Prof. Claude HURIET: Jeszcze jeden wynalazek Marii Curie-Skłodowskiej: Model Curie Prof. Claude HURIET: Jeszcze jeden wynalazek Marii Curie-Skłodowskiej: Model Curie

Jeszcze jeden wynalazek Marii Curie-Skłodowskiej

Prof. Claude HURIET

Naukowiec i polityk francuski. Życie zawodowe poświęcił walce z rakiem oraz prawnym regulacjom kwestii bioetycznych. W latach 2001-2013 prezydent a obecnie honorowy dyrektor Instytutu Curie. W latach 1983-2001 senator (UDF). Członek honoris causa Akademii Medycyny w Paryżu. Kawaler Legii Honorowej.

zobacz inne teksty Autora

„Model Curie” można zdefiniować jako ciągłość między badaniami naukowymi a ich zastosowaniem w medycynie. Model ten zakłada zbliżenie między naukowcami, lekarzami i pacjentami – pisze prof. Claude HURLET

.6 grudnia 2001 roku wszedłem jako dyrektor do Instytutu Curie, mieszczącego się przy rue d’Ulm w Paryżu. Spędziłem tam dwanaście najbardziej pasjonujących i owocnych lat mojego życia…

Już od wejścia oczarował mnie portret Marii Curie, autorstwa fotografa Henriego Manuela. Maria ma na nim przenikliwe spojrzenie, a jej mroczne i smutne oczy wydawały się bacznie przyglądać nowoprzybyłemu.

Nastąpiło u mnie wtedy coś, co mogę nazwać „niewypowiedzianym zobowiązaniem” wobec tej kobiety, która 150 lat po swoich narodzinach wciąż jawi się jako zupełnie wyjątkowa postać w historii nauki.

Maria Curie-Skłodowska powiedziała, niedługo przed śmiercią: „Los Instytutu Radowego, gdy mnie już nie będzie, niepokoi mnie”, i wcale nie dodawało mi to pewności siebie!

Zastanawiając się nad sposobem, w jaki przyjdzie mi urzeczywistniać w mojej pracy „model Curie”, postanowiłem lepiej poznać tę nieśmiertelną postać.

Biografia napisana przez jej córkę Ewę (tytuł polski Maria Curie) „humanizuje” Marię Curie-Skłodowską. Odkrywamy różne momenty z jej młodości: zabawy karnawałowe, szalone kuligi, radosne dni w Zwoli, ale także przygnębiającą żałobę, momenty nostalgii i zwątpienia. W wieku 22 lat Maria pisze do Józefa, swojego brata: „Straciłam nadzieję, że zostanę kimś w życiu, całą moją ambicję przenoszę teraz na Bronię i na Ciebie”. Ale jakaż to była ambicja: „Tak niewiele by mi wystarczyło, żeby być spełnioną: chciałabym jedynie odnieść wrażenie, że jestem użyteczna”!

„Humanizowanie” Marii Curie to po prostu ukazanie jej potrzeby kochania i bycia kochaną. Świadczy o tym nie tylko głębokie uczucie łączące ją z rodziną, ale choćby te kilka jakże czułych słów, zapisanych parę dni po tragicznej śmierci Piotra. „Piotrze, mój Piotrze, leżysz tu spokojnie niczym biedny ranny, który odpoczywa, drzemiąc z obandażowaną głową. Twoja twarz jest wciąż jeszcze łagodna i spokojna. To nadal jesteś Ty, pogrążony w sennym marzeniu, z którego nie możesz się wyrwać”.

Teraz rozumiem lepiej to spojrzenie Marii Curie uchwycone na wieki przez Henriego Manuela!

„Model Curie” można zdefiniować jako ciągłość między badaniami naukowymi a ich zastosowaniem w medycynie. Model ten zakłada zbliżenie między naukowcami, lekarzami i pacjentami.

Wszystko zaczęło się w 1909 roku. Instytut Pasteura, który przeznaczył na ten cel część spuścizny Ifla-Osiris (w wysokości… 35 milionów franków w złocie) oraz paryski uniwersytet postanowili powołać do życia „instytut radowy”. Powstał on dopiero w lipcu 1914 roku. Składał się z dwóch budynków, przedzielonych, zgodnie z wolą Marii Curie, ogrodem, obsadzonym platanami, lipami i różami. Powstał również dodatkowy pawilon, w którym przygotowywano materiały promieniotwórcze. Pierwszy z budynków – Pawilon Curie – został przeznaczony do badań nad promieniotwórczością. Kierowała nim Maria Curie. Drugi pawilon – pawilon Pasteura – dedykowany był leczeniu raka poprzez promieniowanie. Kierował nim profesor Claudius Rigaud z Instytutu Pasteura.

Projekty zrealizowane w ciągu ostatnich lat w Instytucie Curie wpisują się w „model Curie”. Badania naukowe koncentrują się na biologii rozwoju oraz na wykorzystaniu rezultatów tych badań w medycynie i nowoczesnych terapiach.

U podstaw projektu leży proste i logiczne założenie: aby móc eksplorować nowe sposoby leczenia raka, konieczne jest poznanie prawidłowego rozwoju komórkowego. Pozwoli to na zrozumienie nieprawidłowości o charakterze patologicznym, a w szczególności namnażanie się komórek i przekształcanie w komórki rakowe.
Badania nad działaniem genów oraz ich funkcjami w skali organizmu, dążące do znalezienia „brakującego ogniwa”, wpisują się w logikę „praktycznego wykorzystania badań naukowych w medycynie”.

Marii Curie i Claudiusowi Rigaud  wystarczało przejść przez ogród w Instytucie Curie, żeby zachodził transfer badań laboratoryjnych w stronę leczenia chorych na raka. Dziś zajmuje się tym specjalny wydział badań translacyjnych powołany do życia w 2003 roku. Jest miejscem, w którym badacze i lekarze wspólnie ustalają projekty badawcze. Rozwijają i dzielą się ze sobą wartościami, wiedzą i wspólną kulturą.

W 2003 roku, Instytut Curie stał się jednym z fundatorów instytucji o nazwie Cancéropôle, zlokalizowanej w departamencie Île-de-France. Instytucje te, powstałe w ramach pierwszego francuskiego programu do walki z rakiem, mają za cel przyspieszenie innowacyjności terapeutycznej i jej transferu w stronę chorych.

Dążenie Instytutu Curie do wyprzedzania ewolucji naukowej i strukturalnej w dziedzinie walki z rakiem, odziedziczone po Marii Curie, znalazło w 2010 roku uznanie, i zostało uwzględnione w programie „Inwestycje dla przyszłości i udoskonalanie laboratoriów”. W 2011 roku natomiast, Instytut Curie otrzymał label SIRIC (Ośrodek zintegrowanych badań nad rakiem). Institut national du Cancer (Państwowy Instytut do walki z rakiem) definiuje koncept integralności tak jak widziała go Maria Curie: „dzielenie się pytaniami i celami badawczymi między różnymi dyscyplinami naukowymi, by wspólnie opracowywać synergiczne programy, których celem jest lepsze leczenie chorych”.

Model Curie i przykład, który daje Instytut Curie od początków swojego istnienia, mają szczególne miejsce w ciągle obecnym sporze w środowisku naukowym. W sporze tym, według niektórych, naprzeciw siebie stoją badania fundamentalne, „czyste” i badania stosowane, zorientowane na zastosowanie wiedzy w praktyce. Pierwsze jawią się jako zbyteczne i kosztowne, a od drugich oczekuje się poprawy kondycji ludzkiej. Maria Curie była w tej kwestii kategoryczna: „Mój rad posłuży do leczenia chorych”.

Między 1919 a 1935 rokiem, 8319 chorych otrzymuje pomoc medyczną w Instytucie Radu. Czy można znaleźć lepszy przykład zastosowania „badań fundamentalnych w opracowywaniu innowacyjnych terapii”?

Już od ponad stu lat podążamy tym przykładem.

21 listopada 2017 roku, w Akademii Medycyny w Paryżu odbędą się uroczystości upamiętniające wybór Marii Curie-Skłodowskiej jako pierwszej kobiety na członka tej instytucji, w uznaniu za odkrycie terapii leczenia raka (curieterapii).

Prof. Claude Huriet

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 24 września 2017

Magazyn idei "Wszystko Co Najważniejsze" oczekuje na Państwa w EMPIKach w całym kraju, w Księgarni Polskiej w Paryżu na Saint-Germain, naprawdę dobrych księgarniach w Polsce i ośrodkach polonijnych, a także w miejscach najważniejszych debat, dyskusji, kongresów i miejscach wykuwania idei.

Aktualne oraz wcześniejsze wydania dostępne są także wysyłkowo.

zamawiam