Bruno RETAILLEAU i powrót Francji autorytetu

Bruno Retailleau jeszcze kilka lat temu wydawał się politykiem starej prawicy republikańskiej, reprezentantem konserwatywnego nurtu, który w epoce Macrona i eksplozji nowych ruchów politycznych stopniowo traci znaczenie. Dziś jednak sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Bruno Retailleau coraz bardziej staje się symbolem jednej z najważniejszych przemian współczesnej Francji: powrotu potrzeby autorytetu państwa, porządku republikańskiego i polityki bezpieczeństwa.

.Wybory prezydenckie we Francji w 2027 roku mogą okazać się momentem historycznym właśnie dlatego, że po raz pierwszy od wielu dekad ogromna część społeczeństwa zaczyna postrzegać kwestie porządku publicznego, granic, asymilacji i autorytetu państwa jako problemy egzystencjalne, a nie jedynie techniczne tematy polityczne.

To właśnie w tym świecie rośnie znaczenie Bruno Retailleau. Nie przedstawia siebie jako polityka rewolucji. Wręcz przeciwnie — coraz bardziej występuje jako obrońca Republiki, która jego zdaniem utraciła zdolność egzekwowania własnych zasad.

To niezwykle ważna zmiana. Współczesna francuska prawica coraz rzadziej mówi dziś wyłącznie o gospodarce czy podatkach. Coraz częściej mówi o państwie, autorytecie i cywilizacyjnej ciągłości Francji.

Retailleau i Francja zmęczona chaosem

Ogromna część sukcesu Bruno Retailleau wynika z jednej podstawowej emocji społecznej: zmęczenia chaosem. Francuzi przez lata obserwowali kryzys bezpieczeństwa, zamieszki miejskie, wzrost przemocy oraz coraz bardziej brutalną debatę publiczną.

W wielu regionach kraju pojawiło się przekonanie, że Republika coraz słabiej kontroluje własne terytorium i coraz trudniej egzekwuje własne prawo.

Retailleau bardzo skutecznie wykorzystuje tę atmosferę społecznego niepokoju. Jego siła polega jednak na czymś więcej niż tylko na ostrym języku wobec migracji czy przestępczości. Retailleau coraz częściej przedstawia kryzys Francji jako kryzys państwa republikańskiego.

To bardzo ważna różnica. Dla wielu Francuzów problemem nie jest już wyłącznie sama przestępczość czy napięcia społeczne. Problemem staje się poczucie, że państwo utraciło dawną zdolność utrzymywania wspólnej przestrzeni obywatelskiej.

Bruno Retailleau i kryzys autorytetu Republiki

Francja przez dziesięciolecia wierzyła, że państwo republikańskie posiada szczególną historyczną misję. Republika miała nie tylko zarządzać społeczeństwem, lecz także integrować naród wokół wspólnych wartości i wspólnej kultury politycznej.

Dziś jednak coraz większa część społeczeństwa uważa, że państwo republikańskie utraciło dawny autorytet.

To właśnie tutaj znajduje się polityczna siła Retailleau. Bardzo dobrze rozumie on, że współczesna Francja coraz bardziej boi się nie tyle samego kryzysu gospodarczego, ile rozpadu wspólnej przestrzeni narodowej.

W jego języku niezwykle silnie obecne są słowa takie jak Republika, autorytet, porządek, granice oraz ciągłość państwa. To nie jest przypadek. Retailleau bardzo świadomie buduje siebie jako polityka odbudowy państwowej siły Francji.

Pierre Brochand i poczucie utraty kontroli

Diagnozy Bruno Retailleau bardzo mocno współgrają z analizami części francuskich intelektualistów i byłych urzędników państwowych.

Pierre Brochand, były szef francuskiego wywiadu DGSE, pisał na „Wszystko co Najważniejsze’ o „rewolcie wypowiedzianej państwu francuskiemu” oraz o pół wieku błędów polityki migracyjnej.

Brochand bardzo mocno akcentował problem utraty państwowej kontroli oraz rosnącego poczucia bezkarności. To właśnie te lęki społeczne Retailleau przekłada dziś na język polityczny.

Coraz większa część społeczeństwa zaczyna bowiem postrzegać wybory 2027 nie jako zwykłe starcie partii politycznych, lecz jako referendum nad zdolnością Republiki do dalszego istnienia w dotychczasowej formie.

Retailleau między Bardellą a Macronem

Bruno Retailleau znalazł się dziś w bardzo interesującym miejscu francuskiej sceny politycznej. Z jednej strony rośnie presja Jordana Bardelli i narodowej prawicy. Z drugiej coraz bardziej słabnie świat polityczny Emmanuela Macrona.

Retailleau próbuje więc budować trzecią drogę prawicy republikańskiej: bardziej konserwatywnej niż macronizm, ale jednocześnie bardziej instytucjonalnej i bardziej republikańskiej niż narodowa prawica.

To może okazać się bardzo skuteczne politycznie. Wielu Francuzów szuka dziś bowiem nie rewolucji, lecz odbudowy państwa bez gwałtownego zerwania z istniejącym systemem Republiki.

Retailleau i problem asymilacji

Jednym z najważniejszych tematów współczesnej Francji pozostaje kryzys asymilacji. Coraz większa część społeczeństwa uważa, że Republika utraciła dawną zdolność integrowania kolejnych pokoleń wokół wspólnej kultury politycznej.

Michèle Tribalat ostrzegała na łamach „Wszystko co Najważniejsze”, że Francja popełniła błąd, uznając asymilację za proces automatyczny.

Retailleau bardzo mocno wykorzystuje ten temat. W jego narracji problemem nie jest jedynie migracja jako taka, lecz osłabienie republikańskiego modelu integracji i utrata wspólnego języka obywatelskiego.

To właśnie dlatego jego przekaz trafia także do części wyborców tradycyjnego centrum republikańskiego.

Prof. Chantal Delsol i kryzys elit

Profesor Chantal Delsol wielokrotnie pisała także na łamach „Wszystko co Najważniejsze” o kryzysie elit Zachodu oraz o utracie zdolności rozumienia własnych społeczeństw.

Jej diagnoza bardzo dobrze tłumaczy również sukces Retailleau. Coraz większa część Francuzów uważa bowiem, że dawne elity polityczne przez lata ignorowały społeczne lęki związane z bezpieczeństwem, migracją i rozpadem wspólnej kultury narodowej.

Retailleau bardzo skutecznie przedstawia siebie jako polityka, który chce przywrócić Republice zdolność mówienia językiem większości społeczeństwa.

Bruno Retailleau i Francja konserwatywna

Ogromnym atutem Retailleau jest również jego zdolność odwoływania się do Francji konserwatywnej kulturowo, ale jednocześnie republikańskiej i instytucjonalnej.

To niezwykle ważna część społeczeństwa. Nie wszyscy wyborcy obawiający się kryzysu Francji chcą politycznej rewolucji narodowej prawicy. Wielu szuka raczej spokojniejszej odbudowy państwa republikańskiego.

Retailleau bardzo świadomie próbuje stać się reprezentantem właśnie tej Francji: bardziej konserwatywnej, bardziej przywiązanej do państwa, bardziej nieufnej wobec globalizacji, ale nadal mocno republikańskiej.

Wybory 2027 i powrót państwa

Wybory prezydenckie we Francji w 2027 r. coraz bardziej przypominają wybory o charakterze cywilizacyjnym. Francuzi nie pytają już wyłącznie o gospodarkę czy politykę europejską. Coraz częściej pytają o coś znacznie głębszego: czy Republika nadal potrafi chronić własne społeczeństwo i utrzymywać wspólny porządek narodowy.

To właśnie dlatego Bruno Retailleau może odegrać w tych wyborach znacznie większą rolę, niż jeszcze kilka lat temu wydawało się możliwe.

Francja coraz bardziej tęskni bowiem za państwem poważnym, silnym i zdolnym do egzekwowania własnych zasad. Retailleau bardzo dobrze rozumie tę zmianę historyczną.

Arkadiusz Jordan
Paryż