wyniki przytoczyła bułgarska agencja BTA. Lokale wyborcze zamknięto o godz. 20 czasu miejscowego, czyli o godz. 19 w Polsce.
Badanie Alpha Research, przedstawione przez bułgarskie radio publiczne BNR, dawało Jotowej 52,5 proc., a Giurowowi 43,4 proc. Pozostałe 4,1 proc. respondentów zadeklarowało zaznaczenie na karcie odpowiedzi „nie popieram nikogo”. Wyniki obojga kandydatów nie muszą zatem sumować się do 100 proc., a podawanych przez różne pracownie wartości nie należy łączyć w jeden rezultat.
W pierwszej turze, przeprowadzonej 25 października, Jotowa uzyskała 34,7 proc., a Giurow 31,9 proc. W decyzji bułgarskiej Centralnej Komisji Wyborczej o przeprowadzeniu drugiej tury podano odpowiednio 528 951 i 486 232 głosy oddane na ich pary kandydackie. Jotowa prowadziła również w przedwyborczych sondażach w Bułgarii, które opisywaliśmy na łamach „Wszystko co Najważniejsze”, jednak żaden z uczestników pierwszego głosowania nie uzyskał poparcia pozwalającego zakończyć wybory na tym etapie.
Kim jest Iliana Jotowa i dlaczego kontynuuje linię Radewa?
Jotowa wywodzi się z Bułgarskiej Partii Socjalistycznej, a karierę zawodową zaczynała w telewizji publicznej. W latach 2005–2007 zasiadała w bułgarskim parlamencie, a następnie, do 2017 roku, w Parlamencie Europejskim. W wyborach w 2016 roku została wybrana na urząd wiceprezydenta u boku Rumena Radewa. Pięć lat później oboje uzyskali reelekcję.
Urząd głowy państwa Jotowa przejęła 23 stycznia 2026 roku, po stwierdzeniu przez Sąd Konstytucyjny wygaśnięcia uprawnień Radewa w związku z jego rezygnacją. Radew, sprawujący urząd od 2017 roku, postanowił wejść do rywalizacji parlamentarnej. Niedzielne głosowanie dotyczy więc uzyskania przez Jotową własnego mandatu na kolejną pięcioletnią kadencję. Jeżeli oficjalne wyniki potwierdzą exit poll, będzie pierwszą kobietą wybraną na prezydenta Bułgarii w wyborach powszechnych; jako pierwsza kobieta sprawuje ten urząd już od stycznia.
Jej przeciwnik Andrej Giurow jest ekonomistą, byłym wiceprezesem bułgarskiego banku centralnego i byłym premierem rządu tymczasowego, którym kierował na początku 2026 roku. W wyborach uzyskał poparcie prozachodniej opozycji. W kampanii opowiadał się za bliższą współpracą z zachodnimi partnerami i silniejszym wsparciem Ukrainy wobec rosyjskiej agresji.
Jotowa zapowiadała natomiast podtrzymanie europejskiej orientacji Bułgarii przy równoczesnym zabieganiu o poprawę relacji z Rosją oraz zniesienie sankcji nałożonych na Moskwę. Akcentowała potrzebę zakończenia wojny w Ukrainie drogą negocjacji. Zgodnie z relacją PAP takie stanowisko przedstawiała jako kontynuację polityki poprzednika.
Polityczna droga Rumena Radewa, opisywana wcześniej przez „Wszystko co Najważniejsze”, doprowadziła go z urzędu prezydenta na stanowisko szefa rządu. Zgromadzenie Narodowe wybrało go na premiera 8 maja 2026 roku, a jego kandydaturę przedstawiła grupa parlamentarna Postępowej Bułgarii. Potwierdzenie zwycięstwa Jotowej oznaczałoby zatem, że urząd prezydenta i rząd pozostaną w rękach tego samego obozu politycznego.
Jaką władzę ma prezydent Bułgarii?
Bułgaria jest republiką parlamentarną, w której bieżącą politykę prowadzi rząd. Prezydent reprezentuje państwo, jest zwierzchnikiem sił zbrojnych i przewodniczy Konsultacyjnej Radzie Bezpieczeństwa Narodowego. Może też odesłać ustawę do ponownego rozpatrzenia przez parlament. Do ponownego uchwalenia takiej ustawy potrzebne jest poparcie ponad połowy wszystkich deputowanych.
Polityczna zgodność między głową państwa a rządem może ułatwić współpracę tych instytucji. PAP przywołuje jednak również obawy części obserwatorów, że ograniczy ona wzajemną kontrolę ośrodków władzy. Ocena ta dotyczy praktyki politycznej, ponieważ sam wynik wyborów nie zmienia konstytucyjnych kompetencji prezydenta ani parlamentu.
Głosowanie odbywa się w pierwszym roku członkostwa Bułgarii w strefie euro, do której kraj przystąpił 1 stycznia 2026 roku. Jak poinformował wówczas Europejski Bank Centralny, Bułgaria została jej 21. członkiem. Spór o stosunki z Rosją i politykę wobec Ukrainy toczy się więc w państwie, które jednocześnie pogłębiło integrację gospodarczą z Unią Europejską.
Ogłoszenie oficjalnych wyników zapowiedziano na poniedziałek 2 listopada. Dopiero dane komisji wyborczej pozwolą ostatecznie potwierdzić zwycięzcę i skalę jego przewagi.
SN/ PAP / EBC




