Liopleurodon był znacznie mniejszy, niż sądzono. Nowe badanie zmienia obraz jednego z najbardziej znanych jurajskich drapieżników

Liopleurodon nie osiągał 25 metrów długości, jak przez lata zakładano. Nowe badanie wskazuje, że ten potężny jurajski gad mierzył nieco ponad 8 metrów, ale wyróżniał się wyjątkowo dużą czaszką stanowiącą około jednej czwartej długości jego ciała.

Nowe ustalenia dotyczące Liopleurodona

.Od dawna Liopleurodon był uważany za jednego z najbardziej rozpoznawalnych prehistorycznych morskich drapieżników. Przez lata sądzono, że osiągał nawet 25 metrów długości, przez co poniekąd stał się symbolem wielkich gadów, które panowały w jurajskich wodach.

Jednak w ramach nowego badania naukowcy z University of Portsmouth wykazali, że Liopleurodon był mniejszy, niż dotychczas uważano, choć wciąż pozostawał jednym z najpotężniejszych drapieżników swoich czasów. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Journal of Vertebrate Paleontology”.

Paleontolodzy ponownie przeanalizowali każdy znany okaz Liopleurodon ferox, łącząc dowody pochodzące z niemal kompletnej czaszki oraz dwóch wyjątkowo dobrze zachowanych szkieletów nieobejmujących głów. Badanie pozwoliło na opracowanie najdokładniejszej jak dotąd rekonstrukcji proporcji tego zwierzęcia i rozstrzygnęło wieloletnią niepewność dotyczącą jego rzeczywistych rozmiarów. Chociaż gad był mniejszy, niż sugerowały poprzednie wyliczenia, nadal był dominującym drapieżnikiem w jurajskich morzach.

Rozmiary prehistorycznego drapieżnika

.Analiza wskazała, że Liopleurodon ferox osiągał maksymalną długość nieco ponad 8 metrów, czyli znacznie mniej niż szacunki wynoszące 18–25 metrów, które funkcjonowały przez dziesięciolecia. Większe wartości opierały się na pojedynczych, ogromnych fragmentach skamieniałości, których nie można z całą pewnością przypisać przedstawicielom tego gatunku.

Nowe badanie pokazuje również, że Liopleurodon miał wyjątkowo dużą czaszkę, stanowiącą około jednej czwartej całkowitej długości jego ciała. Proporcja ta jest większa niż u innych pliozaurów z tego samego ekosystemu, co sugeruje, że był zdolny do polowania na wyjątkowo duże zdobycze, mimo zweryfikowanych rozmiarów ciała.

Historia odkrycia i badań

.Gatunek ten został po raz pierwszy opisany w XIX wieku na podstawie pojedynczego dużego zęba odkrytego w pobliżu Boulogne-sur-Mer w północnej Francji przez paleontologa Henri Émile’a Sauvage’a, który nadał mu nazwę Liopleurodon ferox, oznaczającą „żarłoczny ząb o gładkich bokach”.

Liopleurodon przez większą część XX wieku cieszył się stosunkowo niewielkim zainteresowaniem naukowców, które wzrosło po premierze serialu BBC „Wędrówki z dinozaurami” w 1999 roku, w którym drapieżnik został przedstawiony jako olbrzym mierzący 25 metrów. Szacunki te odzwierciedlały ówczesny stan wiedzy oraz pewien stopień uzasadnionych naukowo spekulacji.

Znaczenie nowych ustaleń

.Nowa, zrewidowana rekonstrukcja przedstawia wyraźniejszy obraz tego jednego z najgroźniejszych drapieżników jury. Badania potwierdzają, że był największym kręgowcem wodnym odnalezionym w formacji skalnej Oxford Clay, bogatej w prehistoryczne skamieniałości, i zajmował szczyt łańcucha pokarmowego około 165 milionów lat temu.

Paleontolodzy wskazują, że poprawiony model budowy ciała pozwolił na zastosowanie zrewidowanych proporcji do innych olbrzymich jurajskich pliozaurów. Badacze sugerują, że niektóre blisko spokrewnione gatunki, w tym późniejsi przedstawiciele tej grupy, osiągały około 12 metrów długości. Wskazuje to, że te prehistoryczne gady wyewoluowały większe rozmiary w środkowej jurze i że dominowały one w oceanach przez około 80 milionów lat, zanim zostały zastąpione przez mozazaury w późnej kredzie.

Emil Gołoś