Nowe mocarstwa świata po 2030 roku

Przez większą część ostatnich dwóch stuleci globalna polityka była historią kilku wielkich potęg. Najpierw europejskie imperia, później Stany Zjednoczone i Związek Sowiecki, a następnie świat zdominowany przez amerykańską przewagę gospodarczą, militarną i technologiczną. Jednak XXI wiek coraz wyraźniej pokazuje, że przyszłość nie będzie należała wyłącznie do dotychczasowych liderów.

.Nowe mocarstwa nie muszą przypominać dawnych imperiów. Ich siła może opierać się na demografii, technologii, energii, położeniu geograficznym lub zdolności do prowadzenia niezależnej polityki pomiędzy największymi blokami świata. Właśnie dlatego coraz częściej obok rządzących światem liderów Stanów Zjednoczonych i Chin pojawiają się nowe nazwiska z takich krajów, jak Indie, Arabia Saudyjska, Turcja, Indonezja, Nigeria czy Brazylia.

XXI wiek nie będzie światem dwóch mocarstw

Jeszcze kilka lat temu dominowała narracja o nieuchronnym starciu Stanów Zjednoczonych i Chin. Coraz więcej wskazuje jednak na to, że przyszły układ świata będzie znacznie bardziej złożony. Obok dwóch największych graczy pojawia się grupa państw, które nie chcą być częścią żadnego bloku i próbują budować własne centra siły.

To właśnie zjawisko sprawia, że świat staje się coraz bardziej wielobiegunowy. Państwa średniej wielkości nie są już jedynie przedmiotem rywalizacji mocarstw. Coraz częściej same zaczynają wpływać na globalne procesy polityczne, gospodarcze i technologiczne.

Prof. Andrew A. MICHTA wielokrotnie zwracał uwagę na łamach „Wszystko co Najważniejsze”, że świat po zimnej wojnie przestaje istnieć, a jego miejsce zajmuje znacznie bardziej skomplikowany system rywalizujących centrów siły.

Indie chcą zostać jednym z filarów nowego świata

Spośród wszystkich nowych graczy największe możliwości posiadają dziś Indie. Są najludniejszym państwem świata, dysponują ogromnym rynkiem wewnętrznym, szybko rozwijającym się sektorem technologicznym i coraz większym znaczeniem geopolitycznym.

Były ambasador RP w Indiach Tomasz ŁUKASZUK pisał na łamach „Wszystko co Najważniejsze”, że Indie mogą stać się jednym z najważniejszych beneficjentów świata wielobiegunowego. Ich siła wynika nie tylko z gospodarki i demografii, ale również ze zdolności prowadzenia samodzielnej polityki pomiędzy Waszyngtonem, Pekinem i Moskwą.

To właśnie Indie wydają się dziś najbardziej prawdopodobnym kandydatem do grona głównych architektów świata po 2030 roku.

Arabia Saudyjska i Turcja budują własne strefy wpływów

Jeszcze niedawno Arabia Saudyjska była postrzegana głównie jako eksporter ropy naftowej. Dziś państwo kierowane przez Mohammeda bin Salmana inwestuje gigantyczne środki w technologie, sztuczną inteligencję, energetykę i infrastrukturę przyszłości.

Jednocześnie Arabia Saudyjska próbuje odgrywać coraz większą rolę polityczną pomiędzy Stanami Zjednoczonymi, Chinami i światem arabskim.

Podobną strategię realizuje Turcja pod przywództwem Recepa Tayyipa Erdoğana. Ankara pozostaje członkiem NATO, ale prowadzi jednocześnie własną politykę regionalną na Bliskim Wschodzie, Kaukazie, w Afryce i Azji Centralnej.

Indonezja i Nigeria mogą zaskoczyć świat

Największe zmiany XXI wieku mogą jednak nadejść z miejsc, które dziś pozostają poza głównym zainteresowaniem europejskich mediów.

Indonezja Prabowo Subianto już dziś należy do największych gospodarek świata i posiada jedną z najliczniejszych populacji na planecie. Jej położenie na przecięciu najważniejszych szlaków handlowych Azji daje jej wyjątkowe znaczenie strategiczne.

Podobnie Nigeria może w ciągu najbliższych dekad stać się jednym z najważniejszych państw Afryki. To właśnie tam koncentruje się część przyszłego wzrostu demograficznego świata. Jeśli rozwój gospodarczy nadąży za wzrostem liczby ludności, Nigeria może stać się jednym z nowych centrów siły globalnego Południa.

Brazylia nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa

W dyskusji o nowych mocarstwach często pomija się Brazylię. Tymczasem pozostaje ona największą gospodarką Ameryki Łacińskiej, dysponuje ogromnymi zasobami naturalnymi i posiada potencjał, który przy odpowiedniej strategii może uczynić ją jednym z najważniejszych państw świata.

Pod rządami Lula da Silva Brazylia próbuje odzyskiwać wpływy dyplomatyczne i odgrywać coraz większą rolę w świecie rozwijającym się.

W dłuższej perspektywie to właśnie państwa takie jak Brazylia mogą decydować o tym, jak będzie wyglądał nowy układ sił pomiędzy Zachodem, Chinami i Globalnym Południem.

Nowa mapa świata będzie bardziej złożona

Największym błędem byłoby zakładanie, że przyszłość należy wyłącznie do Stanów Zjednoczonych lub Chin. Coraz więcej wskazuje na to, że świat po 2030 roku będzie przypominał sieć wielu konkurujących i współpracujących ze sobą centrów siły.

Indie, Arabia Saudyjska, Turcja, Indonezja, Nigeria i Brazylia nie zastąpią istniejących mocarstw. Mogą jednak sprawić, że świat stanie się znacznie bardziej wielobiegunowy niż kiedykolwiek od zakończenia zimnej wojny.

To właśnie dlatego pytanie o nowe mocarstwa świata nie jest już dziś geopolityczną ciekawostką. Jest jednym z najważniejszych pytań o przyszłość XXI wieku.

Sebastian Nizio