Co wybory we Francji 2027 oznaczają dla Polski?
Francja jest jednym z najważniejszych państw Unii Europejskiej, dlatego wynik wyborów prezydenckich w 2027 roku we Francji będzie wpływał na wszystkie kraje współtworzące UE. Dla Polski wybory we Francji 2027 i ich wynik wpływać też mogą na wzmocnienie polskiej pozycji wewnątrz UE, w oparciu o relację pomiędzy prezydentami obydwu krajów.
Kiedy wybory prezydenckie we Francji 2027?
Wybory prezydenckie we Francji 2027 r. odbędą się na przełomie kwietnia i maja 2027 r., w dwóch turach oddalonych od siebie o dwa tygodnie. Dokładna data wyborów prezydenckich we Francji zostanie zakomunikowana w początkach 2027 r.
W wyborach tych o godność prezydenta nie będzie mógł już ubiegać się Emmanuel Macron, który po dwóch kadencjach kończy sprawowanie tego urzędu (choć będzie mógł powrócić po kadencji jego następcy). Czas Emmanuela Macrona się kończy, wraz z tym pojawia się niepewność co do kierunku, w jakim podążać będzie Francja po wyborach prezydenckich i wskazaniu nowego szefa francuskiego państwa.
Kto ma największe szanse w wyborach prezydenckich we Francji?
Wybory prezydenckie odbywają się w dwóch turach, co oznacza, że pomiędzy pierwszą a drugą turą wykorzystywany jest mechanizm „wszyscy przeciw”, który zwykle blokuje kandydata bardziej skrajnego. W ten sposób zwycięża kandydat umiaru, jak najbliższy centrum, który jednak będzie w stanie zdobyć poparcie (nawet „przez łzy, jako mniejsze zło”) ze strony zarówno umiarkowanej lewicy, jak i umiarkowanej prawicy.
To ważny mechanizm ponieważ oznacza, że w wyborach prezydenckich we Francji najmniej szans mają kandydaci skrajni lub tacy, którzy na tej pozycji zostali osadzeni przez media i opinię publiczną.
Lista kandydatów w wyborach prezydenckich we Francji 2027, którzy już ogłosili swój start lub to sugerują:
- Marine LE PEN – liderka Zjednoczenia Narodowego (wcześniej zwanego Frontem Narodowym), córka założyciela ugrupowania Jean-Marie Le Pena. Jej start kwestionują sędziowie, którzy zmierzają do skazania jej za defraudację środków z Parlamentu Europejskiego – kluczowa i finalna decyzja w tej sprawie zostanie podjęta przez sąd apelacyjny 7 lipca 2027 r.
WARTO PRZECZYTAĆ: Marek JUREK: „Rodzina, która zmieniła Francję” - Jordan BARDELLA – wariant zapasowy, o ile Marine Le Pen nie zostanie dopuszczona do wyborów lub sama uzna, że nie chce narażać swoje ugrupowanie na kolejną już porażkę (jak w wyborach 2017 i 2022). W ostatnich miesiącach Jordan Bardella zbudował swoją wysoką rozpoznawalność i zaufanie w elektoracie, w niektórych sondażach wyprzedzając Marine Le Pen. Dziś większość sondaży daje Jordanowi Bardelli wejście do drugiej tury.
WARTO PRZECZYTAĆ: Kim jest Jordan BARDELLA? [LINK] - David LISNARD – twórca centroprawicowego ugrupowania Nowa Energia, jeden z najciekawszych kandydatów w tych wyborach, mający niewielki elektorat negatywny i największą zdolność koalicyjną niezbędną w drugiej turze: od współpracowników b. prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego, aż po Erica Ciotti mera Nicei z poparciem Zjednoczenia Narodowego. W ostatnich wyborach samorządowych David Lisnard ponownie został wybrany merem Cannes (z 81,11 proc. poparcia).
WARTO PRZECZYTAĆ: Kim jest David LISNARD? [LINK] - Bruno RETAILLEAU – lider Republikanów, który już obwołał się kandydatem całej centroprawicy. Były minister spraw wewnętrznych trzech premierów Emmanuela Macrona (Michela Barniera, François Bayrou i Sébastiena Lecornu) uchodzi za konserwatystę. Uderza w masową imigrację („imigracja nie jest szansą, stała się dla Francji ciężarem nie do udźwignięcia”). Bruno Retailleau wydaje się być wariantem zapasowym, gdyby z jakichś powodów szanse Édouarda Philippa były mierne.
WARTO PRZECZYTAĆ: Bruno RETAILLEAU: „Przywróćmy porządek Republice” [LINK]. - Édouard PHILIPPE – kandydat centrum startujący z wsparciem dotychczasowych „tenorów” francuskiej polityki, w tym Emmanuela Macrona (choć nie zostało to poparcie wyrażone na tym etapie jeszcze wprost). Premier Francji w latach 2017-2020, właśnie za prezydentury Macrona. Polityczny pragmatyk. Absolwent ENA, szkoły francuskich elit. Mer Hawru, lider partii Horizons. Można się spodziewać poparcia jego kandydatury przez wszystkie wiodące media.
WARTO PRZECZYTAĆ: Kim jest Édouard PHILIPPE? [LINK] - Wśród potencjalnych kandydatów centrum w spekulacjach pojawiają się Jean-Louis BORLOO, Laurent WAUQUIEZ, Sarah KNAFO, Gabriel ATTAL, Xavier BERTRAND, Gérald DARMANIN, Dominique de VILLEPIN. Na lewicy w spekulacjach pojawiają się: Jean-Luc MÉLENCHON, Fabien ROUSSEL, Marine TONDELIER, Raphaël GLUCKSMANN, François HOLLANDE, Olivier FAURE.
WARTO PRZECZYTAĆ: Francja po Emmanuelu Macronie. Kto przejmie władzę w 2027 roku? [LINK]
Dlaczego to, kto wygra wybory we Francji 2027, będzie ważne dla Polski?
Napięcia wewnętrze we Francji, które dają o sobie znać w kampanii wyborczej, która już zaczęła się przed wyborami prezydenckimi, wskazują na dużą intensywność. Najbliższe miesiące jeszcze wyostrzą ten obraz.
Debata przedwyborcza skupia się na kwestiach ekonomicznych, siły nabywczej Francuzów, ale także coraz częściej pojawią się tezy, że za dużą część problemów Francji i Francuzów odpowiedzialną jest Bruksela, a także Berlin.
WARTO PRZECZYTAĆ: Berlin narzuca swoje stanowisko Francji spychając ją na margines [Philippe de VILLIERS] [LINK]
.Kampania przed wyborami prezydenckimi we Francji toczyć się więc będzie między euroentuzjastami, eurorealistami, a zwolennikami Bruxitu (a więc poważnego przemyślenia koncepcji Unii Europejskiej) oraz zwolennikami Frexitu (wyjścia Francji z UE).
Przykładem tego, jak ważnym tematem jest „kwestia europejska” w programach kandydatów jest Jordan Bardella, który już dziś twierdzi (w rozmowie dla JDD): „Nie chodzi o to, by wychodzić z Europy, lecz by przestać być naiwnym”. „Zmienić Francję, to znaczy zmienić Europę” – stwierdza Jordan Bardella. „Macron zawiódł, bo nigdy nie potrafił bronić Francji w Europie” – dodaje Bardella.
„Kierując się swoją historią, Francja musi opowiadać się za nową architekturą europejską, która ponownie postawi suwerenność narodową w centrum uwagi. Europa narodów pozwoliłaby krajom podzielającym te same wartości i odrzucającym podporządkowanie na natychmiastową koordynację i działanie uwolnione od biurokratycznej bezwładności Komisji” – mówi Jordan Bardella w JDD.
WARTO PRZECZYTAĆ: „Make Europe Great Again” [Jordan BARDELLA w JDD] [LINK]
Jakie są uprawnienia prezydenta we Francji?
Prerogatywy prezydenta Francji są ogromne. Następca Emmanuela Macrona w Pałacu Elizejskim dysponuje de facto nieograniczoną władzą, w granicach prawa.
System polityczny Francji należy do najbardziej interesujących w Europie, ponieważ łączy elementy demokracji parlamentarnej z silną pozycją głowy państwa. Ten model, ukształtowany w konstytucji V Republiki z 1958 roku przez Charles de Gaulle, był odpowiedzią na chroniczną niestabilność wcześniejszego ustroju. W IV Republice rządy upadały jeden po drugim, a państwo sprawiało wrażenie sparaliżowanego. De Gaulle uznał, że Francja potrzebuje silnego centrum decyzyjnego — i tym centrum uczynił prezydenta.
Prezydent Francji, jak obecnie Emmanuel Macron, a po rozstrzygnięciu, jakie przyniosą wybory we Francji 2027, dysponuje realną, a nie tylko symboliczną władzą. To on powołuje premiera i, pośrednio, cały rząd, ma możliwość rozwiązania parlamentu i rozpisania nowych wyborów, a także wpływa na proces legislacyjny poprzez podpisywanie ustaw czy inicjowanie referendów. Jednak prawdziwa siła prezydenta ujawnia się szczególnie w polityce zagranicznej i obronnej: to on jest zwierzchnikiem sił zbrojnych i głównym reprezentantem państwa na arenie międzynarodowej. W sytuacjach nadzwyczajnych może nawet sięgnąć po szczególne uprawnienia, które pozwalają mu skoncentrować władzę w swoich rękach.
W przeciwieństwie do systemów czysto parlamentarnych, gdzie rządy mogą zmieniać się często i chaotycznie, we Francji istnieje wyraźny ośrodek władzy i odpowiedzialności. Prezydent, wybrany bezpośrednio przez obywateli, posiada silny mandat demokratyczny, co pozwala mu podejmować szybkie i zdecydowane decyzje.
Wybory we Francji 2027 wskażą więc, kto będzie partnerem rozmów dla polskiego prezydenta Karola Nawrockiego, z o wiele większymi niż polski prezydent uprawnieniami.
Jak wynik wyborów we Francji wpłynie na Polskę?
Wybory we Francji 2027 będą z uwagą obserwowane w Polsce na kilku poziomach.
Po pierwsze, Francja jest silnym podmiotem strefy euro. Na szczęście Polska nie jest w strefie euro, jednak zawirowania polityczne przekładać się będą na kurs euro.
Po drugie, Francja jest elementem współwiodącym Unii Europejskiej, w której decyduje się kształt polityki energetycznej, rolnej, handlowej (Mercosur), polityki klimatycznej czy kwestii obronnych (mimo że przynależą one do kwestii rozstrzyganych przez państwa narodowe).
Po trzecie, prezydent Francji ze swoim podejściem do Ukrainy, Rosji, Europy Środkowo-Wschodniej może być zgodny lub na kursie kolizyjnym ze stanowiskiem polskiego prezydenta Karola Nawrockiego.
WARTO PRZECZYTAĆ: Karol NAWROCKI „Moja wizja kierunku, w którym powinna podążać Unia Europejska” [LINK].
.Wszystko to sprawia, że wybory we Francji 2027 r. będą z wielką uwagą obserwowane także w Polsce. Po podpisaniu Traktatu z Nancy o współpracy i przyjaźni między Polską a Francją sojusz polsko-francuski przejdzie do etapu realizacyjnego w wyniku współpracy nowego prezydenta Francji z prezydentem Polski.
Polacy mogą liczyć na Francję – sojusznika w najważniejszych dla nas kwestiach związanych z naszą przyszłością w Europie. To, jaka będzie to przyszłość – okaże się w pierwszych dniach maja 20207 r., po drugiej turze wyborów prezydenckich we Francji.
Arkadiusz Jordan
