Wydanie 644 Wszystko co Najważniejsze

Wydanie 644 Wszystko co Najważniejsze

Photo of Tygodnik

Tygodnik "Wszystko co Najważniejsze"

W każdą sobotę rano tylko to, co najważniejsze.

Szanowni Państwo,

Ostatni weekend sierpnia ma w sobie zawsze coś szczególnego. Wakacje niby jeszcze trwają, ale wrzesień jest już bardzo blisko; wracają kalendarze, szkoła, codzienny rytm pracy. Przed pierwszym dzwonkiem warto więc zapytać nie tylko o to, czego będziemy uczyć młodych ludzi, lecz dalej, także o to, jakiego społeczeństwa chcemy i jakie wymagania jesteśmy jeszcze gotowi stawiać sobie samym? Zwłaszcza w erze globalnej Sztucznej Inteligencji?

Dlatego w najnowszym wydaniu tygodnika „Wszystko co Najważniejsze” tak wiele miejsca poświęcamy szkole. Hanna DOBROWOLSKA przypomina, że dobra edukacja jest fundamentem silnego państwa, a kształcenie nie może obyć się bez prawdy, wysiłku, ambicji i intelektualnej dyscypliny. Prof. Jacques ATTALI patrzy dalej, ku przyszłości, w której dostęp do wiedzy może stać się jednym z najważniejszych pól nierówności, prof. Kieran EGAN pokazuje zaś sprzeczności wpisane we współczesne systemy edukacyjne, Prof. Andreas SCHLEICHER pyta zaś, jak kształcić ludzi zdolnych odnaleźć się w świecie, którego jeszcze nie znamy?

Powraca tym samym pytanie znacznie starsze niż każda kolejna reforma: kim ma być człowiek wykształcony? Czy szkoła ma jedynie przekazywać kompetencje, czy także uczyć charakteru, rozumienia historii, odróżniania argumentu od emocji i prawdy od dobrze skonstruowanej narracji? To rozróżnienie wydaje się  szczególnie potrzebne również poza szkołą, bo nawet najbardziej sugestywna interpretacja wydarzeń pozostaje tylko interpretacją, opowieścią, kiedy publicznie przedstawia się różnorakie dane i wykresy czy też sens dyplomatycznego gestu próbuje wywieść się z tego, czego dyplomata nie powiedział. Piszą zaś o tym w najnowszym wydaniu także prof. Wojciech ROSZKOWSKI,w kontekście nauczania historii, prof. Waldemar POTKAŃSKI analizując proces dochodzenia do prawdy czy Marta RAKOCZY i prof. Janusz MIERZWA o pisząc dojrzałości.  Nieoceniona prof. Chantal DELSOL i Jan ŚLIWA pokazują w tym wydaniu natomiast, jak łatwo słowa przestają opisywać rzeczywistość, a zaczynają służyć jedynie jej politycznemu porządkowaniu. Wszystkie zaś teksty tego wydania tygodnika  „Wszystko co Najważneijsze” łączy jedna kwestia: czy potrafimy jeszcze wychowywać ludzi zdolnych do samodzielnego osądu, znających historię, odpornych na propagandę, rozumiejących wagę słów, nieuciekających przed wymaganiami i niewybierających gotowej opowieści tylko dlatego, że ta ładniejsza jest czy wygodniejsza od rzeczywistości?

Zapraszam do lektury, życząc spokojnego, dobrego weekendu.

Michał KŁOSOWSKI
Zastępca redaktora naczelnego „Wszystko Co Najważniejsze”


Hanna DOBROWOLSKA
Dobra szkoła to silna Polska 

Hanna DOBROWOLSKA: Dobra szkoła to silna Polska

Kluczowy jest powrót do modelu kształcenia opartego na poszanowaniu prawdy, sprawności intelektualnej, wysiłku, autodyscypliny, ambicji. To wszystko jest dziś przykryte kocykiem dobrostanu ucznia, a powinno wrócić, jeśli polskie społeczeństwo ma być dobrze wykształcone, a tym samym efektywne i konkurencyjne na światowych rynkach. Dobra szkoła to silna Polska.


Jan ROKITA
Policzek dla katolika 

Jan ROKITA: Policzek dla katolika

Retorykę Moskwy, gdy idzie o „wieloetniczny naród rosyjski”, którego Ukraińcy są częścią, oraz o nazistowski reżim w Kijowie – to my już dobrze i od dawna znamy. Ale teraz okazuje się, iż złożenie kwiatów przez Gallaghera pod murami Kremla ma oznaczać wspólny sprzeciw Kościoła Katolickiego i Moskwy wobec neonazizmu szerzącego się w Europie, którego przejawem jest pomoc dla Ukrainy. Wybitnymi neonazistami byliby tu więc Johnson i Burnham, Morawiecki i Tusk, Merz i Macron.


Jan ŚLIWA
Niemiecka histeria wyborcza 

Jan ŚLIWA: Niemiecka histeria wyborcza

Liberałowie coraz głośniej mówią o zakazywaniu działalności przeciwników, a gdy to niemożliwe, próbują usuwać ich z wyborów bez prawa do skutecznego odwołania. Dehumanizacja, przemoc i tolerowanie bojówek Antify stają się elementami politycznej codzienności. Gdyby więc Temida szukała faszyzmu po czynach, a nie etykietach, gdzie naprawdę by go znalazła? 


Prof. Chantal DELSOL
Kto jest faszystą w XXI wieku? 

Prof. Chantal DELSOL: Kto jest faszystą w XXI wieku?

W XXI wieku ten, kto nazywa cię „faszystą”, o ile nie jest kompletnym idiotą, nie ma na myśli tego, że bronisz dziedzictwa Mussoliniego czy Hitlera. Ten ktoś chce powiedzieć, że legitymizujesz normy, które zakładają, że istnieje dobro ważniejsze od dobra jednostki. Mogą to być normy instytucjonalne, narodowe, kulturowe, ideologiczne czy jakiekolwiek inne. Ten ktoś mówi, że bronisz form heteronomii.


Najnowszy, 76. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei

Najnowszy, 76. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei

Najnowszy, 76. numer miesięcznika „Wszystko co Najważniejsze” jest wydaniem o państwie, człowieku i przyszłości. O Polsce, która po niemal trzech dekadach obowiązywania Konstytucji RP z 1997 roku coraz wyraźniej staje przed pytaniem o kształt własnego ustroju, ale też o świecie, w którym sztuczna inteligencja przestaje być wyłącznie sprawą technologów, a staje się jednym z najważniejszych wyzwań antropologicznych, społecznych i moralnych. Piszemy również o demografii, geopolityce, pamięci historycznej, kulturze i pieniądzu, który w epoce cyfrowej może stać się wyrafinowanym narzędziem władzy.


Jacques ATTALI
Najważniejsza jest edukacja 

Jacques ATTALI: Najważniejsza jest edukacja

Możliwa jest przyszłość edukacji, w której z powodu braku środków trzy czwarte ludzkości zostanie wkrótce pozbawione szkoły i wiedzy, gdyż załamie się system edukacyjny. Możliwe też, że gros transmisji umiejętności społecznie pożytecznych odbywać się będzie poprzez środki cyfrowe, a później genetyczne, do osamotnionych jednostek, za pomocą urządzeń coraz ściślej zespolonych z mózgiem.


Kieran EGAN
Mamy większy problem ze szkołą, niż możemy to sobie wyobrazić 

Kieran EGAN: Mamy większy problem ze szkołą, niż możemy to sobie wyobrazić

Problemy współczesnego szkolnictwa wynikają z faktu, że każda z trzech głównych idei – wczesnej socjalizacji, kształtowania umysłu poprzez zdyscyplinowaną podstawę programową oraz zapewnienia rozwoju potencjału uczniów – jest ideą częściowo wadliwą, a także niekompatybilną z pozostałymi dwiema koncepcjami. Dopóki jako społeczeństwo nie zdamy sobie sprawy z tych podstawowych niezgodności, nie będziemy w stanie stawić czoła tym problemom.


Prof. Janusz MIERZWA
Przedwojenna matura to były wrota do lepszego życia 

Prof. Janusz MIERZWA: Przedwojenna matura to były wrota do lepszego życia

Międzywojenną maturę postrzegano jako wrota do lepszego świata. Powszechna była świadomość, że edukacja jest kluczowym czynnikiem warunkującym awans cywilizacyjny i powodzenie materialne.


Marta RAKOCZY
Pogmatwana historia dojrzałości 

Marta RAKOCZY: Pogmatwana historia dojrzałości

Współczesne pojęcie dojrzałości – potocznie cały czas wiązane między innymi z corocznym sprawdzianem maturalnym – nie jest terminem jasnym.


Prof. Waldemar POTKAŃSKI
Matura jako miernik dojrzałości? 

Prof. Waldemar POTKAŃSKI: Matura jako miernik dojrzałości?

Nie wtłaczanie i narzucanie przyjętych formuł w zaprogramowanym i zestandaryzowanym procesie edukacji, ale wymiana myśli i dochodzenie do „poznania prawdy” winno być idealnym i pożądanym miernikiem oraz wymogiem nowoczesnej szkoły.


Prof. Wojciech ROSZKOWSKI
Jak uczyć historii? 

Prof. Wojciech ROSZKOWSKI: Jak uczyć historii?

Właściwy poziom dumy narodowej zbudujemy jedynie wtedy, gdy zamiast licytować sukcesy i porażki, zastanowimy się naprawdę, kim jesteśmy jako wspólnota: czy kieruje nami dążenie do wolności, czy do świętego spokoju, czy szczytne ideały, czy materialny dostatek, a wreszcie, co być może najważniejsze w historii Polski – co mogliśmy osiągnąć sami, a co stało się rezultatem działań obcych, a więc co nam pomogło, a co przeszkodziło i kto był winien – „my” czy „oni”.


Prof. Andrzej JAJSZCZYK
Sukces nauki zaczyna się w szkole 

Prof. Andrzej JAJSZCZYK: Sukces nauki zaczyna się w szkole

Słabość nauki nie jest konsekwencją niskich nakładów na nią. Ma znacznie głębsze korzenie, wiąże się to z niedostatkami kształcenia na szczeblu podstawowym i średnim.


Prof. Andreas SCHLEICHER
Szkoły muszą kształcić najwyższej jakości ludzi, a nie drugiej jakości roboty 

Prof. Andreas SCHLEICHER: Szkoły muszą kształcić najwyższej jakości ludzi, a nie drugiej jakości roboty

Współczesny model kształcenia nie jest w stanie reagować wystarczająco szybko na postępujące zmiany społeczne. Nie wystarczy już czekać, aż rozkwitnie tysiąc kwiatów. Musimy stworzyć odpowiednie i przyjazne środowisko, które uwolni pomysłowość nauczycieli i szkół i stworzy podwaliny zmian.


Andrzej KRAJEWSKI
Fabryka papierowych dyplomów 

Andrzej KRAJEWSKI: Fabryka papierowych dyplomów

Historia reform polskiego systemu edukacji, to dwadzieścia lat utrwalenia kolejnych patologii, uznawanych stopniowo za nową normalność.


Jędrzej STĘPIEŃ
Pułapki nowoczesnej edukacji 

Jędrzej STĘPIEŃ: Pułapki nowoczesnej edukacji

Nacisk na wykorzystywanie technologii edukacyjnej skazuje nowe pokolenia na próżne ściganie się z maszynami w dziedzinie efektywności, zamiast orientować młodych ludzi na rzeczy, w których człowiek pozostaje niedościgniony, jak rozumienie, kreatywność, empatia czy sport. Najnowszą obsesją w dziedzinie edukacji staje się ponadto mierzalność jej efektów.


Roland MASZKA
„Nauczyciel jest nauczycielem dopóty, dopóki zostaje mistrzem” 

Roland MASZKA: "Nauczyciel jest nauczycielem dopóty, dopóki zostaje mistrzem"

Piękno edukacji wyraża się również w tym, że stare spotyka się z nowym, to co tradycyjne z tym co nowoczesne. I dopóki między tymi dwiema wartościami panować będzie równowaga, „stary” nauczyciel nie będzie musiał udowadniać sobie i innym nieustannymi szkoleniami i formami doskonalenia, że nadąża… Jestem zwolennikiem równowagi i umiaru.



STRATEGIE


Sebastian MEITZ
Partnerstwo w deklaracjach, asymetria w konkretach. Polsko-niemiecka umowa o współpracy obronnej 

Sebastian MEITZ: Partnerstwo w deklaracjach, asymetria w konkretach. Polsko-niemiecka umowa o współpracy obronnej

Polska opinia publiczna, polski parlament ani prezydent RP nie byli informowani na bieżąco o pracach nad polsko-niemiecką umową o współpracy obronnej, a rząd ograniczył się do podania publicznie zdawkowej informacji, że umowę podpisali 17 czerwca 2026 roku w Warszawie wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz federalny minister obrony Boris Pistorius.


Prof. Michał KLEIBER: Pilna potrzeba nowego układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej

Prof. Michał KLEIBER
Pilna potrzeba nowego układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej 

Marcin ZARZECKI: SAFE 0 procent dla Polski w czasach niepewności

Marcin ZARZECKI
SAFE 0 procent dla Polski w czasach niepewności 

Szczepan RUMAN: O doktrynie strukturalnej nadpodaży energii jako koniecznym elemencie wielkiej strategii dla Polski

Szczepan RUMAN
O doktrynie strukturalnej nadpodaży energii jako koniecznym elemencie wielkiej strategii dla Polski 



PIĘKNO NAUKI


Prof. Michał KLEIBER
Samoopieka zdrowotna staje się coraz ważniejsza 

Prof. Michał KLEIBER: Samoopieka zdrowotna staje się coraz ważniejsza

Samoopieka zdrowotna w systemie opieki zdrowotnej jest kluczowym elementem holistycznego podejścia do zdrowia i dobrego samopoczucia. Przynosi korzyści zarówno jednostkom, jak i systemom opieki zdrowotnej, promując profilaktykę, zdrowotne zaangażowanie pacjentów i efektywność kosztową.


Prof. Michał KLEIBER: Cyfryzacja coraz szerzej wkracza w nasze życie

Prof. Michał KLEIBER
Cyfryzacja coraz szerzej wkracza w nasze życie 

António GUTERRES: Czerwone linie sztucznej inteligencji

António GUTERRES
Czerwone linie sztucznej inteligencji



POLSKA WŁAŚNIE


Czesław BIELECKI
Polityka architektoniczna w dziesięciu krokach 

Czesław BIELECKI: Polityka architektoniczna w dziesięciu krokach

Architektura, a szczególnie urbanistyka są zbyt poważnymi sprawami, żeby zostawić je samym profesjonalistom. Podobnie jak prawo prawnikom czy nasze zdrowie tylko lekarzom. Trzeba ufać wrażliwości architektów, ale równocześnie żądać odpowiedzialności od urzędników. Do planowania i zagospodarowania przestrzeni trzeba włączać różne specjalności zawodowe i różne grupy interesariuszy.


Jolanta PAWNIK
Kaczuszka, Pirat, Orlando. Historia i teraźniejszość białej floty we Wrocławiu 

Jolanta PAWNIK: Kaczuszka, Pirat, Orlando. Historia i teraźniejszość białej floty we Wrocławiu

Bez Odry trudno wyobrazić sobie historię Wrocławia. Przez stulecia była drogą handlową i miejscem pracy. Pod koniec XIX wieku zyskała jeszcze jedną rolę – stała się przestrzenią wypoczynku, a po jej wodach zaczęły kursować statki tworzące jedną z największych flot pasażerskich w tej części Europy. Także współcześnie rejs po Odrze jest jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych Wrocławia.


Monika HABER
Aktion T4. Kiedy lekarze zaczęli decydować, kto ma prawo żyć 

Monika HABER: Aktion T4. Kiedy lekarze zaczęli decydować, kto ma prawo żyć

Naziści nie wymyślili eugeniki, tylko wzięli ją i wprowadzili w życie z bezwzględnością, jakiej wcześniej nikt sobie nie wyobrażał. Plakaty, filmy propagandowe, podręczniki szkolne, artykuły w pismach medycznych – wszystko to powtarzało jedno: osoby z niepełnosprawnościami to ciężar dla narodu.


KSIĘGARNIA


Ewa K. CZACZKOWSKA
Alicja Lenczewska. Mistyczka naszych czasów 

Ewa K. CZACZKOWSKA: Alicja Lenczewska. Mistyczka naszych czasów

Alicja Lenczewska była obdarzona także innymi łaskami. Rozmawiała nie tylko z Jezusem, ale również z Bogiem Ojcem, Duchem Świętym, a także z Matką Bożą, aniołami i świętymi, również z duszami czyśćcowymi. Modliła się w językach i miała dar modlitwy łez.


Prof. Andrzej NOWAK: Skąd się wziął Karol Nawrocki. Rozmowy z Prezydentem RP

Prof. Andrzej NOWAK
Skąd się wziął Karol Nawrocki. Rozmowy z Prezydentem RP 

Elżbieta WIATER: Historia obrazu i sanktuarium

Elżbieta WIATER
Historia obrazu i sanktuarium 

Tomasz z AKWINU: O władzy

Tomasz z AKWINU
O władzy 

Gudula WALTERSKIRCHEN: Kto powinien rządzić. Platon i kolebka demokracji

Gudula WALTERSKIRCHEN
Kto powinien rządzić. Platon i kolebka demokracji


MULTILANGUAGE


Michał KŁOSOWSKI: Wrocław et son Église 

Michał KŁOSOWSKI: Wrocław et son Église


Jolanta PAWNIK: The Congress That Put Wrocław in the World Spotlight 



PÉPITES


Nie chodzi o to, by żyć wiecznie. Chodzi o to, by później zacząć chorować

Nie chodzi o to, by żyć wiecznie. Chodzi o to, by później zacząć chorować

Medycyna nie potrafi jeszcze zatrzymać starzenia ani zapewnić człowiekowi dodatkowych dekad życia. Coraz lepiej potrafi jednak rozpoznawać biologiczne zmiany prowadzące do chorób, mierzyć tempo starzenia poszczególnych narządów i wskazywać działania, które zwiększają szansę zachowania samodzielności. Najważniejszym celem nie jest już samo wydłużanie życia, lecz przesunięcie chorób i niesprawności możliwie blisko jego końca.


Jutro każdy system informatyczny może stać się przedmiotem nieustannych ataków i kontrataków prowadzonych przez agentów sztucznej inteligencji [Raphaël DOAN i Victor STORCHAN]

Jutro każdy system informatyczny może stać się przedmiotem nieustannych ataków i kontrataków prowadzonych przez agentów sztucznej inteligencji [Raphaël DOAN i Victor STORCHAN]

89 proc. Francuzów ucierpiało z powodu tegorocznych fal upałów [sondaż Ipsos]

89 proc. Francuzów ucierpiało z powodu tegorocznych fal upałów [sondaż Ipsos]

Jak wygląda kosmiczny recykling? Astronomowie zaobserwowali, jak materia wraca do przestrzeni międzygwiazdowej

Jak wygląda kosmiczny recykling? Astronomowie zaobserwowali, jak materia wraca do przestrzeni międzygwiazdowej

Kiedy i dlaczego węże utraciły kończyny? Nowa skamieniałość rzuca światło na ich ewolucję

Kiedy i dlaczego węże utraciły kończyny? Nowa skamieniałość rzuca światło na ich ewolucję

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 29 sierpnia 2026