Młodzież może przesądzić o wyborach prezydenckich we Francji 2027?

Wybory prezydenckie we Francji w 2027 roku mogą okazać się pierwszym od wielu lat starciem, w którym młody elektorat odegra rolę znacznie większą niż wynikałoby to z jego liczebności. Francuscy politolodzy i badacze opinii publicznej zwracają uwagę, że choć młodzi stanowią coraz mniejszą część społeczeństwa, pozostają grupą o ogromnym znaczeniu symbolicznym i politycznym. Kandydat potrafiący zdobyć poparcie młodzieży zyskuje bowiem wizerunek polityka przyszłości, zdolnego wywołać dynamikę wykraczającą poza własny elektorat.

.Jednocześnie z wyborów na wybory coraz wyraźniej widać głębokie przesunięcie politycznych sympatii młodych Francuzów. To właśnie oni w największym stopniu odchodzą od tradycyjnych partii politycznych i kierują się ku ugrupowaniom radykalnym. Największymi beneficjentami tego procesu są dziś Zgromadzenie Narodowe Jordana Bardelli i Marine Le Pen oraz La France insoumise Jean-Luka Mélenchona.

Młodzi odwracają się od partii tradycyjnych

Francuscy badacze zachowań wyborczych podkreślają, że młode pokolenie coraz bardziej dystansuje się wobec klasycznych ugrupowań politycznych. Republikanie, Partia Socjalistyczna, ale również obóz Emmanuela Macrona tracą zdolność przyciągania młodych wyborców.

Dane z ostatnich wyborów parlamentarnych i europejskich pokazały bardzo wyraźnie, że młodzi Francuzi — jeśli w ogóle idą do urn — najczęściej wybierają albo radykalną lewicę, albo narodową prawicę. W wyborach parlamentarnych w 2024 roku Nowy Front Ludowy osiągnął wśród młodych bardzo wysokie wyniki, podczas gdy Zgromadzenie Narodowe zdobyło poparcie bliskie jednej trzeciej tej grupy. Podobne tendencje widoczne były również podczas wyborów europejskich, gdzie lista i program Jordana Bardelli osiągnęły szczególnie mocny rezultat.

Badania pokazują również, że młodzi wyborcy coraz częściej nie identyfikują się z żadnym tradycyjnym obozem politycznym. Wśród tych, którzy jednak deklarują określone sympatie, dominują dziś właśnie RN i LFI.

Dwie Francje młodego pokolenia

Eksperci zwracają uwagę, że młody elektorat we Francji nie jest jednolity. W rzeczywistości coraz wyraźniej widać pęknięcie między dwoma światami społecznymi i kulturowymi.

Młodzi mieszkańcy dużych miast, studenci oraz absolwenci szkół wyższych częściej skłaniają się ku La France insoumise. Przyciąga ich radykalizm społeczny i polityczny tej formacji, a także jej zdolność do odpowiadania na lęki i frustracje części młodego pokolenia.

Z kolei młodzi Francuzi mieszkający poza wielkimi metropoliami, wcześniej rozpoczynający życie zawodowe i częściej doświadczający niepewności ekonomicznej, coraz częściej wybierają Zgromadzenie Narodowe. Szczególnie widoczny jest wzrost poparcia dla RN wśród młodych aktywnych zawodowo kobiet żyjących w trudniejszych warunkach ekonomicznych.

Jordan Bardella i polityka emocji

Ogromną rolę w sukcesie RN odgrywa dziś sam Jordan Bardella. Lider Zgromadzenia Narodowego stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych polityków młodego pokolenia we Francji, szczególnie w mediach społecznościowych.

Francuscy eksperci podkreślają, że współczesna polityka coraz silniej opiera się na emocjach, identyfikacji i wizerunku. W świecie polityki uznawanej za skomplikowaną i niezrozumiałą prosty, radykalny i emocjonalny przekaz staje się znacznie bardziej słyszalny niż tradycyjny język partii establishmentu.

Popularność Jordana Bardelli przypomina dziś momentami popularność influencera lub celebryty. Taki model obecności publicznej pomaga normalizować wizerunek RN i oswajać młodych wyborców z partią, która jeszcze kilka lat temu pozostawała dla części społeczeństwa politycznie nieakceptowalna.

Młodzi chcą politycznego zerwania

Badacze francuskiej sceny politycznej wskazują również na rosnącą nieufność młodego pokolenia wobec obecnego modelu demokracji przedstawicielskiej. Wielu młodych Francuzów uważa, że decyzje są podejmowane ponad ich głowami, bez realnego udziału obywateli.

To właśnie dlatego atrakcyjność zyskują ugrupowania proponujące referenda, większą bezpośredniość polityczną czy konwencje obywatelskie. Zarówno RN, jak i LFI potrafią przedstawiać się jako siły „zerwania” z obecnym systemem politycznym. Dla młodych wyborców szczególnie istotne pozostaje również to, że ugrupowania te nigdy samodzielnie nie sprawowały pełni władzy.

Partie tradycyjne coraz częściej kojarzą się natomiast młodym wyborcom z wewnętrznymi konfliktami, politycznymi grami i elitarnym stylem uprawiania polityki.

Wybory 2027 mogą rozstrzygnąć się o kilka procent

Francuscy komentatorzy zwracają uwagę, że wybory prezydenckie w 2027 roku mogą być wyjątkowo wyrównane, szczególnie w walce o wejście do drugiej tury. W takim układzie nawet niewielkie przesunięcia w młodym elektoracie mogą okazać się decydujące.

Jednocześnie kluczowym wyzwaniem pozostaje sama mobilizacja młodych wyborców. Problemem nie jest bowiem wyłącznie to, na kogo głosują młodzi Francuzi, ale również to, czy w ogóle pójdą do urn.

Dlatego właśnie walka o głosy młodego pokolenia będzie jedną z najważniejszych osi kampanii prezydenckiej we Francji w 2027 roku.

Arkadiusz Jordan
Paryż