Mateusz Morawiecki przedstawia plan migracyjny. Ministerstwo migracji, służba deportacyjna i bezwarunkowa asymilacja
Powołanie ministerstwa do spraw migracji i asymilacji, utworzenie odrębnej służby deportacyjnej, wprowadzenie rocznych limitów imigracji zarobkowej oraz zasady bezwarunkowej asymilacji zaproponowali posłowie klubu Rozwój Plus. Ważną częścią przedstawionego programu mają być również rozwiązania zachęcające polskich emigrantów do powrotu oraz zatrzymujące w kraju młodych Polaków.
Najbezpieczniejsze państwo świata
Były premier Mateusz Morawiecki wraz z posłami klubu Rozwój Plus Olgą Semeniuk-Patkowską i Łukaszem Schreiberem zaprezentował raport zatytułowany „Najbezpieczniejsze państwo świata. Projekt polskiej polityki zarządzania migracją”. Dokument porządkuje propozycje ugrupowania w pięciu zasadniczych filarach, obejmujących zarówno ochronę granic i kontrolowanie napływu cudzoziemców, jak i powrót Polaków przebywających za granicą.
Przedstawienie raportu jest kolejnym etapem budowania programu środowiska skupionego wokół b. premiera przed wyborami parlamentarnymi 2027. Wcześniej Mateusz Morawiecki zaprezentował dziesięć podstawowych kierunków swojego projektu politycznego, wśród których znalazła się suwerenna i autonomiczna polityka migracyjna. Założenia te zostały opisane w materiale „Program partii Mateusza Morawieckiego”.
Pierwszy filar raportu wychodzi od założenia, że polityka migracyjna państwa nie może ograniczać się do regulowania napływu cudzoziemców. Ma również tworzyć warunki umożliwiające powrót osób, które w poprzednich dekadach wyjechały z Polski, oraz przeciwdziałać dalszej emigracji młodych ludzi.
Program Powrót do Polski
Głównym instrumentem zachęcającym polskich emigrantów do repatriacji miałby zostać program „Powrót do Polski”. Jak wyjaśnił Łukasz Schreiber, osoby decydujące się na ponowne zamieszkanie w kraju mogłyby przez pierwszych pięć lat korzystać z obniżenia podatku PIT o 50 proc. System zachęt zostałby uzupełniony ulgami związanymi z wynajmem mieszkania albo zaciągnięciem kredytu.
Rozwój Plus proponuje w ten sposób, aby pierwszym źródłem uzupełniania niedoborów na polskim rynku pracy stali się obywatele polscy przebywający za granicą. Powrót nie miałby opierać się wyłącznie na apelu odwołującym się do więzi z krajem, lecz zostać wsparty konkretnymi mechanizmami podatkowymi i mieszkaniowymi, zmniejszającymi koszty ponownego osiedlenia się w Polsce.
Uzupełnieniem tego rozwiązania ma być program „Zostań w Polsce”, skierowany do Polaków w wieku od 25 do 35 lat. Olga Semeniuk-Patkowska wskazała, że program obejmowałby między innymi ulgi podatkowe i mieszkaniowe dla młodych ludzi. Jednym z jego celów ma być także ograniczenie bezrobocia w tej grupie wiekowej, a przez to zmniejszenie liczby osób, dla których emigracja pozostaje jedyną realną drogą rozpoczęcia samodzielnego życia zawodowego.
Minister do spraw migracji i szczelniejsze granice
Drugi filar projektu zakłada skoncentrowanie odpowiedzialności za politykę migracyjną w jednym ośrodku administracji rządowej. Rozwój Plus proponuje powołanie ministra do spraw migracji i asymilacji, który odpowiadałby zarówno za zasady wjazdu i pobytu cudzoziemców, jak i za proces ich włączania do polskiego społeczeństwa.
Projekt przewiduje również dalsze uszczelnianie granic, między innymi przez wprowadzanie dodatkowych kontroli. Łukasz Schreiber podkreślił, że środowisko Rozwoju Plus jest gotowe postawić przed obywatelami pytanie o relację między swobodą podróżowania a bezpieczeństwem państwa.
„Czy więcej wygody, czy więcej bezpieczeństwa? Jeżeli więcej bezpieczeństwa, to być może trzeba zrobić referendum, zawiesić czasowo nawet nasz udział w strefie Schengen, przynajmniej w tym lądowym wymiarze” – powiedział Łukasz Schreiber.
W ten sposób projekt dopuszcza możliwość przeprowadzenia referendum oraz czasowego zawieszenia udziału Polski w lądowym wymiarze strefy Schengen, jeżeli dodatkowe kontrole okazałyby się niezbędne do zwiększenia bezpieczeństwa. Spór o ochronę granic i odpowiedź państw europejskich na presję migracyjną został szerzej przedstawiony na łamach „Wszystko co Najważniejsze” w analizie „Europa bez prawdziwej polityki migracyjnej”.
Roczne limity imigracji zarobkowej
Trzeci filar raportu przewiduje ustanawianie rocznych limitów napływu imigrantów, określanych z wyprzedzeniem na okres pięciu lat. Według propozycji Rozwoju Plus Polska powinna wydawać rocznie najwyżej od 35 do 50 tys. nowych wiz pracowniczych obywatelom państw nienależących do Unii Europejskiej.
Limit miałby pozwolić państwu dostosowywać skalę legalnej imigracji zarobkowej do sytuacji gospodarczej, potrzeb rynku pracy oraz możliwości instytucji odpowiedzialnych za kontrolowanie pobytu cudzoziemców. Jednocześnie pięcioletnia perspektywa wyznaczania limitów wprowadzałaby do polityki migracyjnej element przewidywalności, istotny zarówno dla administracji publicznej, jak i dla pracodawców.
Propozycja rozwija wcześniejsze stanowisko Mateusza Morawieckiego w sprawie zaostrzenia przepisów wobec migrantów, którzy popełniają przestępstwa albo nie przestrzegają prawa obowiązującego w Polsce. Zapowiedzi b. premiera w tej sprawie zostały opisane w tekście „Gdy PiS powróci do władzy, zaostrzymy przepisy dla migrantów popełniających przestępstwa”.
Indywidualne konto imigranta i służba deportacyjna
Czwarty filar projektu dotyczy skuteczniejszego nadzorowania legalności pobytu i zatrudnienia cudzoziemców. Rozwój Plus proponuje wprowadzenie indywidualnego konta imigranta, na którym znajdowałyby się informacje dotyczące legalności pobytu danej osoby, posiadanego przez nią prawa do pracy oraz podatków i składek odprowadzanych w Polsce.
Tak skonstruowany system miałby połączyć dane znajdujące się obecnie w różnych instytucjach państwa. Pozwalałby sprawdzić, czy cudzoziemiec przebywa w Polsce legalnie, czy wykonuje pracę zgodnie z przepisami oraz czy uczestniczy w finansowaniu systemu publicznego poprzez płacenie podatków i składek.
Mateusz Morawiecki zaproponował ponadto powołanie odrębnej służby deportacyjnej, odpowiadającej za wykonywanie decyzji nakazujących opuszczenie Polski. „Będzie bardzo wyraźnym znakiem dodatkowego zabezpieczenia spokoju na polskich ulicach” – powiedział b. premier.
Zwiększenie skali dobrowolnych i przymusowych powrotów cudzoziemców, którzy nie mają prawa pozostawać na terytorium państwa, pojawiało się również w przedstawionej wcześniej rządowej strategii migracyjnej. Jej najważniejsze elementy omawia materiał „Rządowa strategia migracyjna. Poznaliśmy szczegóły”.
Bezwarunkowa asymilacja
Piąty filar został określony jako „bezwarunkowa asymilacja”. Cudzoziemcy, którzy chcieliby mieszkać i pracować w Polsce, zostaliby zobowiązani do nauki języka oraz poznania kultury polskiej i europejskiej. Niespełnienie tych warunków mogłoby skutkować deportacją.
Rozwój Plus łączy tym samym prawo do długotrwałego pobytu w Polsce z obowiązkiem rzeczywistego przystosowania się do języka, reguł i kultury państwa przyjmującego. Asymilacja nie byłaby w tym modelu jedynie możliwością oferowaną cudzoziemcowi, ale wyraźnie określonym warunkiem dalszego pobytu.
Znaczenie nauki języka oraz odpowiednio wczesnego zaprojektowania zasad integracji podkreślał również francuski historyk Pierre Vermeren. W rozmowie opublikowanej przez „Wszystko co Najważniejsze” wskazywał, że Polska znajduje się na takim etapie procesów migracyjnych, który nadal pozwala jej świadomie określić reguły przyjmowania i asymilowania cudzoziemców,
Rozwój Plus przygotowuje się do wyborów parlamentarnych
Łukasz Schreiber poinformował, że stowarzyszenie Rozwój Plus rozpoczyna konsultacje przedstawionego raportu. Ostateczna wersja projektu polityki zarządzania migracją ma być gotowa przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi.
Publikacja raportu pokazuje, że środowisko Mateusza Morawieckiego przechodzi od formułowania ogólnych zasad do przedstawiania rozwiązań dotyczących konkretnych dziedzin funkcjonowania państwa. Migracja staje się przy tym jednym z pierwszych obszarów, w których Rozwój Plus prezentuje rozbudowany projekt instytucjonalny, podatkowy i prawny.
Zaplecze parlamentarne skupione wokół b. premiera przedstawia tekst „Kto w partii Mateusza Morawieckiego”. Polityczny potencjał nowego ugrupowania pokazują natomiast badania opisane w materiale „Partia Morawieckiego i rosnące poparcie”.
Przed wyborami parlamentarnymi planowanymi na 2027 rok pięć filarów polityki migracyjnej ma stać się częścią szerszej propozycji programowej Rozwoju Plus. Ostateczny kształt dokumentu będzie wynikiem zapowiedzianych konsultacji, lecz jego podstawowa konstrukcja została już określona: pierwszeństwo powrotu Polaków, kontrola granic, ograniczenie skali imigracji zarobkowej, skuteczne wykonywanie decyzji deportacyjnych oraz obowiązek asymilacji.
Sebastian Nizio/PAP
