Chiny na Bliskim Wschodzie. Oman ważnym partnerem Pekinu

Chiny zabiegają o większy wpływ na sprawy Bliskiego Wschodu, od których zależy bezpieczeństwo ich gospodarki. Rozmowy Xi Jinpinga z sułtanem Omanu Hajsamem ibn Tarikiem 2 listopada 2026 roku połączyły apel o przywrócenie bezpiecznej żeglugi przez Ormuz z porozumieniami gospodarczymi. Współpraca z Maskatem pokazuje, jak Pekin próbuje przekładać znaczenie handlowe na pozycję polityczną.

Wizyta sułtana w Pekinie była pierwszą wizytą głowy państwa Omanu w Chinach od nawiązania stosunków dyplomatycznych w 1978 roku. Xi Jinping przekonywał, że Bliski Wschód i region Zatoki nie powinny stawać się terenem rywalizacji mocarstw. Zapewniał również o gotowości współpracy z państwami arabskimi na rzecz pokoju.

Deklaracjom politycznym towarzyszyły rozmowy gospodarcze. Bezpieczeństwo regionu ma dla Chin bezpośrednie znaczenie ekonomiczne, przede wszystkim ze względu na dostawy surowców energetycznych.

Chiny na Bliskim Wschodzie bronią bezpieczeństwa dostaw

.Według amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) Chiny sprowadzały w 2025 roku rekordowe 11,6 mln baryłek ropy dziennie. W drugim kwartale 2026 roku import zmniejszył się do 8,1 mln baryłek dziennie, o 32 proc. wobec poprzedniego kwartału. EIA wiązała spadek z podwyżkami cen po zakłóceniach przepływu przez Ormuz.

Zakłócenia na szlakach energetycznych podnoszą koszty przemysłu, transportu i zaopatrzenia. Utrudniają również planowanie dostaw, a tym samym podejmowanie decyzji o produkcji i inwestycjach. Dla Chin, dysponujących rozbudowanym przemysłem, bezpieczeństwo Zatoki stanowi więc istotny element polityki gospodarczej.

Oman zajmuje w tych kalkulacjach ważne miejsce. Jak podał omański minister handlu, wymiana obu państw osiągnęła w 2025 roku około 9,6 mld riali omańskich, a Chiny odpowiadały za 23,8 proc. całego handlu sułtanatu.

Podczas wizyty podpisano umowę wymiany walut między bankami centralnymi oraz pakiet porozumień obejmujących między innymi sztuczną inteligencję, gospodarkę cyfrową i zastosowania systemu nawigacji BeiDou. Zakres tych ustaleń wskazuje na rozwój współpracy wykraczającej poza dostawy surowców.

Poszerzanie relacji o technologie i finanse może tworzyć długotrwałe powiązania gospodarcze. Wdrażanie systemów cyfrowych wymaga obsługi, wykwalifikowanych pracowników i kolejnych inwestycji, sprzyjając utrzymywaniu kontaktów między przedsiębiorstwami i instytucjami. Wpisuje się to w politykę modernizacji realizowaną przez Xi Jinpinga, w której potencjał przemysłowy i technologiczny wspiera międzynarodowe znaczenie państwa.

Dlaczego Xi Jinping potrzebuje Omanu

Znaczenie sułtanatu wynika zarówno z geografii, jak i z doświadczenia dyplomatycznego. Cieśnina Ormuz leży między Omanem a Iranem i łączy Zatokę Perską z Zatoką Omańską. Bezpieczeństwo tego szlaku dotyczy zatem bezpośredniego sąsiedztwa Omanu. Maskat ma również doświadczenie w pośredniczeniu między stronami regionalnych konfliktów.

Omański minister spraw zagranicznych Badr al-Busaidi przypomniał 26 października w Cambridge, że jego państwo pośredniczyło w rozmowach amerykańsko-irańskich w 2025 i 2026 roku. Opisał także późniejsze konsultacje Omanu z Iranem dotyczące żeglugi przez Ormuz. Wskazywał, że wypracowanie tymczasowych ustaleń nadal napotyka przeszkody polityczne.

Współpraca Chin i Omanu ma już istotny precedens. W marcu 2023 roku Arabia Saudyjska i Iran uzgodniły w Pekinie przywrócenie stosunków dyplomatycznych. We wspólnym oświadczeniu podziękowały również Omanowi i Irakowi za wcześniejsze rundy dialogu, prowadzone w latach 2021–2022.

Chiny mogły wówczas zaprezentować rezultat negocjacji na swoim terytorium, korzystając z wcześniejszych wysiłków dyplomatycznych państw regionu. Dla Pekinu Oman jest więc partnerem dysponującym kontaktami i doświadczeniem potrzebnymi do przygotowania rozmów na najwyższym szczeblu.

Handel ma wzmacniać polityczne znaczenie Pekinu

W oświadczeniu z 2 listopada Chiny i Oman wezwały do przywrócenia normalnej, bezpiecznej żeglugi przez Ormuz. Zaapelowały do USA i Iranu o powrót do czerwcowego memorandum z Islamabadu oraz wznowienie negocjacji prowadzących do całościowego porozumienia, obejmującego kwestię nuklearną.

Skuteczność tego apelu będzie zależała od decyzji uczestników konfliktu. Przywrócenie bezpieczeństwa na morzu wymaga uzgodnienia warunków, które strony będą gotowe realizować i respektować.

Według Reutersa chińskie MSZ zapowiedziało również, że specjalny wysłannik Zhai Jun odwiedzi w listopadzie Iran, Oman i Arabię Saudyjską. Plan podróży wskazuje na zamiar prowadzenia rozmów z kilkoma ważnymi uczestnikami regionalnej polityki. Ich przebieg pokaże, czy wspólne stanowisko Pekinu i Maskatu ułatwi dalsze negocjacje.

Oman ma także własne cele gospodarcze. Podczas rozmów sułtan wskazywał na możliwości łączenia chińskiej inicjatywy Pasa i Szlaku z programem Oman Vision 2040. Wyraził również gotowość zawarcia preferencyjnej umowy handlowej i inwestycyjnej. Dla Maskatu współpraca z Chinami ma wspierać rozwój przemysłu, logistyki i technologii.

Zbliżenie ma też wymiar polityczny. Hajsam ibn Tarik potwierdził poparcie dla zasady jednych Chin, podtrzymując stanowisko w sprawie uznawanej przez Pekin za podstawową dla jego interesów. Rozmowy pokazują, jak rozwojowi współpracy gospodarczej towarzyszy poparcie dyplomatyczne.

Skala chińskiego rynku daje Xi Jinpingowi ważny argument w relacjach z partnerami. Wpływ Pekinu na decyzje dotyczące bezpieczeństwa regionu zależy jednak również od interesów pozostałych państw.

O rezultatach współpracy z Omanem będą świadczyć wyniki misji chińskiego wysłannika, postępy negocjacji oraz rzeczywiste warunki żeglugi przez Ormuz. Dla Xi Jinpinga partnerstwo z Maskatem jest sposobem na połączenie ochrony interesów gospodarczych z umacnianiem pozycji Chin przy stole negocjacyjnym.

MB