Co wybory prezydenckie we Francji 2027 zmienią w Europie?

Nadchodzące wybory prezydenckie we Francji 2027 coraz częściej postrzegane są jako jedno z najważniejszych wydarzeń politycznych współczesnej Europy. Nie chodzi już wyłącznie o rywalizację kandydatów nad Sekwaną ani o przyszłość samego Pałacu Elizejskiego. W europejskich stolicach rośnie przekonanie, że wynik francuskich wyborów może w dużej mierze przesądzić o kierunku politycznym całego kontynentu na kolejne lata.

Europa coraz mocniej rozumie, że stawką nie jest już tylko przyszłość Francji

Francja pozostaje bowiem jednym z ostatnich państw europejskich posiadających jednocześnie siłę polityczną, potencjał militarny, ambicję geopolityczną i zdolność do wywierania wpływu znacznie wykraczającego poza własne granice. To państwo nuklearne, stały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz jeden z głównych architektów integracji europejskiej.

Właśnie dlatego sytuacja polityczna nad Sekwaną obserwowana jest dziś z ogromną uwagą nie tylko w Brukseli czy Berlinie, ale również w Waszyngtonie, Moskwie i Pekinie.

Emmanuel Macron próbował uczynić z Francji centrum politycznej Europy

Emmanuel Macron od początku swojej prezydentury próbował przedstawiać Francję jako państwo zdolne do odbudowy politycznej siły Europy. W tekstach publikowanych m.in. na łamach „Wszystko co Najważniejsze” wielokrotnie ostrzegał przed marginalizacją kontynentu wobec Stanów Zjednoczonych i Chin.

Francuski prezydent bardzo konsekwentnie budował pojęcie „suwerenności europejskiej”, które miało oznaczać Europę zdolną do samodzielnego działania strategicznego, militarnego i gospodarczego. Macron uważał, że kontynent może utrzymać znaczenie wyłącznie wtedy, gdy stanie się politycznie bardziej zintegrowany oraz mniej zależny od globalnych mocarstw.

To właśnie dlatego Francja tak mocno angażowała się w debatę o europejskiej obronności, bezpieczeństwie energetycznym oraz przyszłości integracji europejskiej. Problem polega jednak na tym, że projekt Macrona coraz wyraźniej napotyka opór również wewnątrz samej Francji.

Wybory prezydenckie we Francji 2027 mogą więc przesądzić nie tylko o przyszłości francuskiego centrum politycznego, ale także o przyszłości samej idei integracji europejskiej w obecnym kształcie.

Jordan Bardella może zmienić polityczny kierunek Europy

Rosnące poparcie dla Jordan Bardelli i Zjednoczenia Narodowego coraz częściej budzi niepokój w europejskich elitach politycznych. Jeszcze kilka lat temu francuska prawica narodowa postrzegana była głównie jako siła protestu. Dziś coraz częściej uznawana jest za realnego kandydata do przejęcia władzy w jednym z najważniejszych państw Europy.

Ewentualne zwycięstwo Bardelli oznaczałoby bardzo głęboką zmianę politycznej równowagi całej Unii Europejskiej. Francja mogłaby znacznie mocniej przesunąć się w stronę polityki suwerenności narodowej, ograniczenia migracji oraz większej ostrożności wobec dalszej integracji europejskiej.

Nie oznaczałoby to prawdopodobnie wyjścia Francji z Unii Europejskiej. Znacznie bardziej realny byłby jednak scenariusz stopniowego przekształcania samej Unii w kierunku bardziej międzyrządowym i mniej federalnym.

To właśnie dlatego układ sił w wyborach prezydenckich we Francji 2027 obserwowany jest dziś z tak dużym napięciem w Brukseli.

Niemcy nie są już tak stabilne jak dawniej

Znaczenie Francji dla przyszłości Europy jeszcze bardziej wzrosło po osłabieniu Niemiec Friedricha Merza. Kryzys energetyczny, problemy gospodarcze oraz rosnąca fragmentacja niemieckiej sceny politycznej sprawiły, że Berlin coraz słabiej pełni rolę stabilnego centrum europejskiego projektu.

W tej sytuacji to właśnie Francja coraz częściej staje się głównym punktem odniesienia dla debaty o przyszłości kontynentu. Problem polega jednak na tym, że sama Francja przeżywa dziś głęboki kryzys polityczny i społeczny.

Coraz więcej europejskich obserwatorów zaczyna więc zadawać pytanie, co stanie się z Europą, jeśli oba najważniejsze państwa kontynentu jednocześnie utracą polityczną stabilność.

Édouard Philippe i Bruno Retailleau próbują odpowiedzieć na kryzys Europy

Debata dotycząca przyszłości Francji coraz mocniej dotyczy również przyszłości samej Europy. Édouard Philippe, który zapowiedział już start w wyborach prezydenckich we Francji 2027, coraz częściej odwołuje się do myśli Alexisa de Tocqueville’a i kryzysu współczesnej demokracji liberalnej.

Na łamach „Wszystko co Najważniejsze” Édouard Philippe pisał o osłabieniu więzi obywatelskich oraz coraz większej samotności współczesnych społeczeństw Zachodu. To bardzo ważny sygnał, ponieważ pokazuje, że nawet umiarkowane centrum polityczne zaczyna dziś dostrzegać głęboki kryzys modelu liberalnego dominującego w Europie od końca zimnej wojny.

Podobnie Bruno Retailleau coraz mocniej podkreśla znaczenie państwa narodowego, republikańskiego autorytetu oraz potrzeby odbudowy granic i wspólnoty politycznej. W jego analizach Europa nie może istnieć bez silnych narodów i bez zdolności państw do utrzymania własnej spójności społecznej.

Coraz wyraźniej widać więc, że współczesny francuski spór polityczny staje się jednocześnie sporem o przyszły model całej Europy.

Jérôme Fourquet pokazuje Europę podzieloną jak Francja

Analizy Jérôme’a Fourqueta dotyczące Francji coraz częściej interpretowane są również jako opis procesów zachodzących w całej Europie. Fourquet pokazuje społeczeństwo rozpadające się na równoległe światy społeczne, kulturowe i polityczne.

To właśnie dlatego sytuacja we Francji budzi dziś tak duże zainteresowanie poza jej granicami. Coraz więcej europejskich elit dostrzega, że napięcia widoczne nad Sekwaną — kryzys elit, bunt prowincji, radykalizacja wyborców, kryzys migracyjny czy rozpad dawnej klasy średniej — obecne są również w wielu innych państwach Zachodu.

Francja staje się więc laboratorium politycznej przyszłości Europy.

Wybory 2027 mogą otworzyć nową epokę polityczną

Coraz więcej wskazuje na to, że wybory prezydenckie we Francji 2027 mogą stać się jednym z największych punktów zwrotnych współczesnej polityki europejskiej. Stawką będzie nie tylko przyszłość samej Francji.

Znacznie ważniejsze może okazać się pytanie, czy Europa pozostanie projektem opartym na liberalnej integracji i politycznym centrum, czy też zacznie przesuwać się w stronę bardziej narodowych modeli polityki oraz coraz większej fragmentacji wewnętrznej.

To właśnie dlatego Europa tak uważnie obserwuje dziś Francję. Bo coraz wyraźniej widać, że wynik wyborów nad Sekwaną może przesądzić również o przyszłości całego kontynentu.

Arkadiusz Jordan
Paryż