Małopolska Noc Naukowców 2026 [Program]
Najpierw coś przyciąga uwagę, potem pojawia się pytanie: jak to działa – w 2026 roku organizatorzy Małopolskiej Nocy Naukowców zapraszają na podróż od zachwytu do zrozumienia. Jubileuszowa, dwudziesta edycja tej imprezy odbędzie się 25 września pod hasłem: „From Wow! to Why?”.
Naukowa noc w całej Małopolsce
Drzwi swoich laboratoriów, pracowni i siedzib otworzą m.in. małopolskie uczelnie wyższe, instytuty naukowe, szkoły, biblioteki, muzea – od Chrzanowa po Tarnów oraz od Krakowa po Zakopane i Nowy Sącz. Po raz pierwszy koordynatorem wydarzenia jest Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon.
W Cogiteonie już od godz. 17 uczestnicy będą mogli brać udział w warsztatach w przestrzeniach laboratoriów i pracowni. Jak podali organizatorzy, każda przestrzeń została powiązana z postacią kobiety, której praca przyczyniła się do rozwoju nauki, sztuki lub technologii, m.in. Stefanii Dretler-Flin, zajmującej się grafiką i rzeźbą; Amalii Krieger, związanej z fotografią; Laury Kaufman, zajmującej się biologią i zootechniką; noblistki Marii Skłodowskiej-Curie oraz Heleny Donhaiser-Sikorskiej, związanej z medycyną. Kobietom w nauce będą też poświęcone panele m.in. na temat barier, z jakimi kobiety mierzyły się przed laty, ale też na temat współczesnych wyzwań.
Widowiska, światło i naukowe eksperymenty
Oficjalna inauguracja jubileuszowej Nocy w Cogiteonie odbędzie się o godzinie 19. Po części wręczenia nagród laureatom konkursu plastycznego dla dzieci i młodzieży publiczność zobaczy pierwszą część multimedialnego widowiska „Perfecta Imperfectio”, inspirowanego twórczością Dobiesława Gały, oraz fragment spektaklu „Układ scalony” Teatru im. Juliusza Słowackiego.
Po spektaklu zaplanowano pokaz „From Wow! to Why? – Odkrywamy tajemnice światła”. Jak zapowiedzieli organizatorzy, jest to propozycja dla tych, którzy chcą zobaczyć widowiskowe doświadczenia, ale nie zatrzymać się wyłącznie na efekcie.
Ponadto podczas Nocy będzie można również zwiedzić wystawę stałą „Człowiek i jego marzenia”, a dla najmłodszych przygotowano zajęcia „Śladami leśnych mieszkańców”. Osobną częścią programu będzie Strefa Emocji, czyli przestrzeń projekcyjna Cogiteonu. Najpierw publiczność zobaczy pokaz „Arrasy Wawelskie”, później przyjdzie czas na premierowy pokaz immersyjny „Niemożliwe Planety”, inspirowany twórczością Dobiesława Gały.
Astronomia zakończy wieczór w Cogiteonie
Wieczór zakończy się przed budynkiem Cogiteonu, gdzie o godz. 21 zabrzmią „Kołysanki Kopernika” – projekt Fundacji Instytut Art Intelligence, łączący muzykę, naukę i astronomię. Postać Mikołaja Kopernika pozostaje jednym z najważniejszych symboli przełomu w historii astronomii i nauki.
W programie pojawi się także kompozycja „Ignis”, inspirowana polską misją na Międzynarodową Stację Kosmiczną z udziałem Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego.
Tysiące uczestników i setki wydarzeń
Warsztaty, pokazy, eksperymenty, wykłady oraz wiele innych aktywności odbędą się w miastach w całym województwie. Jak wynika z informacji na stronie, najwięcej propozycji obejmuje dziedziny nauk ścisłych, później nauk przyrodniczych, humanistycznych, a także Art&Science. Na część z nich wymagana jest wcześniejsza rejestracja.
Jak czytamy na stronie wydarzenia, w przygotowanie i organizację wydarzeń co roku zaangażowanych jest ok. 2 tys. naukowców, studentów i pracowników małopolskich instytucji. W 2025 r. w Małopolskiej Nocy Naukowców wzięło udział ok. 65 tys. osób.
PAP/MJ
