Czterokołowe rydwany z epoki żelaza. Unikatowe odkrycie w Wielkiej Brytanii

czterokołowe rydwany z epoki żelaza

W trakcie wykopalisk prowadzonych w miejscowości Melsonby w hrabstwie North Yorkshire w północnej Anglii przez archeologów zostały zidentyfikowane czterokołowe rydwany z epoki żelaza. Są to pierwsze tego typu starożytne pojazdy bojowe jakie zostały do tej pory odkryte w Wielkiej Brytanii.

Czterokołowe rydwany z epoki żelaza

.W północnej Anglii zostało dokonane niezwykłe odkrycie z czasów epoki żelaza, jakimi okazały się  dwa czterokołowe rydwany z epoki żelaza. Jest to unikatowe i jedyne w swoim rodzaju znalezisko, ponieważ do tej pory archeolodzy odnajdywali na Wyspach Brytyjskich wyłącznie dwukołowe rydwany. Te starożytne pojazdy, które były wykorzystywane w bitwach, rozmaitych starciach, najczęściej były identyfikowane w miejscach pochówku pochodzących z okresu od V do II wieku p.n.e. Tym samym jak stwierdzili eksperci, odkrycie dokonane w Melsonby ma przełomowy charakter, ponieważ zmieni ona to w jaki sposób jest opisywana historia celtyckiej Brytanii.

Fot. Antiquity 2026/Adams S.

.Oprócz samych dwóch czterokołowych rydwanów naukowcy natrafili również na 950 pozostałości oraz fragmentów 300 rozmaitych artefaktów i przedmiotów. Pośród tego wyjątkowego zbioru zabytków, jakie zostały pochowane na terenie miejscowości Melsonby w okresie lat od 100 r. p.n.e. do 70 r. n.e., znalazły się chociażby uprzęże do koni, elementy składowe czterokołowych rydwanów, broń, czy naczynia ceremonialne. To niezwykle bogate odkrycie archeologiczne zostało dokonane w odległości zaledwie jednego kilometra od stanowiska archeologicznego  Stanwick. W starożytności przed rzymskim podbojem Brytanii znajdował się tam dobrze ufortyfikowany kompleks grodowy celtyckiego plemienia Brigantesów.

Fot. Antiquity 2026/Adams S.

.Chociaż czterokołowe rydwany nie były czymś rzadkim w starożytnym świecie i ich przykłady są znane z wielu stanowisk archeologicznych to aż do tej pory nie natrafiono na żadne znaleziska archeologiczne potwierdzające, iż tego typu wozy bojowe były obecne również na Wyspach Brytyjskich. Odkrycie z Melsonby ma tym samym wyjątkowy i unikatowy charakter. W przekonaniu archeologów czterokołowe wozy bojowe mogły trafić do Wielkiej Brytanii za sprawą Rzymian. Zaskakujący skarb został odkopany na działce rolnej.

„Odkryte rydwany mogą poszerzyć naszą wiedzę nie tylko na temat różnorodnych form transportu kołowego w starożytnej Brytanii, ale także pozwolić nam lepiej zrozumieć to w jaki sposób w tym społeczeństwie eksponowano bogactwo, wysoki status społeczny oraz to jak prezentowały się praktyki pogrzebowe” – napisali eksperci w badaniu na temat znalezisk pochodzących z epoki żelaza, jakie zostały odkopane w miejscowości Melsonby.

Marcin Jarzębski

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 27 marca 2026
Fot. Antiquity 2026/Adams S.