Kultura samurajów w Muzeum Narodowym w Lublinie

Historia herbaty i porcelany, drzeworyt i kaligrafia japońska, maski wojowników oraz teatru no, buddyzm zen – to niektóre tematy warsztatów, spotkań i wykładów, jakie przygotowało na wakacje Muzeum Narodowe w Lublinie w związku z prezentowaną tu wystawą „Czas samurajów”.

Kultura samurajów w Muzeum Narodowym w Lublinie

Warsztaty dla dzieci i młodzieży, w różnych grupach wiekowych, przygotowano w muzeum w ramach corocznego cyklu „Lato na zamku”. – Tegoroczna oferta „Lata na zamku” jest szczególnie bogata ze względu na wystawę „Czas samurajów”. Tematyka jest bardzo rozległa, będzie szereg warsztatów, spotkań, wykładów wokół samurajów, kultury orientu, picia herbaty, wojowania czy buddyzmu – powiedziała dyrektor Muzeum Narodowego Katarzyna Mieczkowska.

Warsztaty dla dzieci i młodzieży, zaplanowane w okresie od 7 lipca do 13 sierpnia, będą poprzedzane krótkim zwiedzaniem wybranej części wystawy „Czas samurajów” związanej z tematyką zajęć.

„Jeden aktor, wiele twarzy”

Na warsztatach „Jeden aktor, wiele twarzy” prezentowane będą maski japońskiego teatru no, który stanowi połączenie gry aktorskiej, muzyki, tańca i poezji. Maskę zakłada w nim najczęściej tylko główny aktor, a w zależności od oświetlenia i ułożenia głowy aktora maska ta może zmieniać wyraz ukazując różne emocje np. smutek, rozpacz, gniew.

Zaplanowano też warsztaty poświęcone maskom samurajskich wojowników, które pełniły nie tylko funkcję ochronną dla twarzy przed urazami w trakcie walki, ale i symboliczną – miały budzić strach i respekt u przeciwników. Uczestnicy warsztatów poznają różne rodzaje masek samurajskich i wykonają własne.

Będą też warsztaty wykonywania drzeworytów oraz linorytów inspirowanych drzeworytem japońskim, który powstaje poprzez odbijanie na papierze wzorów wyciętych w drewnianym klocku pokrytym pigmentami. Uczestnicy będą mogli zaprojektować i wykonać własny linoryt, czerpiąc inspirację z tradycyjnych drzeworytów japońskich.

„Gliniane czarki herbaciane”

Japońskiej tradycji parzenia i picia herbaty poświęcone będą warsztaty pt. „Gliniane czarki herbaciane”. Ich uczestnicy w specjalnym pawilonie herbacianym poznawać będą rytuał Chanoyu (tzn. droga herbaty), czyli japońską ceremonię przygotowywania i spożywania zielonej sproszkowanej herbaty – matchy. Następnie inspirując się ceramiką prezentowaną na wystawie, wykonywać będą gliniane czarki, na wzór tych, z których według japońskiej tradycji należy pić herbatę.

„Kakemono – malowane zwoje”

Warsztaty „Kakemono – malowane zwoje” będą dotyczyć charakterystycznych japońskich obrazów lub kaligrafii w postaci zwoju, zawieszanych np. w herbaciarni, w specjalnej wnęce. Obraz tworzony jest na papierze lub jedwabiu, a następnie naklejany na tkaninę, której brzegi obciążane są drewnianymi drążkami.

Będą też warsztaty japońskiej kaligrafii, której samurajowie uczyli się od najmłodszych lat. Japońska sztuka pisania pędzlem czyli Shodo, była dla nich lekcją cierpliwości, uważności i koncentracji – każdy ruch wykonywano powoli i starannie, prowadząc dłoń zgodnie z rytmem oddechu, co stanowiło też formę medytacji.

Zaplanowano też warsztaty wykonywania japońskich wachlarzy, które w Japonii wykorzystywano nie tylko do ochładzania się. Dawniej samurajowie używali ich także do zarządzania swoimi wojskami, przekazywania wiadomości, a nawet do obrony. Będą też zajęcia rysowania w stylu japońskiej formy komiksu – Manga. Natomiast dla najmłodszych widzów wraz opiekunami muzeum przygotowało wędrówkę po wystawie „Czas samurajów”, której przewodniczką będzie ważka Tonbo, będąca w kulturze japońskiej symbolem odwagi, siły, szczęścia.

Otwartej w kwietniu wystawie „Czas samurajów” towarzyszą też różne spotkania, wykłady, warsztaty dla dorosłych. Wśród nich m.in. spotkania poświęcone historii buddyzmu zen i znaczeniu tej religii w kulturze samurajów. Będzie można też wziąć udział warsztatach poświęconych drzeworytowi japońskiemu czy historii herbaty oraz powiązanym z nią dziejom porcelany. Zaplanowano też pokaz łucznictwa wywodzącego się z tradycji samurajskich. Terminarz spotkań i warsztatów oraz zasady uczestnictwa zamieszczone są na stronie internetowej Muzeum Narodowego w Lublinie.

Wystawa „Czas samurajów” poświęcona jest życiu i kulturze tej grupy społecznej od jej powstania po upadek. Ukazuje samurajów nie tylko jako wojowników, ale też elitę ówczesnego społeczeństwa – ich życie codzienne, twórczość, religię. Na ekspozycji zgromadzono blisko 600 różnych japońskich zabytków – m.in. zbroje i miecze samurajskie, ubiory, przedmioty codziennego użytku, a także rzemiosło artystyczne i bogatą kolekcję japońskich drzeworytów. Wystawę „Czas samurajów” w Muzeum Narodowym w Lublinie można oglądać do 27 września. Ekspozycja jest elementem obchodów 120-lecia istnienia muzeum.

PAP/MJ