Ceuta staje się pierwszym wielkim sporem kampanii prezydenckiej we Francji
Kryzys migracyjny w hiszpańskiej enklawie Ceuta bardzo szybko przestał być wyłącznie problemem Hiszpanii. Napływ ponad 60 tysięcy migrantów sprawił, że we Francji natychmiast rozpoczęła się debata o bezpieczeństwie granic, funkcjonowaniu strefy Schengen i odpowiedzialności państw członkowskich Unii Europejskiej za prowadzenie polityki migracyjnej. Reakcje najważniejszych kandydatów w wyborach prezydenckich w 2027 r. pokazują, że właśnie kwestie migracyjne mogą stać się jednym z głównych tematów zbliżającej się kampanii.
.Rząd Emmanuela Macrona zareagował bardzo szybko. Minister spraw wewnętrznych Laurent Nuñez polecił natychmiastowe wzmocnienie kontroli na granicy francusko-hiszpańskiej oraz uruchomił Siły Szybkiej Interwencji Granicznej. Pałac Elizejski poinformował jednocześnie, że Francja jest gotowa wesprzeć Hiszpanię także poprzez Frontex, jeśli Madryt zwróci się o taką pomoc. Tym samym obóz prezydencki próbuje połączyć dwa cele: zwiększenie bezpieczeństwa własnych granic oraz utrzymanie europejskiej solidarności wobec państwa członkowskiego znajdującego się pod presją migracyjną.
Najostrzejszą reakcję przedstawiło Zjednoczenie Narodowe. Jordan Bardella uznał, że źródłem obecnego kryzysu jest prowadzona przez socjalistyczny rząd Pedra Sáncheza polityka legalizacji pobytu setek tysięcy migrantów. Według przewodniczącego RN działania Madrytu stworzyły zachętę dla kolejnych fal nielegalnej migracji. Zapowiedział on, że po ewentualnym przejęciu władzy jego obóz będzie dążył do głębokiej reformy strefy Schengen, ograniczając swobodę przemieszczania się wyłącznie do obywateli państw Unii Europejskiej.
Takie samo stanowisko zajęła Marine Le Pen. Liderka francuskiej prawicy uznała, że Francja powinna natychmiast zaostrzyć kontrole graniczne, a wydarzenia w Ceucie są kolejnym dowodem na konieczność zmiany obecnych zasad funkcjonowania Schengen. W jej ocenie wybory prezydenckie w 2027 r. mają przynieść zasadniczy zwrot w polityce migracyjnej Francji i całej Unii Europejskiej.
Jeszcze dalej poszli przedstawiciele środowiska Reconquête. Éric Zemmour mówi o „inwazji”, domagając się przywrócenia pełnej kontroli granic oraz rozpoczęcia programu remigracji. Sarah Knafo argumentuje natomiast, że obecny kryzys potwierdza zależność między decyzjami polityków a skalą migracji, dlatego opowiada się za odebraniem wszelkich świadczeń osobom, które nielegalnie przekraczają granice. Marion Maréchal również wskazuje na konieczność głębokiej rewizji zasad obowiązujących dziś w strefie Schengen.
Znacznie bardziej instytucjonalne podejście prezentują Republikanie. François-Xavier Bellamy domaga się przede wszystkim pełnego stosowania nowych europejskich przepisów dotyczących odsyłania osób nielegalnie przebywających na terytorium Unii Europejskiej. Bruno Retailleau ocenia, że wydarzenia w Ceucie powinny stać się sygnałem ostrzegawczym dla całej Europy, natomiast Michel Barnier podkreśla, że Francja nie może ponosić konsekwencji decyzji migracyjnych podejmowanych przez inne państwa członkowskie. Wszyscy trzej opowiadają się za przywróceniem skutecznych kontroli na granicy z Hiszpanią, jednak nie postulują tak daleko idących zmian w Schengen jak Zjednoczenie Narodowe.
Interesujące stanowisko zajmuje Édouard Philippe, który według większości badań opinii publicznej pozostaje jednym z głównych kandydatów centrum w wyborach prezydenckich. Były premier uznał sytuację w Ceucie za poważną i wymagającą natychmiastowej reakcji. Domaga się wysłania funkcjonariuszy Fronteksu do Hiszpanii, zwołania nadzwyczajnego posiedzenia ministrów spraw wewnętrznych i spraw zagranicznych państw Unii Europejskiej oraz zwiększenia kontroli na granicy francusko-hiszpańskiej. Jednocześnie zwraca uwagę, że decyzje jednego państwa dotyczące masowej legalizacji migrantów mogą wywoływać konsekwencje dla całej wspólnoty europejskiej.
Całkowicie odmienną interpretację wydarzeń przedstawia Jean-Luc Mélenchon. Lider La France insoumise nie obarcza odpowiedzialnością rządu Pedra Sáncheza i apeluje przede wszystkim o udzielenie Hiszpanii pomocy humanitarnej oraz organizacyjnej. Krytykuje również prawicę za wykorzystywanie kryzysu do celów politycznych. Podobne stanowisko zajmuje lider Partii Socjalistycznej Olivier Faure, który odrzuca tezę o związku między hiszpańskim programem legalizacji pobytu migrantów a wydarzeniami w Ceucie oraz oskarża prawicę i skrajną prawicę o szerzenie dezinformacji.
.Debata wywołana wydarzeniami w Ceucie pokazuje, że migracja już dziś staje się jednym z głównych pól rywalizacji kandydatów przed wyborami prezydenckimi we Francji w 2027 r. Różnice nie dotyczą wyłącznie skali proponowanych działań, lecz także samej diagnozy przyczyn kryzysu. Dla prawicy Ceuta jest dowodem na nieskuteczność obecnej polityki migracyjnej Unii Europejskiej i argumentem za przywróceniem silniejszej kontroli granic. Dla lewicy pozostaje przede wszystkim kryzysem humanitarnym wymagającym solidarnej odpowiedzi państw europejskich. Z kolei politycy centrum próbują łączyć wzmacnianie bezpieczeństwa z zachowaniem mechanizmów współpracy europejskiej. Wszystko wskazuje na to, że wraz z rozpoczęciem właściwej kampanii prezydenckiej podobne spory będą pojawiały się coraz częściej, a polityka migracyjna stanie się jednym z najważniejszych kryteriów oceny kandydatów ubiegających się o urząd prezydenta Republiki.
Arkadiusz Jordan
Paryż
