Vincent van Gogh w Muzeum Narodowym w Krakowie

W Galerii Sztuki Europejskiej Muzeum Narodowego w Krakowie przez rok będzie można oglądać płótno „Wiejskie chaty pośród drzew” Vincenta van Gogha, należące do Kolekcji im. Jana Pawła II w Warszawie. Pejzaż jest jedynym w polskich zbiorach obrazem holenderskiego mistrza.

Vincent van Gogh w Muzeum Narodowym w Krakowie

.W dniu 2 lutego 2026 r. muzeum poinformowało, że obraz trafił już do galerii w Gmachu Głównym MNK i pozostanie tam do końca 2026 roku. Płótno zostało wypożyczone z Kolekcji im. Jana Pawła należącej do Archidiecezji Warszawskiej.

Obraz jest jednym pierwszych olejnych pejzaży Vincenta van Gogha. Artysta namalował „Wiejskie chaty pośród drzew” w 1883 roku, około pięć lat przed swoimi najsłynniejszymi dziełami, takimi jak „Słoneczniki” czy „Pokój w Arles”. Kurator Galerii Sztuki Europejskiej w MNK wskazał, że obraz ukazujący skromną zabudowę wiejską wtopioną w gęstą masę drzew znacznie różni się od późniejszych, popularnych prac.

„Prostota kompozycji, oszczędność środków formalnych oraz ciemna, stonowana paleta barw wpisują dzieło w estetykę realizmu i pozostają w wyraźnym kontraście wobec późniejszego, paryskiego okresu twórczości artysty, naznaczonego intensywną kolorystyką i doświadczeniem impresjonizmu” – zwrócił uwagę Miłosz Kargol, cytowany w komunikacie muzeum.

Potwierdzone autorstwo obrazu

.Według informacji przekazanych przez MNK, dzieło znalazło się w polskich zbiorach w latach 80. XX wieku. Od tej pory pozostaje własnością Archidiecezji Warszawskiej, a od 2020 roku znajduje się w depozycie Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie. Wcześniej obraz był częścią kolekcji prywatnych w Belgii i Szwajcarii.

W 2021 roku eksperci z Laboratorium Analiz i Nieniszczących Badań Obiektów Zabytkowych (LANBOZ), oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie oraz amsterdamskiego Van Gogh Museum potwierdzili autorstwo obrazu. Dzięki specjalistycznym badaniom udało się też ustalić, jak krok po kroku powstawało dzieło.

Galeria Sztuki Europejskiej została otwarta w Muzeum Narodowym w Krakowie na początku grudnia 2025 r. Na wystawie stałej zwiedzający mogą oglądać ponad 120 dzieł powstałych od XIII do XX wieku. Są wśród nich obrazy Paola Veneziana, Lorenza Lotta, Lavinii Fontany, Pietera Brueghela młodszego, Lucasa Cranacha młodszego, Luki Giordana, Mattii Pretiego, Elisabeth Vigée-Lebrun i Maurice’a de Vlamincka.

Malarstwo i jego ogrom środków ekspresji

.Na temat malarstwa i jego różnych tradycji, technicznych specyfikacji, na łamach “Wszystko Co Najważniejsze” pisze prof. Łukasz HUCULAK w tekście “Malarstwo. Wszędzie malarstwo“.

“Nie jest to rozrywka łatwa. Malarstwo współczesne wielu kojarzy się ze zjawiskami o stuletniej tradycji: z kubizmem, abstrakcją, surrealizmem itd. Tymczasem artyści, nie unikając najróżniejszych eksperymentów, poszukują nowych kierunków i inspiracji, tak w odleglejszej przeszłości, jak i najbardziej utopijnej przyszłości. I choć naiwnością byłoby liczyć na masowe zapotrzebowanie na tę formę kultury, są przypadki, które dowodzą, że nie należy wcale godzić się z elitarnością ograniczoną do wybranych grup społecznych”.

“Gatunkowe podziały, sunące wzdłuż technicznej specyfikacji: malarstwo, rzeźba, rysunek, tak ważne jeszcze w XIX wieku, zaczęły tracić na znaczeniu już w wieku XX, a we współczesnej praktyce artystycznej i wystawienniczej uległy niemal całkowitemu zatarciu. Słusznie, bo nie o technikalia, czyli użyte środki, tu chodzi, ale o cel – estetyczne ekstazy i intelektualne olśnienia”.

.”Technika nie stawia już dziś poważniejszych wyzwań. Owszem, maluje się nadal, lecz coraz śmielej żonglując mediami. Coraz więcej twórców konstruuje swoje pokazy, odnosząc się do tytułowych zagadnień zarówno na płaszczyźnie, jak i w trójwymiarze, nierzadko także przy użyciu elektroniki i instalacji multimedialnych. Wszystko, co dziś mamy w ramach sztuk wizualnych zaszeregowane wedle użytego warsztatu, w samych początkach sztuki, kiedy była ona rytuałem lub wywodzącym się z rytuału spektaklem, stanowiło służący scenicznej ekspresji rekwizyt: maski prehistorycznych szamanów, świątynna architektura, iluzjonistyczna skenografia antycznej Grecji” – pisze prof. Łukasz HUCULAK.

PAP/MJ