Polska może stać się „bramą północy” dla amerykańskiego LNG w Europie Środkowej [Karol NAWROCKI]

Prezydent Karol Nawrocki podczas szczytu Inicjatywy Trójmorza w Dubrowniku podkreślił, że strategicznym partnerem państw regionu pozostają Stany Zjednoczone. Polska – jak zaznaczył – jest gotowa pełnić rolę „bramy północy” dla amerykańskiego gazu, który mógłby zasilać cały region i wzmacniać jego niezależność energetyczną.

USA jako filar Trójmorza i bezpieczeństwa energetycznego

Wystąpienie miało miejsce podczas XI Szczytu oraz Forum Biznesu Inicjatywy Trójmorza, gdzie polski prezydent uczestniczył w rozmowach z liderami regionu, w tym premierem Chorwacji Andrejem Plenkoviciem oraz prezydentem Słowacji Peterem Pellegrinim.

Karol Nawrocki podkreślił, że relacje transatlantyckie stanowią fundament bezpieczeństwa Europy Środkowo-Wschodniej. W jego ocenie to właśnie Stany Zjednoczone pozostają kluczowym gwarantem stabilności – zarówno militarnej, jak i energetycznej.

W tym kontekście wskazał również na potrzebę wzmacniania infrastruktury energetycznej regionu oraz rozwijania mechanizmów finansowych wspierających integrację gospodarczą państw Trójmorza.

Bank Trójmorza i ambicje infrastrukturalne regionu

Jednym z kluczowych tematów poruszonych w Dubrowniku była propozycja rozpoczęcia dyskusji nad powołaniem instytucji finansowej w ramach Inicjatywy Trójmorza. Prezydent Karol Nawrocki wskazał, że konieczne jest stworzenie mechanizmów wspierających inwestycje infrastrukturalne w regionie, w tym w energetyce i połączeniach transportowych.

Jak zaznaczył, Polska będzie apelować o rozpoczęcie formalnej debaty w tej sprawie, widząc w tym element długofalowego wzmacniania spójności regionu.

Geopolityka po wojnie: Trójmorze w nowej rzeczywistości

Premier Chorwacji Andrej Plenković zwrócił uwagę, że obecny szczyt odbywa się w zupełnie odmiennych warunkach geopolitycznych niż pierwsze spotkania inicjatywy. Wskazał na konsekwencje wojny w Ukrainie oraz napięć na Bliskim Wschodzie, które wpływają na całą architekturę bezpieczeństwa Europy.

Mimo tych wyzwań – jak podkreślił – region Trójmorza utrzymuje stabilny i relatywnie silny wzrost gospodarczy, a jego potencjał demograficzny i ekonomiczny czyni go jednym z kluczowych obszarów rozwoju Europy.

NATO, USA i spór o zaufanie transatlantyckie

W trakcie konferencji poruszono również kwestię zaufania do Stanów Zjednoczonych jako sojusznika NATO. Karol Nawrocki odniósł się krytycznie do wątpliwości wyrażanych w europejskiej debacie publicznej, podkreślając, że nie widzi podstaw do kwestionowania artykułu 5 Traktatu Waszyngtońskiego.

Prezydent ocenił, że rosnący antyamerykanizm w Europie może osłabiać relacje transatlantyckie, które – jego zdaniem – pozostają kluczowe dla bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO.

Trójmorze jako projekt infrastrukturalny i polityczny

Prezydent Słowacji Peter Pellegrini podkreślił znaczenie rozwoju połączeń infrastrukturalnych w regionie, wskazując na sieci kolejowe, drogowe i energetyczne jako fundament integracji państw Trójmorza.

Z kolei Andrej Plenković zaznaczył, że współpraca w ramach inicjatywy pozostaje jednym z najważniejszych projektów rozwojowych Europy Środkowej, wspieranym od początku przez Polskę i Chorwację.

Geneza inicjatywy i jej ewolucja

Inicjatywa Trójmorza została zapoczątkowana w 2015 roku z inicjatywy prezydentów Polski Andrzeja Dudy oraz Chorwacji Kolindy Grabar-Kitarović podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Pierwszy szczyt odbył się w Dubrowniku w 2016 roku.

Obecnie inicjatywa obejmuje 13 państw Unii Europejskiej, a jej partnerami strategicznymi są Stany Zjednoczone, Japonia, Komisja Europejska oraz Niemcy.

PAP/Adrian Kowarzyk/MJ