Skąd pochodzi międzygwiezdna kometa 3I/Atlas? Mogła przybyć z zimnych zakątków galaktyki

Międzygwiezdna kometa 3I/Atlas, która odwiedziła Układ Słoneczny, prawdopodobnie pochodzi z wyjątkowo zimnego i odizolowanego regionu galaktyki. Astronomowie wskazują, że obiekt może mieć nawet 11 miliardów lat i być starszy od Słońca.

Skąd przybyła międzygwiezdna kometa 3I/Atlas?

W ramach nowego badania naukowcy z University of Michigan odkryli, że międzygwiazdowa kometa 3I/Atlas, która w zeszłym roku przybyła do naszego kosmicznego sąsiedztwa, prawdopodobnie pochodziła z zimnego, odizolowanego zakątka galaktyki, który nie zdążył jeszcze uformować własnego układu planetarnego. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Nature Astronomy.

Kometa 3I/Atlas jest dopiero trzecim potwierdzonym międzygwiezdnym obiektem, który przybył do Układu Słonecznego, i możliwe, że także najstarszym. Naukowcy szacują, że może mieć nawet 11 miliardów lat, czyli ponad dwa razy więcej niż Słońce.

W nowym badaniu astronomowie wykorzystali obserwatorium ALMA, znajdujące się na pustyni Atakama w Chile, do zbadania komety jesienią 2025 roku. Ta tajemnicza lodowa kula została odkryta na tyle wcześnie, że możliwe było skierowanie ku niej wielu teleskopów kosmicznych, gdy przelatywała obok Marsa w październiku i osiągnęła największe zbliżenie do Ziemi w grudniu. Obecnie znajduje się już daleko za orbitą Jowisza i opuszcza nasz Układ Słoneczny na zawsze.

3I/Atlas prawdopodobnie powstała w bardzo zimnym regionie galaktyki

Badaczom udało się wykryć wyjątkowo wysokie ilości deuteru, czyli ciężkiego wodoru, w wodzie obecnej na komecie. Sugeruje to, że obiekt powstał w miejscu znacznie chłodniejszym niż nasze własne kosmiczne sąsiedztwo, zapewne jeszcze zanim uformowała się gwiazda układu planetarnego, do którego należał.

Jak wskazują astronomowie, dawno temu, podczas formowania się Słońca, mogło ono być otoczone innymi nowo narodzonymi gwiazdami, natomiast gwiazda macierzysta tej komety najprawdopodobniej była bardziej samotna, przez co panujące wokół niej warunki były znacznie chłodniejsze.

Dokładne miejsce pochodzenia komety nadal jednak pozostaje nieznane. Obserwacje wykonane za pomocą Kosmiczny Teleskop Hubble’a wskazują, że porusza się ona z prędkością 220 tys. kilometrów na godzinę.

Obiekty międzygwiezdne pomagają badać początki Wszechświata

„Każda informacja dotycząca obiektów międzygwiezdnych może pomóc nam dowiedzieć się więcej o tym, w jakich warunkach formowały się planety we wczesnych dziejach Wszechświata” – twierdzi Teresa Paneque-Carreno z University of Michigan.

Pierwszy znany obiekt międzygwiezdny, który zawędrował do naszego kosmicznego sąsiedztwa – Oumuamua – został odkryty w 2017 roku. Kometa 2I/Borisov pojawiła się później, w 2019 roku. 3I/Atlas był trzecim dotychczas zaobserwowanym obiektem tego rodzaju.

Emil Gołoś