Nowy gatunek dinozaura rzuca światło na ewolucję lotu u ptaków

Odkryty w północno-wschodnich Chinach nowy gatunek pierzastego dinozaura dostarczył kolejnych informacji na temat ewolucji ptaków. Analiza wyjątkowo dobrze zachowanej skamieniałości wykazała, że mikroraptory i ptaki rozwijały cechy związane z lotem w różnej kolejności.

Nowy gatunek pierzastego dinozaura z Chin

.W ramach nowego badania naukowcy m.in. z Chinese Academy of Geological Sciences, Hebei GEO University, Pavol Jozef Šafárik University oraz OPHIS Museo Paleontologico e Centro Erpetologico opisali nowy gatunek pierzastego dinozaura, którego szczątki odkryto w północno-wschodnich Chinach. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”.

Zdaniem paleontologów odkrycie to dostarcza kolejnych dowodów na poparcie teorii, że cechy związane z lotem rozwijały się w różny sposób u poszczególnych grup dinozaurów podobnych do ptaków. Nowe badania opierały się na analizie wyjątkowo dobrze zachowanej skamieniałości przedstawiciela mikroraptorów (niewielkich dinozaurów wyposażonych w pióra i skrzydła), którą odnaleziono w formacji geologicznej, której wiek oszacowano na okres od 145 do 100 milionów lat temu.

Mikroraptory i ewolucja cech związanych z lotem

.Jak opisują naukowcy, mikroraptory (microraptorines) były niewielkimi, drapieżnymi dinozaurami przypominającymi ptaki i blisko z nimi spokrewnionymi. Te pierzaste gady najczęściej znajdowano w północno-wschodnich Chinach. Skamieniałości wskazują, że niektóre mikroraptory miały długie pióra zarówno na kończynach przednich, jak i tylnych, co sugeruje, że mogły być przystosowane do lotu.

Badacze wciąż nie mają pewności, czy cechy te wskazywały na początki przystosowania do lotu u kladu Paraves (grupy obejmującej mikroraptory i ptaki), czy też wyewoluowały niezależnie. Dostępne dowody sugerują jednak, że bardziej prawdopodobny jest ten drugi scenariusz.

Badacze opisali nowy gatunek dinozaura, któremu nadali nazwę Norellraptor barsboldi. Jego szczątki odnaleziono w formacji Jiufotang, pochodzącej z dolnej kredy, w prowincji Liaoning w Chinach. Kompletny szkielet mierzył 57 centymetrów długości, a w skamieniałości zachowały się również fragmenty upierzenia.

Podobieństwa anatomiczne, odmienne ścieżki ewolucji

.Analiza skamieniałości wykazała, że dinozaur miał co najmniej trzy lata w chwili śmierci. Badacze stwierdzili również obecność szeregu cech związanych z przystosowaniem do lotu. Zestawienie zmian zachodzących w toku ewolucji mikroraptorów i ptaków wykazało, że około 30 proc. zmian anatomicznych wystąpiło w obu grupach. Różniła się jednak kolejność, w jakiej poszczególne cechy pojawiały się w rozwoju obu grup.

Wyniki badania podważają przypuszczenie, że mikroraptory i ptaki odziedziczyły te same cechy umożliwiające lot lub wykształciły je w podobny sposób. Zdaniem paleontologów rozwój tych cech w obu grupach przebiegał prawdopodobnie pod wpływem różnych czynników środowiskowych i ewolucyjnych. Aby ustalić, czy podobny proces zachodził również u innych dinozaurów przypominających ptaki, potrzebne będą kolejne odkrycia skamieniałości i badania wzrostu kości.

Emil Gołoś