Paulina MATYSIAK: "Pocztówki z historią (16): Zamość"

"Pocztówki z historią (16)

Photo of Paulina MATYSIAK

Paulina MATYSIAK

Filolożka i filozofka. Członkini zarządu krajowego Partii Razem, posłanka na Sejm IX kadencji.

zobacz inne teksty Autora

.Zamość poznałam dopiero dwa lata temu. Wtedy to, zamiast lotu do Tbilisi i kolejnej wyprawy do Gruzji, wybrałam podróż koleją do Zamościa. Serce nie sługa. Ale to historia do opowiedzenia na kiedy indziej.

Samo miasto zachwyca – regularny kwadratowy Rynek z przepięknym Ratuszem i kamienicami ormiańskimi (największe wrażenie robią kamienica Pod Małżeństwem, kamienica Pod Madonną, kamienica pod Aniołem). Zabytki i miejsca warte odwiedzenia można byłoby jeszcze wymieniać. Nie chodzi jednak o nazwy, czy bezmyślne wyliczanie obiektów.

Tym natomiast, co warte jest pochylenia i przemyślenia jest idea, jaka przyświecała budowniczym miasta. Architektem zatrudnionym na zlecenie Jana Zamoyskiego był Włoch Bernardo Morando. To właśnie on był twórcą i (do swojej śmierci) wykonawcą projektu wpisującego się w założenia tego, co nazywamy miastem idealnym. Samo pojęcie zostało rozpropagowane w traktatach La citta ideale autorstwa Bartolomeo Ammanatiego (wyd. przed rokiem 1584) i traktatowi Giorgio Vasariego Młodszego z roku 1598.

.Forma miasta idealnego odpowiadała wizji idealnego człowieka renesansu. Miasto idealne było projektem estetyczno-urbanistycznym, którego forma miała na celu wyobrażenie myśli politycznej, gospodarczej i kulturalnej epoki oraz usprawnienie organizacji życia mieszkańców. Można przyjąć, za Lewisem Mumfordem, że miasto idealne jest symbolem najdoskonalszej w ujęciu danej epoki organizacji przestrzeni.

Zamosc

Budowie nowego miasta towarzyszyło przekonanie o tworzeniu nowej rzeczywistości społecznej. To, co chyba najbardziej pobudza wyobraźnię, to właśnie ta wiara w urzeczywistnienie idealnej wizji, a co z tym związane: nadzieja na lepsze jutro.

.Blisko połowa światowej populacji zamieszkuje miasta. Tempo urbanizacji z każdym rokiem wzrasta, najludniejsze miasta świata liczą sobie od kilkunastu do kilkudziesięciu milionów mieszkańców. Rozważania o idealnym mieście, o tym, co można zrobić by żyło się w nich lepiej – nie są tylko teoretyczne. Mają praktyczny wymiar. W Zamościu można zobaczyć renesansową wizję miasta idealnego. Warto odwiedzić Lubelskie.

Paulina Matysiak

 

Pocztówkę otrzymałam od Kasi. Dziękuję!

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 28 grudnia 2014
Fot.: Shutterstock