„Obywatelka Cepelia” w Muzeum Narodowym w Krakowie

Muzeum Narodowe w Krakowie udostępni zwiedzającym od wystawę „Obywatelka Cepelia”. Jest to – jak podała placówka – pierwsza w Polsce, krytyczna, przekrojowa ekspozycja poświęcona jednej z najbardziej wpływowych instytucji wytwarzającej i dystrybuującej przedmioty artystyczne i dzieła sztuki.

Wystawa „Obywatelka Cepelia” czynna będzie do 21 luteg

– „Obywatelka Cepelia” opowiada nie tylko o naszej historii, ale także o tym, z czego możemy być niezwykle dumni. Pokazuje, że polska tradycja i ludowe wzornictwo od dziesięcioleci inspirują twórców – projektantów mody i designerów. Dziś na nowo odkrywamy piękno polskich tkanin, mebli, ceramiki i wzorów inspirowanych folklorem. To część naszego dziedzictwa, która ponownie może stać się polską wizytówką – powiedziała minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska, obecna na czwartkowej konferencji prasowej poprzedzającej otwarcie wystawy.

Ekspozycja pokazuje, jak funkcjonowała Cepelia – od projektowania i produkcji, przez badania i eksperyment, po system sprzedaży i wystawiennictwa. Zwiedzający zobaczą zarówno wyroby nowoczesne jak i ludowe i retro oraz modę, biżuterię, pamiątkarstwo, plakaty i wydawnictwa. na wystawie znalazły się zarówno unikaty, krótkoseryjne wyroby wybitnych projektantów jak i masowa produkcja codziennego użytku, w tym również przykłady słynnego „cepeliowskiego kiczu”.

Wystawa obrazuje również przykłady współpracy z Cepelią twórców różnych dziedzin, np. twórców tkanin jak Jolanta Owidzka, Wojciech Sadley czy ceramiki, jak Helena i Lech Grześkiewiczowie.

W zamyśle twórców wystawy, „Obywatelka Cepelia” ma zapraszać do refleksji nad tym, jak powstawały przedmioty codziennego użytku w PRL, jaką rolę pełniła estetyka w państwowym systemie kultury oraz w jaki sposób dziedzictwo Cepelii powraca dziś w modzie, działalności projektowej i zbiorowej nostalgii. To opowieść o instytucji, która pozostaje jednym z najważniejszych symboli polskiej kultury materialnej XX wieku.

Jak poinformowali kuratorzy wystawy Piotr Korduba i Anna Wiszniewska, większość eksponatów nigdy wcześniej nie była pokazywana, pochodzą z prywatnych zbiorów lub zostały wydobyte z magazynów różnych muzeów. „Ten ostatni fakt sam w sobie mówi wiele o współczesnym statusie przedmiotów z Cepelii: rozproszonych, nieraz niedocenianych, a zarazem coraz chętniej gromadzonych i odkrywanych na nowo” – zauważyli kuratorzy w opisie ekspozycji.

Cepelia (Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego) przez cztery dekady kształtowała codzienną estetykę Polaków wpływając na wygląd ich mieszkań, stroju, pamiątek, a nawet na zbiorowe wyobrażenia o ludowości i tradycji. Miała – jak podkreślili twórcy ekspozycji – istotne znaczenie dla budowania wizerunku kraju zagranicą. Wystawa prezentuje ten fenomen w szerokiej perspektywie, łącząc konteksty społeczne, projektowe wizualne i ideologiczne.

Wystawa „Obywatelka Cepelia” czynna będzie do 21 lutego w gmachu głównym MNK

PAP/MB