Mateusz M. KRAWCZYK: Fałszywa wiosna

Fałszywa wiosna

Photo of Mateusz M. KRAWCZYK

Mateusz M. KRAWCZYK

Sekretarz redakcji "Wszystko Co Najważniejsze", doktorant w dyscyplinie nauk o polityce i administracji. Absolwent Akademii Młodych Dyplomatów EAD. Stypendysta Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego. Wolontariusz programu MSZ "Wolontariat Polska Pomoc 2019".

Ryc. Fabien Clairefond

zobacz inne teksty Autora

Zapraszam Państwa do osobistej podróży przez najważniejsze wydarzenia minionego tygodnia, łącząc informację i naukę, szukając zrozumienia w rzeczywistości współczesnych, globalnych wyzwań.

Dobrej lektury,
Mateusz Krawczyk

Przegląd tygodnia:

Sri Lanka: ONZ wystosowało apel alarmowy do Sri Lanki, w którym zwróciło się o 47,2 mln USD na walkę z szybko pogarszającym się kryzysem humanitarnym, a Czerwony Krzyż poprosił o ponad 28,5 mln USD. 7 czerwca premier Ranil Wickremesinghe powiedział w parlamencie, że kraj potrzebuje 5 mld USD w ciągu najbliższych 6 miesięcy, aby zaspokoić potrzeby żywnościowe i paliwowe.

Świat: Nowy raport Centrum Rozwoju Globalnego podkreśla, że kraje takie jak Stany Zjednoczone i Chiny nadal będą przyćmiewać kraje o niższych dochodach pod względem emisji dwutlenku węgla. Przewiduje się, że do 2035 r. udział 29 krajów o najniższych dochodach w globalnej emisji wzrośnie z 0,5% do 1%.

Demokratyczna Republika Konga: CODECO, jedna z najbardziej zabójczych grup rebelianckich działających na niestabilnym wschodzie Konga, zakończyła długotrwałe powstanie po rozmowach pokojowych z rządem 6 czerwca. W rozmowach w prowincji Ituri wzięli udział przedstawiciele różnych grup etnicznych, w tym przywódcy mniejszościowej społeczności Lendu, powiązanej z rebeliantami.

Sudan Południowy: Światowy Program Żywnościowy ONZ (WFP) zawiesił część swojej pomocy żywnościowej w Sudanie Południowym z powodu braku funduszy. Decyzja o wstrzymaniu pomocy dotknie prawie jedną trzecią z 6,2 mln osób w Sudanie Południowym, którym WFP planował pomóc w tym roku. Dochodzi do tego w sytuacji, gdy ceny żywności na świecie gwałtownie rosną w związku z wojną rosyjsko-ukraińską, a organizacje humanitarne działające w Afryce muszą radzić sobie z brakiem funduszy.

Indie: Zanieczyszczenie powietrza spowodowane głównie przez spalanie paliw kopalnych skraca średnią długość życia o prawie 10 lat w stolicy Indii, jednym z najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie – wynika z badania przeprowadzonego przez Energy Policy Institute at the University of Chicago (EPIC). Studium wykazało, że choroby płuc i serca wywołane przez tzw. zanieczyszczenie PM2.5 skracają średnią długość życia w indyjskich stanach Uttar Pradesh i Bihar – zamieszkałych przez 300 milionów ludzi – o osiem lat.

Matka karmi swoje dziecko pastą na bazie orzeszków ziemnych w ramach leczenia ciężkiego ostrego niedożywienia w szpitalu wspieranym przez UNICEF w stolicy kraju Dżubie, Sudan Południowy.

Fot: Siegfried Modola / Reuters / Forum

“To wszystko jest złe, z tak wielu różnych powodów”

Rzadko czytamy takie słowa z ust najwyższych urzędników organizacji międzynarodowych. Tym razem Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, Filippo Grandi nie wahał się skrytykować polityki Wielkiej Brytanii dotyczącej procesu przetwarzania wniosków osób ubiegających się o azyl przybywających do Zjednoczonego Królestwa w Rwandzie.

W piątek sędzia Sądu Najwyższego odrzucił tymczasowy nakaz wstrzymania pierwszego lotu, który odbędzie się we wtorek, a w poniedziałek Sąd Apelacyjny podtrzymał tę decyzję. Pełna rozprawa sądowa w sprawie kontrowersyjnej polityki ma się podobno odbyć w przyszłym miesiącu.

Podkreślając, że Wielka Brytania jest sygnatariuszem Konwencji Genewskiej o statusie uchodźców, Wysoki Komisarz stwierdził, że próby “eksportowania” odpowiedzialności, która się z tym wiąże, “są sprzeczne z jakimkolwiek pojęciem odpowiedzialności”.

Przemawiając w Genewie, Wysoki Komisarz odrzucił również twierdzenie rządu brytyjskiego, że celem polityki jest “ratowanie ludzi” przed niebezpiecznymi podróżami łodziami przez kanał La Manche. “To znaczy, ratowanie ludzi przed niebezpiecznymi podróżami jest wspaniałe” – powiedział Grandi – “ale czy to jest właściwy sposób, aby to zrobić? Czy to jest prawdziwa motywacja do zawarcia tej umowy? Nie sądzę”.

Minister Spraw Wewnętrznych Priti Patel i minister Biruta podpisują partnerstwo na rzecz migracji i rozwoju gospodarczego między Wielką Brytanią a Rwandą.

Scedowana odpowiedzialność

W publicznym liście do władz brytyjskich Human Rights Watch uznała tę politykę za “wyraźne uchylenie się Wielkiej Brytanii od międzynarodowych obowiązków i zobowiązań wobec osób ubiegających się o azyl i uchodźców” i argumentowała, że historia łamania praw człowieka w Rwandzie unieważnia brytyjskie roszczenia do zapewnienia azylantom bezpiecznego schronienia.

Prawdopodobny scenariusz w ramach polityki uchodźczej Wielkiej Brytanii przedstawił w mediach społecznościowych prof. Jeff CRISP, wykładowca Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz Associate Fellow w Chatham House.

– 17-letni chłopiec z Erytrei odmawia poboru do wojska
– zostaje aresztowany i torturowany, ale udaje mu się uciec
– jego rodzina płaci przemytnikom za przewiezienie go do Francji
– ma 18 lat, przeprawia się łodzią przez kanał La Manche
– zostaje zatrzymany i deportowany do Rwandy

Polityka Wielkiej Brytanii to tylko kolejny przykład działań państw na Zachodzie i w całej Unii Europejskiej, które wolą zapomnieć o istnieniu uchodźców. Masowe przesiedlenia ludności spowodowane przemocą polityczną i prześladowaniami oraz przedstawianie w telewizji i gazetach uchodźców jako “morza ludzkości” lub „fali” jest coraz bardziej powszechne. Politycy ciągle zadają sobie wiele trudu, aby upewnić się, że osoby ubiegające się o azyl – wynikające z prawa międzynarodowego – go nie otrzymają.

Fałszywa wiosna

Inspiracją dla polityki Wielkiej Brytanii jest Australia. Zatrzymywanie i detencja osób, które szukają ochrony międzynarodowej stanowi modus operandi rządu australijskiego od ponad 30 lat.

Kiedy w 1989 roku 26 Kambodżan przybyło do Australii bez uprzedniego zezwolenia, na łodzi Pender Bay, osoby ubiegające się o azyl spędziły dwa i pół roku w ośrodkach dla imigrantów na przedmieściach Melbourne i Sydney, zanim ich wnioski o przyznanie statusu uchodźcy zostały odrzucone, a oni sami zostali przymusowo repatriowani.

Jak czytamy w Refugee Journeys: Histories of Resettlement, Representation and Resistance przełomowym momentem w historii przymusowej migracji, z którego rząd Wielkiej Brytanii i państwa całego Zachodu czerpią do dzisiaj inspirację był rok 2001.
 Kiedy w sierpniu 2001 roku łódź przewożąca 438 osób ubiegających się o azyl zaczęła tonąć w drodze do Australii, znajdujący się w pobliżu norweski frachtowiec MV Tampa uratował pozostawionych na mieliźnie pasażerów, a tym samym zapobiegł prawdopodobnej katastrofie.

Rząd Johna Howarda zagroził Norwegom, że jeśli spróbują wpłynąć na australijskie terytorium, a konkretnie na Wyspę Bożego Narodzenia, to zostaną postawieni przed sądem i zmuszeni do dokowania w Indonezji. Po wielu dniach dryfowania na morzu impas zakończył się, gdy rząd Nowej Zelandii zgodził się przesiedlić 150 osób ubiegających się o status uchodźcy, podczas gdy wyspiarskie państwo Nauruzatrzymało pozostałych 288 osób w ośrodku dla uchodźców w zamian za australijską pomoc zagraniczną.

Rząd Johna Howarda wykorzystał incydent w Tampie do wprowadzenia reform mających na celu przeniesienie rozpatrywania wniosków o azyl do krajów poza Australią. Co więcej, rząd australijski przekazał zatrzymywanie osób ubiegających się o status uchodźcy dwóm państwom klienckim, z których oba są beneficjentami australijskiej pomocy zagranicznej. Ośrodki dla imigrantów zostały utworzone na wyspie Manus, w Papui Nowej Gwinei i Nauru. Chociaż osoby ubiegające się o azyl były fizycznie przetrzymywane za granicą, zarządzanie ośrodkami i rozpatrywanie wniosków o nadanie statusu uchodźcy pozostawało pod kontrolą państwa australijskiego.

Od 2001 r. tzw. offshore processing i długotrwałe przetrzymywanie osób ubiegających się o azyl jest w dużej mierze modus operandi rządu australijskiego. Savitri Taylor nazwała to zjawisko “fałszywą wiosną”.

Podcast tygodnia

Żyjemy w najbardziej wygodnym ze światów – rozmowa z Beatą PAWLIKOWSKĄ

Gdzie słuchać?
Wszystko co Najważniejsze
YouTube
Anchor
Spotify
Apple Podcasts
Google Podcasts

Dziękuję za lekturę!

By zapisać się newslettera “Wspólny Świat” wystarczy kliknąć w ten [link].  

Z serdecznymi pozdrowieniami,
Mateusz Krawczyk

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 14 czerwca 2022
Siegfried Modola / Reuters / Forum