Pokojowy Nobel 2026. Kto wygra? 10 faworytów

pokojowy Nobel 2026

Pokojowy Nobel 2026 zostanie ogłoszony w piątek 9 października o godz. 11.00 czasu polskiego, a wśród osób i instytucji wskazywanych przez ekspertów znajdują się papież Leon XIV oraz Donald Trump. Obok nich wymieniani są obrońcy dzieci, wolności słowa i prawa międzynarodowego, sudańscy wolontariusze oraz Caritas. Przedstawiamy dziesięć kandydatur, które pomagają zrozumieć tegoroczne oczekiwania, oraz historię nagrody, której znaczenie wykracza daleko poza jeden październikowy poranek.

AKTUALIZACJA: 9 PAŹDZIERNIKA 2026: Pokojowa Nagroda Nobla 2026. Kim jest Navi PILLAY?

Kto dostanie pokojowego Nobla 2026?

.Norweski Komitet Noblowski otrzymał zgłoszenia 287 kandydatur, obejmujących 208 osób i 79 organizacji, jednak ich nazwiska i nazwy pozostają objęte pięćdziesięcioletnią tajemnicą. Publiczne zestawienia faworytów powstają na podstawie opinii historyków, badaczy pokoju i obserwatorów życia międzynarodowego, a określenie „kandydat” w takiej analizie nie stanowi potwierdzenia oficjalnej nominacji. Nawet osoba dokonująca zgłoszenia może ujawnić własną inicjatywę, ale Instytut Noblowski nie potwierdza jej ani nie zaprzecza jej prawdziwości.

W tegorocznych wskazaniach pokojowej Nagrody Nobla szczególnie wyraźnie powracają ochrona ludności cywilnej, pomoc dzieciom, obrona niezależnego dziennikarstwa i znaczenie prawa międzynarodowego. Zaktualizowana 22 września 2026 r. lista dyrektora Instytutu Badań nad Pokojem w Oslo, PRIO, obejmuje Mykołę Kułebę i Save the Children, sudańskie Emergency Response Rooms, Komitet Ochrony Dziennikarzy, dwa trybunały w Hadze oraz partnerstwo Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. PRIO jest niezależnym ośrodkiem badawczym, jego dyrektor nie uczestniczy w wyborze laureata, a opublikowane wskazania nie są informacją o poufnej krótkiej liście Komitetu.

Do tego zestawienia dochodzą kandydatury wskazywane przez norweskich historyków Oeivinda Stenersena i Asle Sveena, których opinie przywołaliśmy już we „Wszystko co Najważniejsze”. Stenersen zwraca uwagę na Leona XIV i Caritas, dopuszczając również wspólne wyróżnienie papieża i tej sieci organizacji humanitarnych, natomiast w wypowiedziach obu historyków pojawia się Francesca Albanese. Poniższe dziesięć sylwetek łączy te publiczne prognozy, a kolejność przedstawienia służy uporządkowaniu tematów i nie oznacza wyliczonego prawdopodobieństwa zwycięstwa.

Pokojowy Nobel 2026 i dziesięć kandydatur

1. Leon XIV. Papież dialogu w czasie wojny

Robert Francis Prevost, wybrany papieżem 8 maja 2025 roku, urodził się w Chicago 14 września 1955 roku, a znaczną część swojej posługi związał z Peru. Augustianin, były przełożony generalny zakonu i biskup Chiclayo, przed konklawe kierował watykańską Dykasterią ds. Biskupów. Jego biografia łączy doświadczenie Stanów Zjednoczonych, Ameryki Łacińskiej i Kościoła powszechnego, co pozwala rozpatrywać jego działalność poza perspektywą jednej polityki narodowej.

Wskazanie Leona XIV przez Stenersena opiera się na papieskich apelach o dialog i odrzucenie eskalacji zbrojnej, szczególnie wobec konfliktu na Bliskim Wschodzie. Historyk uznaje ten kierunek za zgodny z wartościami pokojowej nagrody, a jego argumentację przedstawiliśmy w tekście „Pokojowa Nagroda Nobla dla Leona XIV?”. Byłby to wybór bez precedensu, ponieważ do tej pory żaden papież nie otrzymał pokojowego Nobla, choć nagradzano duchownych i przywódców religijnych.

Szerszy kontekst tej kandydatury daje opublikowane we „Wszystko co Najważniejsze” wystąpienie Leona XIV „Pokój nie jest równowagą sił”. Papież łączy w nim zagadnienie pokoju z godnością człowieka, prawami podstawowymi i odpowiedzialnością za rozwój technologiczny, odwołując się również do dziedzictwa René Cassina, laureata pokojowego Nobla z 1968 roku. Ewentualną nagrodę dla Leona XIV można by odczytać jako docenienie tak rozumianego przywództwa moralnego, przy czym dopiero uzasadnienie Komitetu określiłoby, jakie konkretne działania zostały wyróżnione.

2. Caritas. Pomoc, która pozostaje blisko człowieka

Caritas w kontekście międzynarodowych prognoz noblowskich należy rozumieć jako światową sieć Caritas Internationalis, a nie wyłącznie Caritas Polska. Konfederacja powstała w 1951 roku, natomiast jej raport za 2024 rok przedstawia strukturę obejmującą 162 organizacje członkowskie, pracujące w ponad 200 krajach i terytoriach. Poszczególne organizacje zachowują autonomię, a wspólna sieć łączy pomoc w nagłych kryzysach, działania rozwojowe oraz występowanie w obronie ludzi doświadczających ubóstwa i wykluczenia.

O sile Caritasu decyduje połączenie rozległego zaplecza z obecnością w lokalnych wspólnotach, w których potrzeby nie kończą się wraz z ustaniem medialnego zainteresowania katastrofą. Organizacja deklaruje pomoc opartą na potrzebach, bez dyskryminacji ze względu na wyznanie, a katolicka tożsamość sieci współistnieje z zasadami działania humanitarnego. W jej działalności mieszczą się zarówno interwencje ratunkowe, jak i towarzyszenie społecznościom odbudowującym warunki codziennego życia.

Stenersen wymienia Caritas jako poważną możliwość tegorocznego wyboru i wskazuje na znaczenie organizacji w czasie wojen, katastrof oraz ograniczania środków na pomoc. Argument ten opisaliśmy w przywołanym materiale o Leonie XIV, ponieważ historyk rozważa także podzielenie nagrody między papieża i konfederację. Taki wybór można odczytać jako podkreślenie tego, że budowanie pokoju obejmuje również zapewnienie żywności, schronienia i opieki ludziom, którzy nie mają wpływu na decyzje prowadzące do wojny.

3. Mykoła Kułeba. Powrót ukraińskich dzieci do domu

Mykoła Kułeba, występujący w źródłach anglojęzycznych jako Mykola Kuleba, jest założycielem Save Ukraine i byłym pełnomocnikiem prezydenta Ukrainy do spraw praw dziecka. Organizacja powstała w 2014 roku, a jej działalność koncentruje się na osobach dotkniętych wojną, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci. Kułeba jest wymieniany na liście PRIO wspólnie z Save the Children, co łączy konkretną działalność w Ukrainie z szerszym problemem ochrony najmłodszych podczas konfliktów.

Najważniejszym elementem jego rozpoznawalności są działania na rzecz odnajdywania i sprowadzania ukraińskich dzieci wywiezionych do Rosji oraz pomoc rodzinom rozdzielonym przez wojnę. Save Ukraine łączy pracę ratunkową ze wsparciem osób, które po powrocie potrzebują bezpiecznego otoczenia i pomocy w odbudowaniu życia. W takim ujęciu powrót dziecka nie zamyka interwencji, ponieważ skutki rozłąki i wojennych doświadczeń mogą trwać znacznie dłużej niż sama podróż do domu.

Polski czytelnik znajdzie kontekst tego problemu w materiale „Wszystko co Najważniejsze” „Historyk Władysław Hawryłow o indoktrynacji ukraińskich dzieci w rosyjskich obozach”. Hawryłow opisuje zarówno trudności w odnajdywaniu wywiezionych dzieci, jak i zagrożenia dla ich tożsamości, przy czym przywołane w starszym artykule liczby odnoszą się do czasu jego publikacji. Ewentualny Nobel dla Kułeby można odczytać jako wyróżnienie obrony więzi rodzinnych i prawa dziecka do własnej tożsamości, a nie tylko działalności prowadzonej w jednym kraju.

4. Save the Children. Ponad stulecie obrony dzieci

Save the Children powstało w 1919 roku z inicjatywy Eglantyne Jebb i jej siostry Dorothy Buxton, w odpowiedzi na cierpienie dzieci po pierwszej wojnie światowej. Historia organizacji jest związana z przekonaniem, że dziecko ma własne prawa, a jego dostęp do żywności, zdrowia i bezpieczeństwa nie powinien zależeć od tego, po której stronie konfliktu znalazła się jego rodzina. To podejście pozostaje punktem odniesienia dla działalności humanitarnej i rzeczniczej prowadzonej w wielu częściach świata.

Współczesna działalność Save the Children obejmuje pomoc żywnościową i medyczną, ochronę przed przemocą oraz edukację, także w warunkach wojny i przymusowego przemieszczenia. Dla dziecka zamknięcie szkoły, utrata domu czy przerwanie leczenia mogą oznaczać konsekwencje wykraczające poza czas trwania walk. Argument za takim Noblem można oprzeć na związku między ochroną dzieciństwa a warunkami przyszłego życia społecznego, które trzeba odbudować po konflikcie.

Save the Children znalazło się we wrześniowych wskazaniach PRIO, a organizację wymienia również Asle Sveen w wypowiedziach przedstawionych we „Wszystko co Najważniejsze”. Wspólne wyróżnienie z Mykołą Kułebą połączyłoby doświadczenie międzynarodowej organizacji z działalnością związaną z wojną w Ukrainie, choć Komitet może oczywiście dokonać innego wyboru. Te kandydatury przedstawiamy osobno, ponieważ czytelnik powinien wiedzieć, czym zajmuje się każda z nich, niezależnie od rozważanego przez ekspertów wariantu wspólnej nagrody.

5. Emergency Response Rooms. Sudańscy wolontariusze ratujący sąsiadów

Emergency Response Rooms, w skrócie ERR, to oddolne sieci pomocy, które rozwinęły się w Sudanie po wybuchu wojny w 2023 roku. W ich działalność angażują się tysiące wolontariuszy, organizujących wsparcie dla społeczności w warunkach rozpadu zwykłych usług publicznych. Rozpoznawalność tej inicjatywy wynika z pracy wykonywanej przez mieszkańców dla mieszkańców, często przy dużym zagrożeniu dla własnego życia.

Sieci ERR organizują żywność, wodę i opiekę zdrowotną, wspierają lokalne wspólnoty oraz reagują na skutki przemocy, w tym przemocy seksualnej. W 2025 roku otrzymały Nagrodę Rafto za obronę prawa do życia, a w tegorocznych prognozach noblowskich wskazują je zarówno PRIO, jak i Sveen. Są więc przykładem kandydatury, za którą stoi działalność humanitarna i wcześniejsze międzynarodowe wyróżnienie, choć żadna z tych okoliczności nie przesądza decyzji Komitetu.

Szerszy obraz sytuacji przedstawiliśmy w tekście „Największy kryzys humanitarny świata poza agendą”. Rozpatrując możliwy Nobel dla ERR, warto dostrzec znaczenie społeczności, które podtrzymują podstawowe warunki życia, zanim pojawi się realna perspektywa porozumienia pokojowego. Ewentualna nagroda mogłaby zwrócić uwagę także na zdolność zwykłych obywateli do organizowania pomocy tam, gdzie zawiodły instytucje państwa.

6. Komitet Ochrony Dziennikarzy. Prawo do informowania o wojnie

Committee to Protect Journalists, czyli Komitet Ochrony Dziennikarzy, powstał w 1981 roku z inicjatywy amerykańskich korespondentów, którzy postanowili wspierać zagrożonych kolegów. CPJ jest niezależną organizacją pozarządową, dokumentującą represje i przemoc wobec ludzi pracujących w mediach oraz występującą w ich obronie. Jej działalność obejmuje dziennikarzy pracujących w strefach wojennych, państwach autorytarnych i miejscach, gdzie zagrożenie wiąże się z opisywaniem działalności przestępczej.

Organizacja prowadzi badania, interwencje i program pomocy w sytuacjach zagrożenia, a obrona dziennikarzy nie zależy od ich poglądów politycznych. Istotą tego podejścia jest ochrona możliwości wykonywania pracy, dzięki której informacje o przemocy i nadużyciach docierają do opinii publicznej. Związek tej działalności z pokojem można dostrzec również w ograniczaniu warunków, w których przestępstwa mogą pozostać niewidoczne, a sprawcy liczyć na bezkarność.

CPJ pojawia się w tegorocznych wskazaniach PRIO oraz w prognozach Sveena, a historia pokojowego Nobla daje tej kandydaturze czytelny kontekst. W 2021 roku laureatami zostali Maria Ressa i Dmitrij Muratow, wyróżnieni za obronę wolności wypowiedzi jako warunku demokracji i trwałego pokoju. O rosyjskim laureacie pisaliśmy w materiale „Dmitrij Muratow o Rosji i szaleństwie władzy”, do którego warto wrócić przy pytaniu, dlaczego wolne słowo znajduje się w centrum debaty o pokoju.

7. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości. Spory państw przed sądem

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, znany pod skrótem MTS lub angielskim ICJ, jest głównym organem sądowym Organizacji Narodów Zjednoczonych. Został ustanowiony w 1945 roku, rozpoczął działalność w 1946 roku i ma siedzibę w Pałacu Pokoju w Hadze. Jego zadaniem jest rozstrzyganie sporów prawnych przedstawianych przez państwa oraz wydawanie opinii doradczych na wniosek uprawnionych organów i agencji ONZ.

Trybunał składa się z piętnastu sędziów wybieranych na dziewięcioletnie kadencje, a jego działalność należy odróżniać od ścigania konkretnych osób za zbrodnie. Daje państwom możliwość przedstawienia stanowisk i argumentów w ramach procedury prawnej, choć zakres jego działania zależy od reguł jurysdykcji. Ta instytucjonalna droga rozwiązywania sporów jest jednym z powodów, dla których MTS pojawia się w rozważaniach o obronie porządku międzynarodowego.

PRIO wymienia go wspólnie z Międzynarodowym Trybunałem Karnym, a oba sądy wskazują również norwescy historycy cytowani we „Wszystko co Najważniejsze”. Wyróżnienie MTS można by odczytać jako podkreślenie znaczenia rozstrzygania konfliktów przez prawo i procedury, przy zachowaniu świadomości ograniczeń międzynarodowego sądownictwa. Nobel nie nadałby Trybunałowi nowych kompetencji, mógłby jednak zwiększyć zainteresowanie zasadą, że spór państw powinien podlegać ocenie prawnej.

8. Międzynarodowy Trybunał Karny. Odpowiedzialność za najcięższe zbrodnie

Międzynarodowy Trybunał Karny, czyli MTK lub ICC, również ma siedzibę w Hadze, lecz zajmuje się odpowiedzialnością osób za najcięższe zbrodnie. Jego podstawą jest Statut Rzymski, przyjęty w 1998 roku i obowiązujący od 1 lipca 2002 roku, a zakres działania obejmuje ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne oraz, na określonych warunkach, zbrodnię agresji. Trybunał uzupełnia krajowy wymiar sprawiedliwości zgodnie z zasadą komplementarności, a jego jurysdykcja podlega ograniczeniom wynikającym ze statutu.

Jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla polskiego czytelnika są nakazy aresztowania Władimira Putina i Marii Lwowej-Biełowej, wydane 17 marca 2023 roku. Dotyczą one podejrzenia odpowiedzialności za zbrodnie wojenne związane z bezprawną deportacją i przemieszczaniem ukraińskich dzieci, przy czym nakaz aresztowania nie stanowi wyroku skazującego. Ta sprawa łączy kandydaturę MTK z przedstawionymi wcześniej działaniami na rzecz powrotu dzieci oraz z pytaniem o możliwość rozliczenia ich krzywdy.

O związku sprawiedliwości z trwałym pokojem mówiła we „Wszystko co Najważniejsze” Ołeksandra Matwijczuk w rozmowie „Musimy wygrać tę wojnę na poziomie wartości”. Matwijczuk, reprezentująca ukraińskie Centrum Wolności Obywatelskich, wyróżnione pokojowym Noblem w 2022 roku, zwracała uwagę także na luki w międzynarodowej odpowiedzialności za zbrodnię agresji. Wskazanie MTK przez PRIO i historyków pozwala więc rozpatrywać możliwą nagrodę jako wsparcie idei rozliczania zbrodni, przy zachowaniu odrębności między wyróżnieniem instytucji a oceną poszczególnych postępowań.

9. Donald Trump. Prezydent, który zakończył osiem wojen

Donald Trump od lat publicznie zabiega o Pokojową Nagrodę Nobla, przedstawiając swoją dyplomację jako argument za przyznaniem mu wyróżnienia. Prezydent Stanów Zjednoczonych ponownie mówił o tym 7 października 2026 roku, powołując się na zaangażowanie w osiem konfliktów, a jednocześnie przyznając, że nie jest pewien decyzji Norweskiego Komitetu Noblowskiego. Przywódcy Kambodży, Izraela i Pakistanu informowali o zgłoszeniu jego kandydatury.

Argumenty dotyczące jego szans przedstawiliśmy w tekście „Pokojowy Nobel 2026 dla Donalda Trumpa?”. Cytowani w nim norwescy historycy Asle Sveen i Oeivind Stenersen oraz przedstawiciel PRIO Haakon Gjerloew sceptycznie oceniają możliwość nagrodzenia amerykańskiego prezydenta, wskazując na jego politykę zagraniczną i wojnę na Bliskim Wschodzie. Sveen uznaje udział Stanów Zjednoczonych w tej wojnie za zasadniczą przeszkodę, natomiast Stenersen krytycznie ocenia wpływ działań Trumpa na stabilność międzynarodowego porządku. Są to oceny ekspertów, które należy odróżniać od stanowiska samego Komitetu, nieujawniającego przed ogłoszeniem laureata swoich rozstrzygnięć.

Donald Trump pozostaje jednak ważnym punktem odniesienia dla tegorocznej debaty, nawet jeśli przywołani analitycy nie zaliczają go do kandydatów o największych szansach. Gjerloew zwraca uwagę, że polityka amerykańskiego prezydenta może wpływać na znaczenie wyboru innych laureatów, szczególnie instytucji broniących prawa międzynarodowego oraz niezależnego dziennikarstwa. W tym ujęciu ewentualna nagroda dla trybunałów w Hadze czy Komitetu Ochrony Dziennikarzy mogłaby zostać odczytana jako podkreślenie wartości kwestionowanych w bieżących sporach politycznych.

10. Francesca Albanese. Prawa człowieka na terytoriach palestyńskich

Francesca Albanese jest włoskim ekspertem prawa międzynarodowego i od 2022 roku pełni mandat specjalnego sprawozdawcy do spraw sytuacji praw człowieka na terytoriach palestyńskich okupowanych od 1967 roku. Funkcję tę wykonuje w ramach specjalnych procedur Rady Praw Człowieka ONZ, których eksperci działają niezależnie i nie są pracownikami Organizacji. Jej raportów i wystąpień nie należy zatem utożsamiać ze stanowiskiem wszystkich organów ONZ ani z orzeczeniem sądu.

Albanese analizuje sytuację Palestyńczyków w kategoriach praw człowieka i prawa międzynarodowego, a jej raporty dotyczą również działań w Strefie Gazy. Jej nazwisko wymieniają Stenersen i Sveen, zaś Reuters przywołuje je wśród rozważanych przez ekspertów możliwości tegorocznego wyboru. Agencja odnotowuje jednocześnie krytykę jej działalności ze strony Stanów Zjednoczonych i Izraela, dlatego kandydaturę tę należy przedstawiać z uwzględnieniem sporów, które jej towarzyszą.

Argument za takim wyróżnieniem można powiązać z obroną praw ludności cywilnej i znaczenia międzynarodowego nadzoru nad ich przestrzeganiem. Komitet musiałby ocenić zarówno działalność samego eksperta, jak i znaczenie ewentualnej nagrody w warunkach głębokiego konfliktu politycznego.

Od kiedy przyznawana jest Pokojowa Nagroda Nobla i kto ją otrzymywał?

Pokojowa Nagroda Nobla została ustanowiona na podstawie testamentu Alfreda Nobla z 27 listopada 1895 roku, a po raz pierwszy przyznano ją w 1901 roku. Pierwszymi laureatami byli Henri Dunant, związany z narodzinami Czerwonego Krzyża, oraz francuski działacz pokojowy Frédéric Passy. Już ten wybór łączył pomoc ludziom dotkniętym wojną z pracą na rzecz ograniczania konfliktów między państwami.

Testament wskazywał na braterstwo między narodami, ograniczanie lub znoszenie stałych armii oraz organizowanie i wspieranie kongresów pokojowych. Historię późniejszych wyborów można odczytywać jako stopniowe poszerzanie sposobów rozumienia działalności pokojowej, obejmujących również prawa człowieka, pomoc humanitarną i warunki życia społecznego. Dlatego w debacie o Noblu spotykają się dziś tak różne kandydatury jak papież, organizacja pomagająca dzieciom, międzynarodowy sąd i partnerstwo badawcze.

O laureacie decyduje pięcioosobowy Norweski Komitet Noblowski, którego członków wybiera norweski parlament, Storting. Jest to rozwiązanie zapisane w testamencie fundatora, a dokładnego powodu powierzenia tej nagrody Norwegii nie da się ustalić z pewnością. Pokojowy Nobel jest wręczany w Oslo 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla, podczas gdy ceremonie pozostałych nagród odbywają się w Sztokholmie.

Do końca 2025 roku pokojową nagrodę przyznano 106 razy, a w dziewiętnastu latach nie wyłoniono laureata. Oficjalna statystyka obejmuje 112 osób i 31 wyróżnień dla organizacji, przy czym liczba odrębnych nagrodzonych organizacji wynosi 28, ponieważ część otrzymała Nobla więcej niż raz. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża nagrodzono w 1917, 1944 i 1963 roku, a urząd Wysokiego Komisarza ONZ do spraw Uchodźców, UNHCR, w 1954 i 1981 roku.

W historii nagrody ważne miejsce zajmują osoby walczące o wolność i godność człowieka, wśród nich Martin Luther King w 1964 roku, Andriej Sacharow w 1975 roku i Lech Wałęsa w 1983 roku. W 1989 roku laureatem został Dalajlama XIV, a w 1993 roku Nelson Mandela i Frederik Willem de Klerk, wyróżnieni za działania prowadzące do pokojowego zakończenia apartheidu. Z polskiej perspektywy znaczenie ma również Nobel z 1995 roku dla Józefa Rotblata i ruchu Pugwash, związany z ograniczaniem roli broni jądrowej w polityce międzynarodowej.

Kandydatury Leona XIV, Caritasu i sudańskich wolontariuszy warto rozpatrywać także na tle wcześniejszych nagród dla przywódców religijnych i organizacji humanitarnych. W 1979 roku wyróżniono Matkę Teresę, w 1999 roku Lekarzy bez Granic, a w 2020 roku Światowy Program Żywnościowy, WFP. Z kolei Nobel z 2014 roku dla Malali Yousafzai i Kailasha Satyarthiego przypomina, że obrona praw dzieci już wcześniej znalazła się w centrum zainteresowania Komitetu.

Nagrody bywały związane również z konkretnymi porozumieniami i procesami politycznymi, czego przykładem jest wyróżnienie Anwara Sadata i Menachema Begina w 1978 roku. W 1994 roku laureatami zostali Jasir Arafat, Szimon Peres i Icchak Rabin, a w 2009 roku Barack Obama. Te wybory przypominają, że przyznanie nagrody jest oceną podejmowaną w określonym momencie historii i nie stanowi gwarancji późniejszego przebiegu wydarzeń ani trwałości każdego procesu pokojowego.

W 2021 roku wyróżniono Marię Ressę i Dmitrija Muratowa, a w 2022 roku Alesia Bialackiego, rosyjski Memoriał oraz ukraińskie Centrum Wolności Obywatelskich. W 2023 roku nagrodę otrzymała Narges Mohammadi, zaś w 2024 roku japońska organizacja Nihon Hidankyo, zrzeszająca osoby ocalałe z bombardowań atomowych. Laureatem z 2025 roku jest María Corina Machado, wyróżniona za działania na rzecz praw demokratycznych obywateli Wenezueli i pokojowego przejścia od dyktatury do demokracji; historię wcześniejszych wyborów przedstawia także tekst ”Wszystko co Najważniejsze” „Kto dostał Pokojową Nagrodę Nobla?”.

Do najbardziej znanych nieobecnych wśród laureatów należy Mahatma Gandhi, wielokrotnie zgłaszany do nagrody, lecz nigdy nią niewyróżniony.

Jak wybierany jest laureat i kiedy poznamy wynik w 2026 roku?

Nominacje mogą składać osoby należące do określonych kategorii, między innymi parlamentarzyści, członkowie rządów, głowy państw, wcześniejsi laureaci oraz przedstawiciele wskazanych środowisk akademickich. Zasadniczy termin zgłoszeń upływa 31 stycznia, a członkowie Komitetu mogą dodać własne propozycje podczas pierwszego posiedzenia po zamknięciu tej procedury. Samodzielne zgłoszenie własnej kandydatury nie jest rozpatrywane, a nominacja nie oznacza poparcia ani wyróżnienia ze strony Komitetu.

Po rozpatrzeniu zgłoszeń powstaje poufna krótka lista, której kandydatury podlegają dalszym analizom i opiniom doradców. Komitet dąży do jednomyślności, natomiast w razie jej braku może zdecydować zwykłą większością głosów. Oznacza to, że publiczne prognozy mogą pomagać zrozumieć możliwe kierunki wyboru, lecz nie pozwalają odtworzyć rzeczywistego przebiegu narad.

Kiedy zostanie ogłoszony pokojowy Nobel 2026? Konferencja w Norweskim Instytucie Noblowskim w Oslo rozpocznie się w piątek 9 października o godz. 11.00 czasu środkowoeuropejskiego letniego, czyli także o godz. 11.00 w Polsce. Uroczystość wręczenia nagrody odbędzie się 10 grudnia w Oslo. Do chwili ogłoszenia decyzji nazwisko laureata lub nazwy wyróżnionych instytucji pozostają nieznane publicznie.

Ile wynosi Nagroda Nobla w 2026 roku? Fundacja Noblowska podwyższyła jej wartość do 12 milionów koron szwedzkich. Jest to kwota przypisana do nagrody w danej kategorii, a przy wspólnym wyróżnieniu podlega podziałowi zgodnie z decyzją o przyznaniu. Finansowy wymiar wyróżnienia opisuje tekst WcN „Ile jest warta Nagroda Nobla?”.

Tegoroczne wskazania pozwalają zobaczyć kilka różnych odpowiedzi na pytanie, co dzisiaj oznacza praca na rzecz pokoju. W przypadku Leona XIV uwaga skupia się na dialogu i godności człowieka, przy organizacjach humanitarnych na ochronie życia, a przy trybunałach i obrońcach dziennikarzy na prawie oraz możliwości ujawniania i rozliczania przemocy. Dopiero ogłoszenie 9 października pokaże, którą działalność Komitet uznał za wartą wyróżnienia i jak uzasadnił jej znaczenie w 2026 roku.

Sebastian Nizio

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 8 października 2026