Espresso 7.00. Piątek, 30 października 2026

Piątek 30 października 2026 roku przyniesie ważne wydarzenia dotyczące polskiej dyplomacji, bezpieczeństwa międzynarodowego i światowej gospodarki. Między innymi, w Atlancie rozpocznie się spotkanie ministrów spraw zagranicznych G20 z udziałem Radosława Sikorskiego, podczas którego omawiane będą konflikty zbrojne i bezpieczeństwo gospodarcze.

1. Przedstawiciel Polski na spotkaniu G20 w Atlancie. Zaproszenie prezydenta USA dla naszego kraju

W piątek 30 października w Atlancie rozpocznie się dwudniowe spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw G20. Spotkanie ma przygotować grudniowy szczyt przywódców G20, który odbędzie się w Miami pod przewodnictwem prezydenta Donalda Trumpa. Głównymi tematami rozmów będą bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe, swoboda żeglugi, międzynarodowe łańcuchy dostaw oraz skutki konfliktów zbrojnych dla światowej gospodarki.

Gospodarzem wydarzenia będzie amerykański sekretarz stanu Marco Rubio, a Polskę reprezentować będzie wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. Istotnym problemem wizerunkowym będzie udział Rosji w pracach G20. Radosław Sikorski wcześniej zapowiadał, że Polska nie powinna rezygnować z uczestnictwa w spotkaniach z powodu obecności rosyjskich przedstawicieli.

Polska uczestniczy w tegorocznych pracach G20 na specjalne zaproszenie Stanów Zjednoczonych złożone na ręce Karola Nawrockiego przez Donalda Trumpa.

Warszawa zabiega o trwałe włączenie do tego formatu, argumentując, że wielkość polskiej gospodarki oraz rosnące znaczenie kraju w europejskim systemie bezpieczeństwa uzasadniają jego obecność przy stole najważniejszych światowych negocjacji gospodarczych.

W obradach uczestniczyć będzie również szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas. Zapowiedziano jej rozmowy dwustronne z przedstawicielami innych państw, choć szczegółowego harmonogramu tych spotkań nie opublikowano.

2. Zakończenie szczytu Unii Europejskiej i Kanady w Montrealu. „Stowarzyszenie bez przystąpienia” jako oferta dla Kanady

W piątek 30 października w Montrealu zakończy się 21. szczyt Unia Europejska–Kanada. Premier Mark Carney, przewodniczący Rady Europejskiej António Costa oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen mają przedstawić wspólne oświadczenie dotyczące przyszłości relacji gospodarczych i politycznych.

Głównym rezultatem spotkania ma być zainicjowanie „Sojuszu na rzecz przyszłości”, obejmującego współpracę w dziedzinie handlu, bezpieczeństwa, nowych technologii, energetyki i surowców strategicznych. Kanada i Unia Europejska zamierzają zwiększać wzajemne inwestycje oraz ograniczać zależność od niestabilnych międzynarodowych łańcuchów dostaw.

Rozmowy odbywają się w czasie napięć handlowych ze Stanami Zjednoczonymi. Administracja Donalda Trumpa prowadzi politykę celną, która skłania Kanadę do poszukiwania nowych rynków i pogłębiania współpracy z Europą. Jednocześnie część państw UE zgłasza zastrzeżenia wobec propozycji nadania Kanadzie statusu członka stowarzyszonego Unii Europejskiej. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim prawnych konsekwencji takiego rozwiązania.

Według danych Rady Europejskiej wartość wymiany towarów i usług pomiędzy Kanadą a Unią Europejską wyniosła w 2025 roku około 130 mld euro. Obie strony chcą rozwijać te relacje w oparciu o obowiązującą umowę handlową CETA.

Najważniejsza będzie treść piątkowej deklaracji oraz to, czy przywódcy ogłoszą konkretne zobowiązania dotyczące współpracy gospodarczej i obronnej. Niewiadomą pozostaje ostateczna forma instytucjonalna pogłębionego partnerstwa.

3. GUS opublikuje dane o inflacji w Polsce. Ważny odczyt przed listopadowym posiedzeniem RPP

W piątek 30 października Główny Urząd Statystyczny opublikuje szybki szacunek inflacji konsumenckiej za październik 2026 roku. Publikacja jest zaplanowana na godzinę 9.30. Dane pokażą, czy po wrześniowym wzroście cen nastąpiło osłabienie presji inflacyjnej.

We wrześniu inflacja wyniosła 4,1 proc. w ujęciu rocznym, przekraczając górną granicę dopuszczalnego odchylenia od celu Narodowego Banku Polskiego. Jednym z najważniejszych czynników wzrostu cen były drożejące paliwa, na które wpływały napięcia na światowym rynku ropy naftowej.

Październik może przynieść zmianę tej tendencji. Wprowadzone przez rząd ograniczenia cen paliw mogą obniżyć dynamikę cen konsumpcyjnych. Według prognoz części ekonomistów inflacja może spaść do około 3,5–3,9 proc. Są to jednak szacunki, a rzeczywista skala zmiany będzie znana dopiero po publikacji danych GUS.

Piątkowy odczyt będzie szczególnie ważny przed listopadowym posiedzeniem Rady Polityki Pieniężnej. RPP będzie oceniać sytuację gospodarczą w warunkach utrzymującej się niepewności dotyczącej cen energii i przyszłej polityki fiskalnej. Główna stopa procentowa NBP wynosi obecnie 3,75 proc.

Dla gospodarstw domowych znaczenie ma przede wszystkim tempo wzrostu cen żywności, paliw i energii. Z kolei przedsiębiorstwa będą analizować, czy spadek inflacji może w przyszłości stworzyć warunki do obniżenia kosztów finansowania działalności.

Najważniejsze będzie ustalenie, czy inflacja powróci w okolice górnej granicy celu NBP, wynoszącej 3,5 proc., oraz jak silny wpływ na wynik miały ceny paliw. Piątkowe dane będą wstępne i mogą zostać skorygowane podczas publikacji pełnego odczytu.

4. Bank Japonii ogłosi oczekiwaną decyzję o stopach procentowych. Jen i inflacja pod presją

W piątek 30 października Bank Japonii zakończy dwudniowe posiedzenie poświęcone polityce pieniężnej. Bank centralny ogłosi decyzję dotyczącą stóp procentowych oraz przedstawi nowe prognozy inflacji i wzrostu gospodarczego. Dokładna godzina publikacji komunikatu nie została wcześniej określona.

Obecnie podstawowa stopa procentowa Banku Japonii wynosi 1,25 proc., co stanowi najwyższy poziom od 31 lat. We wrześniu bank zdecydował się na kolejną podwyżkę, reagując na utrzymującą się presję inflacyjną i osłabienie jena.

Według wcześniejszych analiz Reutersa większość ekonomistów oczekuje pozostawienia stóp procentowych bez zmian podczas październikowego posiedzenia. Jednocześnie uczestnicy rynku spodziewają się możliwości kolejnego zaostrzenia polityki pieniężnej przed końcem roku.

Japońska gospodarka znajduje się pod wpływem rosnących cen energii, napięć handlowych i zmian kursu walutowego. Słaby jen zwiększa koszty importu surowców, a utrzymująca się inflacja wpływa na sytuację gospodarstw domowych. Równocześnie inwestycje w półprzewodniki, sztuczną inteligencję i zaawansowane technologie wspierają aktywność przemysłową.

Rząd premier Sanae Takaichi zapowiada zwiększanie inwestycji w strategicznych sektorach gospodarki oraz działania ograniczające koszty życia. Polityka fiskalna rządu może jednak wpływać na decyzje banku centralnego dotyczące dalszego podnoszenia stóp.

Najważniejsze będą decyzja Banku Japonii oraz nowe prognozy gospodarcze. Inwestorzy będą zwracać uwagę na to, czy bank zasygnalizuje możliwość podwyżki w grudniu. Ewentualne zmiany mogą wpłynąć na kurs jena i przepływy kapitału na światowych rynkach finansowych.

5. Strajki w ponad stu portach na świecie. Protest przeciwko transportowi uzbrojenia do stref konfliktów

W piątek 30 października pracownicy portów w kilkunastu państwach rozpoczną skoordynowane protesty przeciwko wykorzystywaniu infrastruktury cywilnej do transportu uzbrojenia. Według informacji Reutersa akcję poparło ponad 25 organizacji związkowych, a protesty zaplanowano w 113 portach w 22 państwach.

Wśród portów objętych zapowiedziami protestów znajdują się między innymi Hamburg, Hawr, Walencja, Genua, Pireus i Tanger Med. Organizatorzy sprzeciwiają się transportowi broni wykorzystywanej w konfliktach zbrojnych, wskazując przede wszystkim na sytuację w Strefie Gazy i na Bliskim Wschodzie.

Międzynarodowa Federacja Pracowników Transportu poparła akcję, przedstawiając ją jako protest przeciwko militaryzacji portów i transportowi ładunków wojskowych. Związki zawodowe zgłaszają również postulaty dotyczące warunków zatrudnienia, wynagrodzeń i automatyzacji pracy.

Strajki mogą wpłynąć na funkcjonowanie części międzynarodowych szlaków handlowych. Organizatorzy szacują, że zakłócenia mogą objąć znaczną część transportu towarowego w regionie Morza Śródziemnego. Rzeczywista skala utrudnień pozostaje jednak niepewna i będzie zależała od liczby uczestników oraz czasu trwania protestów.

W Grecji zapowiedziano między innymi zakłócenia w kursowaniu promów, natomiast we Włoszech część związków zawodowych planuje szersze protesty pracownicze. W niektórych portach przewiduje się jedynie ograniczone utrudnienia.

Dla europejskiej gospodarki znaczenie protestów wynika z roli portów w międzynarodowym handlu i dostawach surowców. Ewentualne opóźnienia mogą dotyczyć transportu kontenerowego, przemysłowego i części przewozów pasażerskich.

Maciej Bzura