Zaginione skamieniałości potwierdziły, jak duży był megalodon
Megalodon był największym rekinem, jaki kiedykolwiek żył na Ziemi. Odnalezione po latach skamieniałości potwierdziły, że mógł osiągać nawet 24,3 metra długości, a także pozwoliły lepiej zrozumieć jego budowę i tryb życia.
Zaginione skamieniałości odnalezione po latach
Zestaw ogromnych kręgów należących do słynnego wymarłego megalodona, uznawany za zaginiony od lat 80. XX wieku, został odnaleziony, dostarczając nowych informacji na temat budowy i trybu życia tego drapieżnika. W ramach nowego badania naukowcy z Museum of Southern Jutland, Aarhus University, DePaul University i Western Australian Museum ponownie przebadali odnalezione po latach szczątki należące do przedstawiciela gatunku Otodus megalodon, ogromnego rekina, który żył niemal na całym świecie od około 15 do 3,6 mln lat temu. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Palaeontologia Electronica”.
Odnalezione ponownie skamieniałe kręgi megalodona sprzed 10,8 mln lat odkryto pod koniec lat 70. XX wieku w komercyjnie eksploatowanym wyrobisku gliny w Gram w Danii. Na początku lat 80. zostały po raz pierwszy opisane w literaturze naukowej. Po publikacji skamieniałości trafiły do Geological Museum of Copenhagen (obecnie będącego częścią Natural History Museum of Denmark). Podczas przenoszenia zbiorów okaz zaginął i przez wiele lat jedynym śladem jego istnienia były fotografie zawarte w opublikowanych badaniach.
Sytuacja zmieniła się dopiero pod koniec drugiej dekady XXI wieku, gdy pracownik muzeum przypadkowo natrafił w magazynie na kilka nieopisanych pudeł ze skamieniałościami i rozpoznał w nich zaginione kręgi megalodona.
Megalodon osiągał nawet 24,3 metra długości
Megalodon jest powszechnie przedstawiany jako gigantyczny rekin. Według najnowszych szacunków mógł on osiągać maksymalnie 24,3 metra długości i ważyć około 94 ton.
Choć większość badanych kręgów uległa zniszczeniu, ich ponowne odnalezienie miało ogromne znaczenie, ponieważ właśnie ten okaz posłużył jako podstawa do oszacowania maksymalnej długości i masy tych prehistorycznych stworzeń.
„Ponowne odnalezienie tych kręgów było szczególnym wydarzeniem, ponieważ potwierdziło maksymalną ich średnicę wynoszącą 23 cm, podawaną wcześniej w literaturze. Okaz ten reprezentuje nie tylko największe znane kręgi rekina, ale również największe kręgi ryby, jakie do tej pory opisano” – mówi Kenshu Shimada z DePaul University.
Choć dotąd nie odnaleziono kompletnego szkieletu megalodona, szacunki jego maksymalnej długości wynoszącej 24,3 metra opierały się na porównaniu średnicy największego zachowanego kręgu z dobrze zachowanym okazem z Belgii, który prawdopodobnie należał do osobnika o długości około 16,4 metra. Średnica największego kręgu tego okazu wynosiła 15,5 cm.
Wyjątkowe znalezisko
Paleontolodzy podkreślają, że chrzęstne szkielety rekinów bardzo rzadko spotykane są w zapisie kopalnym. Wyjątek stanowią silnie zmineralizowane zęby. Jednak formacja Gram jest wyjątkowa, ponieważ znaleziono tam liczne dobrze zachowane kręgi i zęby różnych gatunków rekinów. Mimo to jedynie pojedynczy ząb megalodona i opisany w badaniu zbiór kręgów należały do tego gatunku.
Gram jest najbardziej na północ wysuniętym, naukowo potwierdzonym miejscem występowania megalodona. Jest to zgodne z wcześniejszymi obserwacjami sugerującymi, że największe szczątki tego rekina częściej odnajdywano w chłodniejszych regionach.
Zdaniem naukowców rozmiary megalodona mają kluczowe znaczenie dla lepszego zrozumienia jego budowy, roli ekologicznej oraz zasięgu występowania.
Kręgi ujawniły wiek największego rekina w historii
Badacze przyjrzeli się przyrostowym pasmom wzrostu widocznym w kręgach, przypuszczalnie powstającym co roku, podobnie jak słoje drzew. Analiza wykazała, że badany megalodon miał co najmniej 64 lata w chwili śmierci. Opracowany przez badaczy model wzrostu wskazał natomiast, że jego teoretyczna długość życia mogła sięgać nawet 96 lat.
Ślady ostatniego posiłku sprzed milionów lat
Badacze dokonali również zaskakującego odkrycia – dokładniejsze analizy wykazały, że skały otaczające kręgi megalodona zawierały liczne fragmenty struktur związanych ze skrzelami oraz drobne łuski innego gatunku – rekina olbrzymiego (Cetorhinus maximus).
Choć rekiny olbrzymie osiągają znaczne rozmiary, naukowcy wykluczyli możliwość, że odnalezione kręgi należały do tego gatunku, miały bowiem zupełnie inne proporcje i były już wcześniej znajdowane w tym samym wyrobisku.
„Doszliśmy do wniosku, że szczątki rekina olbrzymiego stanowiły zawartość żołądka megalodona. To pierwszy taki przypadek udokumentowany w zapisie kopalnym tego gatunku” – mówi Mikael Siversson z Western Australian Museum.
Zdaniem paleontologów ustalenie rzeczywistych rozmiarów dużych wymarłych drapieżników, takich jak megalodon, ma istotne znaczenie dla badań nad ewolucją i funkcjonowaniem dawnych ekosystemów.
„Choć nasz model wzrostu sugeruje, że megalodon mógł teoretycznie osiągać jeszcze nieco większe rozmiary, długość 24,3 metra pozostaje obecnie największym naukowo uzasadnionym szacunkiem” – podsumowuje Kenshu Shimada.
Emil Gołoś
