Jak wygrać wybory prezydenckie we Francji w 2027 roku? Rywalizacja strategii

Debata o tym, jak wygrać wybory prezydenckie we Francji w 2027 roku, coraz wyraźniej przesuwa się z poziomu programów na poziom strategii. To już nie tylko starcie wizji państwa, lecz przede wszystkim konkurencja modeli zwycięstwa: jednoczyć czy dzielić, budować własny projekt czy mobilizować elektorat przeciw przeciwnikowi. W tekście dla „Le Figaro” Henri Guaino wskazuje, że dominująca dziś logika kampanii może prowadzić w ślepą uliczkę.

.Już na początku tekstu Guaino pada diagnoza, która dobrze opisuje stan francuskiej polityki: „Kiedy prawica, centrum i lewica nie mają już wiele do powiedzenia, prawica eksponuje zaporę przeciw lewicy, lewica – zaporę przeciw prawicy, a centrum – zaporę przeciw skrajnościom”. W tej logice strategie kandydatów przed wyborami prezydenckimi 2027 nie opierają się na zdobywaniu poparcia, lecz na blokowaniu przeciwnika.

Kim jest Henri Guaino

Henri Guaino to francuski polityk i publicysta, związany z nurtem gaullistowskim. Był jednym z najważniejszych współpracowników Nicolasa Sarkozy’ego, pełniąc funkcję jego specjalnego doradcy w Pałacu Elizejskim w latach 2007–2012. Wcześniej pracował m.in. w instytucjach publicznych zajmujących się planowaniem gospodarczym oraz analizami strategicznymi. Był także deputowanym do Zgromadzenia Narodowego.

Znany jest przede wszystkim jako autor wielu przemówień politycznych oraz komentator życia publicznego, często odwołujący się do tradycji republikańskiej i gaullistowskiej w analizie współczesnej polityki Francji. Henri Guaino znany jest w Polsce z tekstów, które publikowaliśmy we „Wszystko co Najważniejsze” i które wywoływały gorące polemiki.

Strategia jedności czy strategia tożsamości

Pierwszym wielkim wyborem strategicznym przed 2027 rokiem jest pytanie o jedność. Czy kandydaci w wyborach prezydenckich 2027 roku powinni dążyć do stworzenia szerokich bloków, czy raczej budować wyraźną, odrębną tożsamość?

Pokusa „kandydatury jednego” wydaje się oczywista: zsumować elektoraty i wejść do drugiej tury z maksymalnym wynikiem. Jednak – jak podkreśla Guaino – to rozwiązanie jest pozorne. „Dodawanie elektoratów, na papierze, wydaje się tak proste i logiczne. Sęk w tym, że takie nie jest”.

Po stronie lewicy przeszkodą są głębokie podziały ideowe. Po stronie prawicy – wielość tradycji i sprzecznych wizji państwa. Próba ich pogodzenia prowadzi często do rozmycia przekazu i utraty wiarygodności.

Dlatego kandydaci w wyborach prezydenckich 2027 stają przed wyborem: szeroka koalicja bez wyrazu albo wyraźny projekt z ograniczonym zasięgiem.

Artymetyka wyborcza nie wystarcza

Jednym z kluczowych błędów strategów – według autora – jest wiara w prostą arytmetykę. Historia wyborów prezydenckich we Francji pokazuje, że wyniki nie są efektem mechanicznego dodawania głosów.

Zwycięstwa i porażki wynikały z głębszych czynników: wiarygodności kandydatów, oceny ich wcześniejszych działań oraz zdolności do mobilizacji wyborców. Jedność nie gwarantuje sukcesu, a podziały nie przesądzają porażki.

To fundamentalna wskazówka dla wszystkich, którzy analizują sondaże prezydenckie przed wyborami 2027: liczby nie mówią wszystkiego, jeśli nie stoją za nimi realne emocje i przekonania wyborców.

Głosowanie „przeciw” jako główna taktyka

Druga kluczowa oś strategii dotyczy charakteru samego głosowania. „W pierwszej turze się wybiera, w drugiej się eliminuje” – przypomina Henri Guaino. Problem polega na tym, że druga część tej zasady zaczyna dominować nad pierwszą.

Coraz częściej kampanie budowane są wokół strachu przed przeciwnikiem, a nie wokół własnej propozycji. Strategia „barrage” – blokowania – staje się głównym narzędziem mobilizacji.

Autor ostrzega: „Głosowanie z braku wyboru pożera legitymację wyborów prezydenckich”. To zdanie można czytać jako ostrzeżenie dla całego systemu politycznego, który coraz mniej opiera się na pozytywnym wyborze.

Prawybory i zamknięcie systemu

W odpowiedzi na chaos polityczny pojawiają się propozycje prawyborów lub decyzji elit o jednym kandydacie. Obie strategie mają jednak podobny efekt: ograniczają pole wyboru.

Prawybory zamieniają wybory w serię eliminacji jeszcze przed właściwą kampanią. Kandydat wyłoniony w ten sposób staje się reprezentantem wąskiego środowiska, a nie całego społeczeństwa.

Z kolei decyzje elit politycznych – określane jako „inteligencja zbiorowa” – prowadzą do zamknięcia systemu i wzmocnienia logiki partyjnej.

W obu przypadkach maleje szansa na pojawienie się kandydatów zdolnych przekroczyć istniejące podziały.

Rywalizacja strategii zamiast rywalizacji programów

W praktyce wybory 2027 będą starciem różnych modeli działania. Jedni będą próbować budować szerokie koalicje wokół centrum, związane z dziedzictwem pozostawionym następcy przez Emmanuela Macrona. Inni postawią na wyraźną tożsamość polityczną, jak w przypadku Marine Le Pen i Jordana Bardelli.

Jeszcze inni będą szukać nowych konfiguracji między prawicą, centrum i nurtami suwerenistycznymi. Każda z tych strategii odpowiada na inne rozumienie wyborcy: jako uczestnika wspólnoty politycznej lub jako elementu arytmetyki wyborczej.

Polityka bez treści i jej konsekwencje

Najdalej idąca teza Guaino, która wybrzmiewa w jego tekście w „Le Figaro” dotyczy skutków tej transformacji. „W rozpaczy tej pustej polityki, która nie potrafi wzbudzić masowego poparcia, wyborcy zaczynają czuć się uwięzieni”.

Strategie oparte na blokowaniu przeciwnika mogą przynieść krótkotrwałe zwycięstwa, ale długofalowo prowadzą do erozji zaufania do systemu. W tym sensie rywalizacja strategii staje się ważniejsza niż rywalizacja programów.

„W polityce zapory zawsze w końcu pękają” – to ostrzeżenie zamyka analizę i jednocześnie wyznacza horyzont dla kampanii.

Wybory prezydenckie we Francji w 2027 roku będą więc nie tylko testem siły kandydatów. Będą testem strategii: czy polityka potrafi jeszcze przekonywać, czy już tylko zmusza do wyboru „mniejszego zła”.

Arkadiusz Jordan
Paryż