Czym jest łapanka Vel d’Hiv w historii Francji?

We Francji upamiętniono ofiary Holokaustu podczas 84. rocznicy łapanki Vel d’Hiv z 1942 roku. W okupowanym Paryżu policja kolaborująca z Niemcami hitlerowskimi schwytała wówczas ok. 13 tys. Żydów ze stolicy i okolic, których następnie wywieziono do obozów zagłady.

Pierwszym prezydentem Francji, który uznał odpowiedzialność państwa reżimu Vichy za łapankę Vel d’Hiv, był Jacques Chirac

.Obchody rocznicy tej tragedii rozpoczęły się 16 lipca 2026 r. i trwały w weekend w Paryżu i innych miastach. W Le Mans w północno-zachodniej Francji w uroczystości uczestniczył Joseph Weisman, który w lipcu 1942 roku został aresztowany wraz z rodziną. Jego rodzeństwo i rodzice później zginęli. – Gdy miałem 11 lat, byłem skazany na śmierć. Dziś mam 95 lat i wciąż jestem tutaj – powiedział w wystąpieniu. Przypomniał, że w łapance w lipcu 1942 roku aresztowano 1451 dzieci.

Nazwa „Vel’ d’Hiv” pochodzi od nazwy Velodrome d’Hiver, czyli „zimowy tor kolarski”. To właśnie na teren tego nieistniejącego już welodromu w Paryżu policja zapędziła ludzi schwytanych w dniach 16-17 lipca 1942 roku. W ciągu dwóch dni aresztowano ponad 13 tys. osób: ok. 9 tys. dorosłych z ok. 4 tys. dzieci. Nigdzie indziej w Europie Zachodniej nie przeprowadzono operacji na taką skalę. Deportacje schwytanych do obozów zagłady rozpoczęły się 19 lipca 1942 r.

Pierwszym prezydentem Francji, który uznał odpowiedzialność państwa francuskiego (reżimu Vichy) za łapankę Vel d’Hiv, był Jacques Chirac. Od 1993 roku 16 lipca obchodzony jest we Francji jako dzień pamięci o ofiarach zbrodni rasistowskich i antysemickich popełnionych przez reżim Vichy. Upamiętniani są także Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. W bieżącym roku obchody zorganizowano w niedzielę, ponieważ 16 lipca wypadał w tygodniu.

Przed tegorocznymi obchodami w 12. dzielnicy Paryża zniszczona została tablica upamiętniająca dwoje Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – małżeństwo, które podczas łapanki Vel d’Hiv ukryło swego sąsiada, 13-letniego chłopca. O zniszczeniu tablicy poinformował mer Paryża Emmanuel Gregoire, zapewniając o swym wsparciu dla społeczności żydowskiej.

PAP/MB